SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930)

Süleyman Tekir

doi:10.33431/belgi.547721

SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930)

Abstract

1918’e kadar devam eden savaşların sonucunda Anadolu toprakları harabeye dönmüştü. Bu tarihten sonra 1922’ye kadar devam edecek düşman işgali başlamıştı. Bulaşıcı ve salgın hastalıklar tüm ülkeye yayılmış durumdaydı. 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla birlikte Anadolu’da sağlık alanında ilk adımlar atıldı. TBMM bir yandan düşman kuvvetleriyle mücadele ederken diğer taraftan halk sağlığının korunması için politikalar üretmekten geri durmadı. 3 numaralı kanun ile Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti kuruldu. İstanbul Hükümeti’nin İstanbul’dan ilaç ve diğer sağlık malzemelerinin gönderilmesini engellemesine rağmen zafere kadar, olağanüstü bir gayretle sağlık alanında adımlar atıldı. Cumhuriyet’in ilânını takip eden süreçte düşman işgali sona eren İstanbul’daki sağlık kuruluşlarından faydalanma imkânı doğdu. 1924’te sağlık politikasına göre öncelikli olarak yapılması gerekenler belirlendi. Salgın hastalıklarla mücadele, yeni hastanelerin açılması, doktor yetiştirilmesi, halkın bilinçlendirilmesi ve kanuni düzenlenmelerin yapılması öncelikli konular arasında yer aldı. Bu çalışmada Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti’nin kuruluş süreci ve erken Cumhuriyet döneminde yaptığı faaliyetler ele alındı.

Keywords

Sağlık Bakanlığı,salgın hastalıklar,hastaneler,sağlık politikaları

References

Tevfik Sağlam, Büyük Harpte 3. Orduda Sıhhî Hizmet, 1941, İstanbul.
Kemal Özbay, Türk Askeri Hekimliği Tarihi ve Askeri Hastaneleri, İstanbul, 1976.
TBMM Zabıt Ceridesi, 1 Mayıs 1336, D.1., C.1., s. 164-168.
Ceride-i Resmiye, 7 Şubat 1337, No:1.
TBMM Zabıt Ceridesi, 4 Mayıs 1336, D.1., C.1., s. 200.
TBMM Zabıt Ceridesi, 9 Mayıs 1336, D.1., C.1., s. 241.
Sağlık Hizmetlerinde 50 Yıl, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Yayınları, Ankara 1973, ss. 31-32.
Hakimiyet-i Milliye, 28 Haziran 1336/1920, No:41.

Hakimiyet-i Milliye, 5 Temmuz 1336/1920, No:43.
TBMM Zabıt Ceridesi, 27 Şubat 1337, D.1., C.8., s.500.
BCA, 30.18.1.1.-1.1.18.
Ceride-i Resmiye, 28 Şubat 1337, No:4.
BCA, 30.18.1.1.1.17.5.
Zafer Koylu, Sadet Altay, Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti’nin Kuruluşu ve Yapılan Yasal Düzenlemeler (1920-1923), 1. Uluslararası Türk Tıp Kongresi, C.2, 2008, ss. 1061-1081.
Mehmet Temel, Atatürk Döneminde Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklarla Mücadele, Nehir Yayınları, İstanbul 2008, s.17-18.
Başbakanlık Devlet Arşivleri Cumhuriyet Arşivi, (BCA), 30.18.1.1.-3.19.8.
Cumhurbaşkanlığı Arşivi (CBA), 01009963/583868.
Sağlık Hizmetlerinde 50 Yıl, ss. 32-59.
TBMM Zabıt Ceridesi, 1 Mart 1337, D.1., C.9., s.4.
TBMM Zabıt Ceridesi, 1 Mart 1338, D.1., C.18., s.4.
TBMM Zabıt Ceridesi, 1 Mart 1339, D.1., C.28., ss. 6-7.
Hakimiyeti Milliye, 12 Mart 1929, No:2758.
Cumhuriyet Dönemi Yataklı Tedavi Hizmetleri 1923-1983 ve 1982 Yılı Çalışmaları, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, Ankara 1983, ss. 28-29.
Hakimiyeti Milliye, 29 Kanunusani 1340/1924, No:1032.
Hakimiyeti Milliye, 29 Kanunusani 1340/1924, No:1032.
CBA, 01009963/583868.
CBA, 01009962/586891.
Hakimiyeti Milliye, 12 Mart 1929, No:2758.
Resmi Ceride, 29 Mayıs 1926, No:384.
Süleyman Tekir, “Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Türkiye’de Sıtma ile Mücadele Faaliyetleri (1923-1930)”, Tarihsel Süreçte Anadolu'da Sıtma, Gece Kitaplığı, Ed. Eren Akçiçek vd. Ankara, 2017, ss. 397-420.
CBA, 01009962/586891.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.24.
Hakimiyeti Milliye, 12 Mart 1929, No:2758.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.25.
Sevilay Özer, Türkiye’de Trahomla Mücadele (1935-1945), Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, S.54, Bahar 2014, s.126.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.27.
Hakimiyeti Milliye, 12 Mart 1929, No:2758.
Süleyman Tekir, Türkiye Cumhuriyeti’nde Kuduz ile Mücadele Çalışmaları (1908-1914), Tarihsel Süreçte Anadolu’da Kuduz, Ed. Çağrı Büke vd., Ankara, 2018, s.311.
Hakimiyeti Milliye, 12 Mart 1929, No:2758.
Hakimiyeti Milliye, 12 Mart 1929, No:2758.
Sadet Altay, Cumhuriyet’in İlk On Beş Yılında Ebelik Eğitimine ve Mesleğin Dönüşümüne Dair Kısa Bir Bakış, Çağdaş Türkiye Araştırmaları Dergisi, XVII/35, Güz 2017, ss. 183-184.
CBA, 01009962/586891.
CBA, 01009961/586889.
CBA, 01009961/586889.
CBA, 01009963/583868.
CBA, 01009963/583868.
CBA, 01009963/583868.
Resmi Ceride, 12 Nisan 1926, No:346.
CBA, 01009963/583868.
CBA, 01009963/583868.
CBA, 01009963/583868.
CBA, 01009963/583868.
CBA, 01009963/583868.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.11.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.12.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.13.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.14.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.15.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.16.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.17.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.18.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.18.
Cumhuriyet Dönemi Yataklı Tedavi Hizmetleri 1923-1983 ve 1982 Yılı Çalışmaları, s.55.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.37.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.37.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.38.
BCA, 030.10.0.0.177.220.18.39.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Süleyman Tekir ^*
0000-0001-5862-2548
Türkiye

