TR
EN
KUDÜS’TE KUTSALIN SİYASALLAŞMASI VE ÇATIŞMANIN MEKANLARI: HAREM-İ ŞERİF VE AĞLAMA DUVARI
Abstract
Etnisite ve inancın birleşmesinden doğan dini-milliyetçilik, Filistinli ve İsrailli kimliğinin özünü teşkil etmekte, Kudüs’teki Harem-i Şerif ve Ağlama Duvarı başta olmak üzere, kutsal alanlar bu kimliklerin sembol mekanları olarak değer taşımaktadır. Siyonist hareket, 1920’li yıllardan itibaren Harem-i Şerif alanının bir parçası olan Ağlama Duvarı’nı Yahudi kimliğinin yeniden inşası için araçsallaştırmış, bu alanı Kudüs’teki Yahudi varlığını simgeleyen dini-ulusal nitelikli, temsili bir mekâna dönüştürmek için çaba sarf etmiştir. Yine aynı yıllarda Harem-i Şerif, Kudüs Başmüftüsü Hacı Emin el-Hüseyni’nin liderliğinde Filistin meselesinin merkezine yerleştirilerek Arap milliyetçiliğinin katalizörü haline getirilmiştir. 1920’li yıllardan itibaren Filistinli Araplar ve Siyonist Yahudiler arasındaki mücadele Ağlama Duvarı merkezli iken, 1967 yılında Kudüs’ün işgaliyle birlikte bu merkez Harem-i Şerif’e kayacaktır. 1987’de başlayan Birinci İntifada, 2000 yılındaki İkinci İntifada ve nihayet 7 Ekim 2023’teki Aksa Tufanı ve İsrail’in Gazze’ye yönelik soykırıma varan saldırıları başta olmak üzere pek çok çatışmada Harem-i Şerif alanı bir sembol mekân olarak olayların daima çıkış ve noktasıdır. Bu çalışmada, Kudüs'teki Harem-i Şerif alanının ve Ağlama Duvarının Filistin-İsrail çatışmasındaki katalizör etkisi tarihsel, dinsel ve teopolitik dinamikler üzerinden değerlendirilmektedir. Çalışmada Osmanlı ve İngiliz arşiv belgeleri, döneme ait fotoğraf ve kent planlarına başvurulmaktadır.
Keywords
Project Number
220K016
References
- Dîvân-ı Hümâyûn Sicillatı Mühimme Defterleri, (A.DVNS.MHM.d.), 64/538, H. 15 Safer 997/M. 3 Ocak 1589.
- Hâriciye Nezâreti Siyasi Kalemi (HR.SYS), 1526/9, H. 27 Rebi’ü’l-evvel 1297/M. 09 Mart 1880.
- Ma’ârif Nezâret-i Mektûbî Kalemi (MF.MKT), 34/46, H. 18 Safer 1293/M. 15 Mart 1876
- MF.MKT, 38/74, H. 4 Cemâziye’l-âhir 1293/M. 27 Haziran 1876
- MF.MKT, 56/108, H. 25 Cemâziye’l-evvel 1295/M. 27 Mayıs 1878
- MF.MKT, 58/76, H. 23 Zi’l-kâ’de 1295/M. 18 Kasım 1878
- Colonial Office (C.O.) 733-282/2, Aralık 1930. 733-160/19, Temmuz-Ağustos 1929.
- Avcı, Yasemin (2006), “Siyon’dan Siyonizm’e: Politik Bir İdeolojinin Dini Temelleri ve Fikirsel Gelişim.” Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi 2/3, 43-58.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Late Modern Ottoman History, Late Modern History (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 20, 2026
Submission Date
December 1, 2025
Acceptance Date
February 4, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 32
APA
Avcı, Y., Akyol, Y. E., & Uçar Gönüllü, M. (2026). KUDÜS’TE KUTSALIN SİYASALLAŞMASI VE ÇATIŞMANIN MEKANLARI: HAREM-İ ŞERİF VE AĞLAMA DUVARI. Belgi Dergisi, 32, 439-461. https://doi.org/10.33431/belgi.1834246
AMA
1.Avcı Y, Akyol YE, Uçar Gönüllü M. KUDÜS’TE KUTSALIN SİYASALLAŞMASI VE ÇATIŞMANIN MEKANLARI: HAREM-İ ŞERİF VE AĞLAMA DUVARI. Belgi Dergisi. 2026;(32):439-461. doi:10.33431/belgi.1834246
Chicago
Avcı, Yasemin, Yunus Emre Akyol, and Mihriban Uçar Gönüllü. 2026. “KUDÜS’TE KUTSALIN SİYASALLAŞMASI VE ÇATIŞMANIN MEKANLARI: HAREM-İ ŞERİF VE AĞLAMA DUVARI”. Belgi Dergisi, nos. 32: 439-61. https://doi.org/10.33431/belgi.1834246.
EndNote
Avcı Y, Akyol YE, Uçar Gönüllü M (July 1, 2026) KUDÜS’TE KUTSALIN SİYASALLAŞMASI VE ÇATIŞMANIN MEKANLARI: HAREM-İ ŞERİF VE AĞLAMA DUVARI. Belgi Dergisi 32 439–461.
IEEE
[1]Y. Avcı, Y. E. Akyol, and M. Uçar Gönüllü, “KUDÜS’TE KUTSALIN SİYASALLAŞMASI VE ÇATIŞMANIN MEKANLARI: HAREM-İ ŞERİF VE AĞLAMA DUVARI”, Belgi Dergisi, no. 32, pp. 439–461, July 2026, doi: 10.33431/belgi.1834246.
ISNAD
Avcı, Yasemin - Akyol, Yunus Emre - Uçar Gönüllü, Mihriban. “KUDÜS’TE KUTSALIN SİYASALLAŞMASI VE ÇATIŞMANIN MEKANLARI: HAREM-İ ŞERİF VE AĞLAMA DUVARI”. Belgi Dergisi. 32 (July 1, 2026): 439-461. https://doi.org/10.33431/belgi.1834246.
JAMA
1.Avcı Y, Akyol YE, Uçar Gönüllü M. KUDÜS’TE KUTSALIN SİYASALLAŞMASI VE ÇATIŞMANIN MEKANLARI: HAREM-İ ŞERİF VE AĞLAMA DUVARI. Belgi Dergisi. 2026;:439–461.
MLA
Avcı, Yasemin, et al. “KUDÜS’TE KUTSALIN SİYASALLAŞMASI VE ÇATIŞMANIN MEKANLARI: HAREM-İ ŞERİF VE AĞLAMA DUVARI”. Belgi Dergisi, no. 32, July 2026, pp. 439-61, doi:10.33431/belgi.1834246.
Vancouver
1.Yasemin Avcı, Yunus Emre Akyol, Mihriban Uçar Gönüllü. KUDÜS’TE KUTSALIN SİYASALLAŞMASI VE ÇATIŞMANIN MEKANLARI: HAREM-İ ŞERİF VE AĞLAMA DUVARI. Belgi Dergisi. 2026 Jul. 1;(32):439-61. doi:10.33431/belgi.1834246