Araştırma Makalesi

AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956)

Sayı: 31 19 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956)

Öz

İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin ardından Soğuk Savaş dönemi ile ABD ve SSCB etrafında iki kutuplu yeni dünya düzeni kurulmuştur. Bu yeni sistem ile jeostratejik yapıda değişimler yaşanmıştır. Bu değişimlerden biri dünyada daha demokratik yönetim sistemlerinin kurulması olmuştur. Türkiye’de bu değişim 1946’da Demokrat Parti’nin (DP) kuruluşu ile gerçekleşmiştir. DP ile başlayan çok partili siyasi yaşam Türkiye’nin hem iç hem de dış politikasındaki değişimlerin habercisi olmuştur. 20. yüzyılın ilk yarısında Avrupa merkezli yaşanan bu değişimde Türkiye, denge görevi üstlenen devlet konumunda yerini almıştır. 1946’da başlayan çok partili süreç 1950 yılına gelindiğinde 27 yıllık CHP yönetiminin yerine DP yönetiminin geçmesi ile Türkiye’yi yeni bir döneme sokmuştur. Bu yeni dönemde Başbakan Adnan Menderes tarafından kurulan hükümette Fuad Köprülü Dışişleri Bakanlığı görevi yapmıştır. Dünya çapında bir bilim insanı olan Fuad Köprülü, Atatürk döneminde TBMM’ye girerek siyasi hayata adım atmıştır. Ancak Köprülü’nün siyasi yaşamı DP ile daha çok anılmıştır. Bu durumda Köprülü’nün parti kurucularından biri olması ve DP’nin ilk Dışişleri Bakanı olması etkin rol oynamıştır. Köprülü, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan yeni dünya düzeninde Türk dış politikasının belirlenmesinde öncü isim olmuştur. Bakanlık yaptığı yıllarda Kore Savaşı ve bölgeye asker gönderilmesi, Türkiye’nin NATO’ya üye olması, Kıbrıs Meselesi gibi hem Türkiye hem dünya için çok önemli gelişmeler yaşanmıştır. Köprülü, 1956’da Dışişleri Bakanlığı’ndan 1957’de partisinden istifa etmiştir. Fuad Köprülü’nün DP Hükümetinde Dışişleri Bakanı olduğu 1950-1956 dönemi faaliyetleri bu çalışmanın konusudur. Amerikan basını, Türk basını, arşiv belgeleri, anı, araştırma ve tetkik eserlerin kullanıldığı bu çalışmada Türkiye’nin dış politikası Dışişleri Bakanı Fuad Köprülü’nün 1950-1956 dönemindeki faaliyetleri Amerikan basınının Türkiye’deki gelişmeleri okurlarına aktarması üzerinden değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi, Kore,
  2. BCA. 547. 44874-216231-84.
  3. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğü
  4. BCA. 30.1.0.0/102.630.9.
  5. BCA. 30.1.0.0/35.2.15.7.1-4.
  6. BCA. 30.1.0.0/3.18.2.
  7. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Başbakanlık Kararlar Daire Başkanlığı BCA. 30.18.1.2/138.123.8
  8. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Başbakanlık Bakanlıklararası Tayin Daire Başkanlığı

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

27 Şubat 2025

Kabul Tarihi

9 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 31

Kaynak Göster

APA
Berber Babalık, B. (2026). AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956). Belgi Dergisi, 31, 299-326. https://doi.org/10.33431/belgi.1648142
AMA
1.Berber Babalık B. AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956). Belgi Dergisi. 2026;(31):299-326. doi:10.33431/belgi.1648142
Chicago
Berber Babalık, Banu. 2026. “AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956)”. Belgi Dergisi, sy 31: 299-326. https://doi.org/10.33431/belgi.1648142.
EndNote
Berber Babalık B (01 Ocak 2026) AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956). Belgi Dergisi 31 299–326.
IEEE
[1]B. Berber Babalık, “AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956)”, Belgi Dergisi, sy 31, ss. 299–326, Oca. 2026, doi: 10.33431/belgi.1648142.
ISNAD
Berber Babalık, Banu. “AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956)”. Belgi Dergisi. 31 (01 Ocak 2026): 299-326. https://doi.org/10.33431/belgi.1648142.
JAMA
1.Berber Babalık B. AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956). Belgi Dergisi. 2026;:299–326.
MLA
Berber Babalık, Banu. “AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956)”. Belgi Dergisi, sy 31, Ocak 2026, ss. 299-26, doi:10.33431/belgi.1648142.
Vancouver
1.Banu Berber Babalık. AMERİKAN BASINI IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKA GELİŞMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (1950-1956). Belgi Dergisi. 01 Ocak 2026;(31):299-326. doi:10.33431/belgi.1648142