Publication Date

July 1, 2019

Submission Date

April 1, 2019

Acceptance Date

May 16, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 2 Number: 18

DOI

https://doi.org/10.33431/belgi.547721

IZ

https://izlik.org/JA93KJ58AM

Cite

RIS / Bibtex

APA

Tekir, S. (2019). SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930). Belgi Dergisi, 2(18), 1301-1326. https://doi.org/10.33431/belgi.547721

AMA

1.Tekir S. SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930). Belgi Dergisi. 2019;2(18):1301-1326. doi:10.33431/belgi.547721

Chicago

Tekir, Süleyman. 2019. “SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930)”. Belgi Dergisi 2 (18): 1301-26. https://doi.org/10.33431/belgi.547721.

EndNote

Tekir S (July 1, 2019) SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930). Belgi Dergisi 2 18 1301–1326.

IEEE

[1]S. Tekir, “SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930)”, Belgi Dergisi, vol. 2, no. 18, pp. 1301–1326, July 2019, doi: 10.33431/belgi.547721.

ISNAD

Tekir, Süleyman. “SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930)”. Belgi Dergisi 2/18 (July 1, 2019): 1301-1326. https://doi.org/10.33431/belgi.547721.

JAMA

1.Tekir S. SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930). Belgi Dergisi. 2019;2:1301–1326.

MLA

Tekir, Süleyman. “SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930)”. Belgi Dergisi, vol. 2, no. 18, July 2019, pp. 1301-26, doi:10.33431/belgi.547721.

Vancouver

1.Süleyman Tekir. SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930). Belgi Dergisi. 2019 Jul. 1;2(18):1301-26. doi:10.33431/belgi.547721

ERKEN DÖNEM TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE UYUŞTURUCU KONTROLÜNE ÇOK BOYUTLU BİR YAKLAŞIM (1923-1938): HUKUKİ, TIBBİ VE TOPLUMSAL PERSPEKTİFLER

Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.29029/busbed.1817208

SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930)

SIHHİYE VE MUAVENET-İ İÇTİMAİYE VEKÂLETİ’NİN KURULUŞU VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ FAALİYETLERİ (1920-1930)

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

SB Teşkilat Yapısına İlişkin Centralisation - Decentralisation - Recentralisation Düzenlemeleri Üzerine Bir İnceleme

OSMANLI DEVLETİ’NDEN LOZAN’A KARANTİNA TEŞKİLATLANMASI: YENİ BİR KAPİTÜLASYON MUYDU?

Cumhuriyet (1928-1973) Döneminde Sürdürülen Sağlığın Geliştirilmesi Mücadelesinde Halk Sağlığı Temaları

Türkiye’de 100 Yıllık Sağlık Politikaları: Kontrol Düğmeleri Kapsamında Doküman Analizi Örneği

Cumhuriyet Türkiyesi’nin Sağlık Politikası ve Uygulamaları (1923-1973)

Erken Cumhuriyet Döneminde Sosyal Devletin İnşa Süreci ve Sınır Vilayeti “Iğdır” (1923-1935)

Demografik Bir İnkılap: Cumhuriyet Döneminde Doğum ve Çocuk Bakımevleri (1925-1940)

Salgınlarla Mücadelede Çiçek Aşısı: Osmanlının Son Döneminden Erken Cumhuriyet'e Uygulamalar ve Tepkiler

ERKEN DÖNEM TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE UYUŞTURUCU KONTROLÜNE ÇOK BOYUTLU BİR YAKLAŞIM (1923-1938): HUKUKİ, TIBBİ VE TOPLUMSAL PERSPEKTİFLER

Atatürk Dönemi (1923-1938) Salgın Hastalık Tedbirleri: Dang (Dengue) Hastalığı ile Mücadele

SAĞLIK VE SOSYOLOJİ EKSENİNDE YAZILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN ANALİZİ: GELİŞİM, DÖNÜŞÜM VE DİSİPLİNLER ARASI YANSIMALAR

Tek Parti Döneminde Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Mevzuatına Genel Bir Bakış (1923-1950)