Örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde çalışma süresinin düzenleyici etkisi

İsmail Özdemir

doi:10.58308/bemarej.1860781

TR EN

Örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde çalışma süresinin düzenleyici etkisi

Abstract

Yükseköğretim kurumlarında akademisyenlerin kurumlarına olan bağlılığı, onların işten ayrılma kararlarını belirleyen temel faktörlerden biridir. Ancak bu ilişki, akademisyenlerin kariyerinin farklı aşamalarında değişiklik gösterebilir. Bu araştırma, Türkiye’deki vakıf üniversitelerinde çalışan 450 akademisyenin katılımıyla, örgütsel bağlılık ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide çalışma süresinin (kıdem) nasıl bir düzenleyici rol oynadığını incelemektedir. Bu çalışmada, hiyerarşik regresyon analizi ve Hayes’in PROCESS makrosu kullanılmıştır. Bulgular, örgütsel bağlılığın işten ayrılma niyetini azalttığını ortaya koymakta, daha önemlisi ise çalışma süresinin bu ilişkide anlamlı bir düzenleyici rol oynadığını göstermektedir. Özellikle kariyerinin başındaki akademisyenlerde örgütsel bağlılığın işten ayrılma niyetini engelleme gücü daha yüksekken, kıdemli akademisyenlerde bu etki zayıflamaktadır. Bu bulgular, üniversite yönetimlerinin akademisyenlerin kariyer aşamalarına göre farklılaşan insan kaynakları stratejileri geliştirmesi gerektiğini göstermektedir.

Keywords

Örgütsel Bağlılık, İşten Ayrılma Niyeti, Çalışma Süresi, Kıdem, Akademisyenler

The moderating effect of length of service on the relationship between organizational commitment and intention to leave

Abstract

In higher education institutions, the commitment of academics to their institutions is one of the fundamental factors determining their decision to leave. However, this relationship may vary at different stages of an academic's career. This research, with the participation of 450 academics working in foundation universities in Turkey, examines the moderating role of length of service (tenure) on the relationship between organizational commitment and intention to leave. In this study, hierarchical regression analysis and Hayes's PROCESS macro were used. The findings reveal that organizational commitment reduces the intention to leave, and more importantly, that length of service plays a significant moderating role in this relationship. While the power of organizational commitment to prevent the intention to leave is higher for academics at the beginning of their careers, this effect weakens for senior academics. These findings suggest that university administrations should develop differentiated human resources strategies based on the career stages of academics.

Keywords

Organizational Commitment, Intention to Leave, Length of Service, Tenure, Academics

References

Aiken, L. S., & West, S. G. (1991). Multiple regression: Testing and interpreting interactions. Lawrence Erlbaum Associates.
Ajmal, M., Islam, A., Islam, Z., & Javeed, A. (2024). Unravelling the path to organizational commitment: The mediating role of perceived organizational support and the moderating role of career stages in high-performance work systems. Global Business Review. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/09721509241301148
Bedeian, A. G., Kemery, E. R., & Pizzolatto, A. B. (1991). Career commitment and expected utility of present job as predictors of turnover intentions and turnover behavior. Journal of Vocational Behavior, 39(3), 331–343.
Becker, G. S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. National Bureau of Economic Research.
Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. John Wiley & Sons.
Cohen, A. (1993). Age and tenure in relation to organizational commitment: A meta-analysis. Basic and Applied Social Psychology, 14(2), 143–159.
Griffeth, R. W., Hom, P. W., & Gaertner, S. (2000). A meta-analysis of antecedents and correlates of employee turnover: Update, moderator tests, and research implications for the next millennium. Journal of Management, 26(3), 463–488.
Hagedorn, L. S. (2000). Conceptualizing faculty job satisfaction: Components, theories, and outcomes. New Directions for Institutional Research, 2000(105), 5–32. https://doi.org/10.1002/ir.10501
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118

