Research Article

Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi

Volume: 11 Number: 1 February 28, 2026
TR EN

Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de döviz kuru oynaklığının Ar-Ge yatırımları üzerindeki etkilerini 1990-2023 dönemi için incelemektedir. Ar-Ge yatırımlarının uzun vadeli ve riskli bir yapıya sahip olması, döviz kuru belirsizliklerinden güçlü biçimde etkilenmesine yol açmaktadır. Çalışmada Augmented ARDL yöntemi kullanılarak hem kısa hem uzun dönem ilişkiler analiz edilmiştir. Bulgular, uzun dönemde döviz kurundaki değer kaybının Ar-Ge harcamalarını artırdığını, ancak kısa dönemde kur dalgalanmalarının Ar-Ge üzerinde baskı yarattığını göstermektedir. Ayrıca kişi başına gelir artışının ve ihracat yoğunluğunun Ar-Ge’yi azaltıcı yönde etkilediği tespit edilmiştir. Sonuçlar, Ar-Ge yatırımlarının yalnızca iç ekonomik dinamiklerden değil, dış ticaret yapısı ve kur belirsizliğinden de etkilendiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, döviz kuru istikrarı ile birlikte Ar-Ge teşviklerinin etkin biçimde uygulanması, Türkiye’nin yenilik kapasitesinin güçlendirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Keywords

Döviz Kuru, Ar-Ge Harcamaları, İnovasyon, AARDL

Ethical Statement

Etik komite onayı ve/veya yasal/özel izin gerektirmeyen bu çalışma, araştırma ve yayın etiğine uygundur.

References

  1. Aizenman, J., & Lee, J. (2007). International reserves: Precautionary versus mercantilist views, theory and evidence. Open Economies Review, 18(2), 191-214. https://doi.org/10.1007/S11079-007-9030-Z/TABLES/5
  2. Alfaro, L., Business School, H., Alejandro Cuñat, N., Fadinger, H., Liu, Y., Antràs, P., Berthou, A., Bilir, K., Brauer, R., Cavallo, A., Chari, A., Defever, F., Eaton, J., Frieden, J., di Gio-vanni, J., García-Santana, M., Redding, S., Roberts, M., Schreger, J., … Kerschhofer, H. (2019). The Real Exchange Rate, Innovation and Productivity: Regional Heterogeneity, Asymmetries and Hysteresis. https://www.upces.cerge-ei.cz/pdf/events/papers/191010_t.pdf
  3. Becker, B., & Pain, N. (2008). What Determines Industrial R&D Expenditure In The Uk? Manchester School, 76(1), 66-87. https://doi.org/10.1111/J.1467-9957.2007.01050.X
  4. Bøler, E. A., Moxnes, A., & Ulltveit-Moe, K. H. (2015). R and D, international sourcing, and the joint impact on firm performance. American Economic Review, 105(12), 3704-3739. https://doi.org/10.1257/AER.20121530
  5. Branstetter, L. G., & Kwon, N. (2018). South Korea’s transition from imitator to innovator: The role of external demand shocks. Journal of the Japanese and International Economies, 49, 28-42. https://doi.org/10.1016/J.JJIE.2018.01.004
  6. Chen, S. S. (2017). Exchange rate undervaluation and R&D activity. Journal of International Money and Finance, 72, 148-160. https://doi.org/10.1016/J.JIMONFIN.2017.01.008
  7. Cheng, D., & Gan, S. (2023). Exchange rate appreciation, trade competition and technology transaction: evidence from China. International Journal of Emerging Markets, 18(2), 399-419. https://doi.org/10.1108/IJOEM-07-2020-0806
  8. Clemenz, G. (1990). International R&D competition and trade policy. Journal of International Economics, 28(1-2), 93-113. https://doi.org/10.1016/0022-1996(90)90051-M
  9. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit Root. Econometrica, 49(4), 1057. https://doi.org/10.2307/1912517
  10. Funk, M. (2003). The effects of trade on research and development. Open Economies Review, 14(1), 29-42. https://doi.org/10.1023/A:1021247218110/METRICS
APA
Konya, S. (2026). Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 11(1), 263-287. https://doi.org/10.25229/beta.1768379
AMA
1.Konya S. Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi. Beta. 2026;11(1):263-287. doi:10.25229/beta.1768379
Chicago
Konya, Serkan. 2026. “Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi”. Bulletin of Economic Theory and Analysis 11 (1): 263-87. https://doi.org/10.25229/beta.1768379.
EndNote
Konya S (February 1, 2026) Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi. Bulletin of Economic Theory and Analysis 11 1 263–287.
IEEE
[1]S. Konya, “Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi”, Beta, vol. 11, no. 1, pp. 263–287, Feb. 2026, doi: 10.25229/beta.1768379.
ISNAD
Konya, Serkan. “Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi”. Bulletin of Economic Theory and Analysis 11/1 (February 1, 2026): 263-287. https://doi.org/10.25229/beta.1768379.
JAMA
1.Konya S. Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi. Beta. 2026;11:263–287.
MLA
Konya, Serkan. “Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi”. Bulletin of Economic Theory and Analysis, vol. 11, no. 1, Feb. 2026, pp. 263-87, doi:10.25229/beta.1768379.
Vancouver
1.Serkan Konya. Dalgalı Kurda Sabit Hedefler: Türkiye’de Ar-Ge Yatırımlarının Döviz Kuru Oynaklığına Tepkisi. Beta. 2026 Feb. 1;11(1):263-87. doi:10.25229/beta.1768379