Sûfîlerin Güncel Fıkhî Tartışmalara Bakışı: Ankaravî’nin Tütün İçmenin Hükmünü Değerlendirişi
Öz
İsmâil Ankaravî, XVI. yüzyılın ikinci yarısında dünyaya gelen 1041/1631 yılında vefat eden bir âlimdir. Tasavvuf ehli olan Ankaravî, Mesnevî’ye yapmış olduğu şerhlerle meşhur olan bir Mevlevî şeyhidir. Ankaravî’nin yaşadığı dönem tütün bitkisinin Osmanlı topraklarına girdiği ve hızlı bir şekilde yayıldığı bir dönemdir. Osmanlı toplumunda hızlıca yayılan tütün kullanımı beraberinde konunun fıkhi açıdan hükmü hususunda yoğun tartışmalar başlamıştır. Konunun hükmü ile ilgili tartışmalar beraberinde konuyla ilgili yazılan geniş bir literatür oluşması sonucunu doğurmuştur. Bu eserlerden biri de Ankaravî’nin tütünün hükmü konusunu ele aldığı eseridir. Bu eserde müellif, tütün kullanmanın haram olduğu görüşünü benimseyen kişilerin görüşlerini delillendirmek için zikrettiği on beş delili kısaca aktarıp cevaplar vermiştir. Ankaravî, tütün kullanmanın hükmünün haramlık olduğunu iddia edenlerin verdikleri bu hükümde hata ettikleri görüşünü benimser. Eserinde yeni ortaya çıkan bir meselenin hükmünün nasıl tespit edileceğine dair bilgi veren müellif haramlık görüşünü benimseyen kimselerin hüküm tespitinde hatalı davrandıkları görüşündedir. Bu makalede tütünün Osmanlı coğrafyasına gelişi ve konu hakkında oluşan literatürün ilk örneklerine dair kısaca bilgi verilmiştir. Ardından Ankaravî’nin tütün konusundaki risalesi tanıtılmıştır. Son kısımda ise risalenin tahkikli neşri hazırlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akhisârî, Ahmed. “er-Risâletü’d-duhâniyye”. Tütün İçmek Haram Mıdır?. mlf. Yahya Michot. İstanbul: Kitap Yayınevi, 2015.
- Ankaravî, İsmâil b. Ahmed. Keffu’l-lisân´an hükmi’d-duhân. İstanbul: İ. B. B. Atatürk Kitaplığı, OE_Yz_0623_15. 488a-490b.
- Ankaravî, İsmâil b. Ahmed. Keffu’l-lisân´an hükmi’d-duhân. İstanbul: Topkapı Kütüphanesi, Mehmet Reşat, 190. 1a-5b.
- Ankaravî, İsmâil b. Ahmed. Keffu’l-lisân´an hükmi’d-duhân. İstanbul: Süleymaniye Kütüphanesi, Halet Efendi, Ek 212/13. 86a-88b.
- Atâyî, Nevʻîzâde. Hadâikuʼl-Hakâʼik fî Tekmiletiʼş-Şakâʼik. İstanbul: y.y., 1268.
- Aytan, N. Serhan. İsmail Ankaravî ve Huccetü's-sema. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanatta Yeterlik, 1995.
- Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed. Şuʿabü’l-îmân. 14 cilt. Riyad: Mektebetü’r-Rüşt, 2003.
- Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail. el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. nşr. Muhammed Züheyr b. Nasr. 9 Cilt. b.y.: Dâru Tavki’n-Necât, 2001.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
15 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
14 Ekim 2020
Kabul Tarihi
7 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 2
ISNAD
Kavalcıoğlu, Abdullah. “Sûfîlerin Güncel Fıkhî Tartışmalara Bakışı: Ankaravî’nin Tütün İçmenin Hükmünü Değerlendirişi”. BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi 7/2 (01 Aralık 2020): 611-634. https://doi.org/10.33460/beuifd.810690.
Cited By
An Early-Modern Counseling Initiative Against Tobacco Addiction: Duhan Treatises
Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.53586/susbid.1163992
