İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin ardından Soğuk Savaş dönemi ile ABD ve SSCB etrafında iki kutuplu yeni dünya düzeni kurulmuştur. Bu yeni sistem ile jeostratejik yapıda değişimler yaşanmıştır. Bu değişimlerden biri dünyada daha demokratik yönetim sistemlerinin kurulması olmuştur. Türkiye’de bu değişim 1946’da Demokrat Parti’nin (DP) kuruluşu ile gerçekleşmiştir. DP ile başlayan çok partili siyasi yaşam Türkiye’nin hem iç hem de dış politikasındaki değişimlerin habercisi olmuştur. 20. yüzyılın ilk yarısında Avrupa merkezli yaşanan bu değişimde Türkiye, denge görevi üstlenen devlet konumunda yerini almıştır. 1946’da başlayan çok partili süreç 1950 yılına gelindiğinde 27 yıllık CHP yönetiminin yerine DP yönetiminin geçmesi ile Türkiye’yi yeni bir döneme sokmuştur. Bu yeni dönemde Başbakan Adnan Menderes tarafından kurulan hükümette Fuad Köprülü Dışişleri Bakanlığı görevi yapmıştır. Dünya çapında bir bilim insanı olan Fuad Köprülü, Atatürk döneminde TBMM’ye girerek siyasi hayata adım atmıştır. Ancak Köprülü’nün siyasi yaşamı DP ile daha çok anılmıştır. Bu durumda Köprülü’nün parti kurucularından biri olması ve DP’nin ilk Dışişleri Bakanı olması etkin rol oynamıştır. Köprülü, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan yeni dünya düzeninde Türk dış politikasının belirlenmesinde öncü isim olmuştur. Bakanlık yaptığı yıllarda Kore Savaşı ve bölgeye asker gönderilmesi, Türkiye’nin NATO’ya üye olması, Kıbrıs Meselesi gibi hem Türkiye hem dünya için çok önemli gelişmeler yaşanmıştır. Köprülü, 1956’da Dışişleri Bakanlığı’ndan 1957’de partisinden istifa etmiştir. Fuad Köprülü’nün DP Hükümetinde Dışişleri Bakanı olduğu 1950-1956 dönemi faaliyetleri bu çalışmanın konusudur. Amerikan basını, Türk basını, arşiv belgeleri, anı, araştırma ve tetkik eserlerin kullanıldığı bu çalışmada Türkiye’nin dış politikası Dışişleri Bakanı Fuad Köprülü’nün 1950-1956 dönemindeki faaliyetleri Amerikan basınının Türkiye’deki gelişmeleri okurlarına aktarması üzerinden değerlendirilecektir.
Türkiye Dış Politika Amerikan Basını Demokrat Parti Fuad Köprülü
After the end of the Second World War, a new two ways world order was established around the USA and the USSR with the Cold War period. With this new system, changes have been experienced in the geostrategic structure. One of these changes was the establishment of more democratic governance systems in the world. In Turkey, this change was realised with the establishment of the Democratic Party (DP) in 1946. The multi-party political life that started with the DP was the harbinger of changes in both Turkey's domestic and foreign policy. In the first half of the 20th century, Turkey took its place as a state that assumed the role of balance in this Europe-centred change. The multi-party process that started in 1946 brought Turkey into a new era with the replacement of the 27-year CHP rule by the DP rule in 1950. In this new period, Fuad Köprülü served as the Minister of Foreign Affairs in the government formed by Prime Minister Adnan Menderes. Fuad Köprülü, who was a world-class scientist, entered the Turkish Grand National Assembly during the Atatürk period and stepped into political life. However, Köprülü's political life was more associated with the DP. In this case, Köprülü's being one of the founders of the party and being the first Foreign Minister of the DP played an active role. Köprülü was a pioneer in determining Turkish foreign policy in the new world order established after the Second World War. During his years as Minister, there were very important developments for both Turkey and the world such as the Korean War and the deployment of troops to the region, Turkey's membership to NATO, and the Cyprus Issue. Köprülü resigned from the Ministry of Foreign Affairs in 1956 and from his party in 1957. The activities of Fuad Köprülü during the 1950-1956 period when he was the Minister of Foreign Affairs in the DP Government are the subject of this study. In this study, in which American press, Turkish press, archive documents, memoirs, research and analyses are used, Turkey's foreign policy will be evaluated through the activities of Foreign Minister Fuad Köprülü in the 1950-1956 period through the American press's coverage of the developments in Turkey.
Turkey, Foreign Policy American Press Democratic Party Fuad Köprülü
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Türkiye Cumhuriyeti Tarihi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 27 Şubat 2025 |
| Kabul Tarihi | 9 Ağustos 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 19 Ocak 2026 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 31 |