Kallio, T., Siekkinen, T., Pekkola, E., Kivistö, J., Nokkala, T., & Kuoppakangas, P. (2024). Push and pull factors affecting in leaving academia. Tertiary Education and Management, 30, 65–80. https://doi.org/10.1007/s11233-024-09135-4
Küçükusta, D. (2009). Konaklama işletmelerinde iş-yaşam dengesinin çalışma yaşamı kalitesi üzerindeki etkisi (Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi).
Levinson, D. J. (1986). A conception of adult development. American Psychologist, 41(1), 3–13.
Li, R. (2022). What promotes teachers' turnover intention? Evidence from a meta-analysis. Educational Research Review, 37, 100477. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2022.100477
Mathieu, J. E., & Zajac, D. M. (1990). A review and meta-analysis of the antecedents, correlates, and consequences of organizational commitment. Psychological Bulletin, 108(2), 171–194.
Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61–89.
Meyer, J. P., Allen, N. J., & Smith, C. A. (1993). Commitment to organizations and occupations: Extension and test of a three-component conceptualization. Journal of Applied Psychology, 78(4), 538–551. https://doi.org/10.1037/0021-9010.78.4.538
Meyer, J. P., Stanley, D. J., Herscovitch, L., & Topolnytsky, L. (2002). Affective, continuance, and normative commitment to the organization: A meta-analysis of antecedents, correlates, and consequences. Journal of Vocational Behavior, 61(1), 20–52.
Mobley, W. H. (1977). Intermediate linkages in the relationship between job satisfaction and employee turnover. Journal of Applied Psychology, 62(2), 237–240.
Mowday, R. T., Steers, R. M., & Porter, L. W. (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior, 14(2), 224–247.
Ng, T. W., & Feldman, D. C. (2009). How broadly does education contribute to job performance? Personnel Psychology, 62(1), 89–134.
Opolot, J. S., Simiyu, G., Obedgiu, V., & Alungat, B. (2024). Investigating organizational commitment as a turnover intention mitigation tool: Are dimensions of organizational commitment important? SEISENSE Business Review, 4(1), 132–148. https://doi.org/10.33215/1104qm80
Opolot, J. S., Simiyu, G., Mutebi, H., Nkurunziza, G., & Ayesigye, J. (2025). Linking transformational leadership to turnover intention in universities: The mediating effect of organizational culture. Management Matters, 22(1), 80–96. https://doi.org/10.1108/MANM-06-2024-0032
Opolot, J. S., Simiyu, G., & Tumwine, S. (2026). Organizational culture and turnover intention in higher education: A moderated mediation model of commitment and self-efficacy. Cogent Psychology, 13(1), Article 2632390. https://doi.org/10.1080/23311908.2026.2632390
Özdemir, İ. (2025). Araştırma görevlilerinin örgütsel bağlılık, işten ayrılma niyeti ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişki: İstanbul'da bulunan vakıf üniversitelerinde bir araştırma. Emek Araştırma Dergisi, 16(28), 345–368.
Super, D. E. (1980). A life-span, life-space approach to career development. Journal of Vocational Behavior, 16(3), 282–298.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The social psychology of intergroup relations (pp. 33–47). Brooks/Cole.
Wang, Q., Weng, Q., McElroy, J. C., Ashkanasy, N. M., & Lievens, F. (2014). Organizational career growth and subsequent voice behavior: The role of affective commitment and gender. Journal of Vocational Behavior, 84(3), 431–441.
Wasti, S. A. (2000). Meyer ve Allen'in üç boyutlu örgütsel bağlılık ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik analizi. 8. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildiriler Kitabı (ss. 401–410).
Wayne, S. J., Shore, L. M., & Liden, R. C. (1997). Perceived organizational support and leader-member exchange: A social exchange perspective. Academy of Management Journal, 40(1), 82–111.
Wright, T. A., & Bonett, D. G. (2002). The moderating effects of employee tenure on the relation between organizational commitment and job performance: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 87(6), 1183–1190. https://doi.org/10.1037/0021-9010.87.6.1183
Xia, D., Sun, J., Zhang, C., & Zhang, Y. (2022). The relationship between organizational commitment and turnover intention among temporary employees in the local government: Mediating role of perceived insider status and moderating role of gender. Frontiers in Psychology, 13, Article 1024139. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1024139
Yükseköğretim Kalite Kurulu. (2023). Türkiye'deki üniversiteler ve akademisyen istatistikleri. Yükseköğretim Kurulu Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy and Administration (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

İsmail Özdemir ^*
0009-0007-0438-9518
Türkiye

Publication Date

July 23, 2026

Submission Date

January 10, 2026

Acceptance Date

June 16, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.58308/bemarej.1860781

IZ

https://izlik.org/JA22PR42JX

APA

Özdemir, İ. (2026). Örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde çalışma süresinin düzenleyici etkisi. Business Economics and Management Research Journal, 9(2), 103-117. https://doi.org/10.58308/bemarej.1860781

AMA

1.Özdemir İ. Örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde çalışma süresinin düzenleyici etkisi. BEMAREJ. 2026;9(2):103-117. doi:10.58308/bemarej.1860781

Chicago

Özdemir, İsmail. 2026. “Örgütsel Bağlılık Ve Işten Ayrılma Niyeti Ilişkisinde çalışma Süresinin Düzenleyici Etkisi”. Business Economics and Management Research Journal 9 (2): 103-17. https://doi.org/10.58308/bemarej.1860781.

EndNote

Özdemir İ (July 1, 2026) Örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde çalışma süresinin düzenleyici etkisi. Business Economics and Management Research Journal 9 2 103–117.

IEEE

[1]İ. Özdemir, “Örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde çalışma süresinin düzenleyici etkisi”, BEMAREJ, vol. 9, no. 2, pp. 103–117, July 2026, doi: 10.58308/bemarej.1860781.

ISNAD

Özdemir, İsmail. “Örgütsel Bağlılık Ve Işten Ayrılma Niyeti Ilişkisinde çalışma Süresinin Düzenleyici Etkisi”. Business Economics and Management Research Journal 9/2 (July 1, 2026): 103-117. https://doi.org/10.58308/bemarej.1860781.

JAMA

1.Özdemir İ. Örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde çalışma süresinin düzenleyici etkisi. BEMAREJ. 2026;9:103–117.

MLA

Özdemir, İsmail. “Örgütsel Bağlılık Ve Işten Ayrılma Niyeti Ilişkisinde çalışma Süresinin Düzenleyici Etkisi”. Business Economics and Management Research Journal, vol. 9, no. 2, July 2026, pp. 103-17, doi:10.58308/bemarej.1860781.

Vancouver

1.İsmail Özdemir. Örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde çalışma süresinin düzenleyici etkisi. BEMAREJ. 2026 Jul. 1;9(2):103-17. doi:10.58308/bemarej.1860781

The texts to be sent to our journal should be prepared according to the template file linked below. You can also download the template file and make corrections on it. Articles that are not prepared in accordance with the template file are returned to the author by the editor.

Örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde çalışma süresinin düzenleyici etkisi

Örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde çalışma süresinin düzenleyici etkisi

Abstract

Keywords

The moderating effect of length of service on the relationship between organizational commitment and intention to leave

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Download the Template...