VARDİYALI ÇALIŞMANIN İŞLE BÜTÜNLEŞME ALGISI VE İŞ-YAŞAM DENGESİ ÜZERİNE ETKİSİ
Abstract
Yeni istihdam biçimlerinden birisi olan vardiyalı çalışma işgücü piyasasında daha çok ihtiyaç duyulan bir model haline gelmektedir. Vardiyalı çalışma, müşterilerine 24 saat hizmet sunmak isteyen, müşteri memnuniyetini arttırmak isteyen veya sağlık sektörü gibi 24 saat zorunlu hizmet vermesi gereken kuruluşlar için bir mecburiyet halini almıştır. İşletmeler için son derece uygun olan bu yeni çalışma biçiminin çalışanlar için ne kadar uygun olduğu araştırmaya açık bir konu olmuştur. Bu kapsamda vardiyalı çalışmanın çalışanların işle bütünleşme ve iş-yaşam dengeleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırma örneklem grubu en az bir sene vardiyalı çalıştıktan sonra en az bir sene de gündüz (sabah 8-akşam5) istihdamda bulunmuş (n=407) kişilerden oluşmaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden anket metodu ile yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 paket programı ile betimsel analiz, korelasyon ve paired simple t-test kullanılarak analizleri yapılmıştır. Araştırmanın analiz sonuçlarına göre, vardiyalı çalışmanın işle bütünleşme ve iş-yaşam dengesi üzerine olumsuz sonuçları olduğu bulgularına ulaşılmıştır.
Keywords
Esnek Çalışma, Vardiyalı Çalışma, İşle Bütünleşme, İş-Yaşam Dengesi
References
- Akal, Z. (1991). İş Etüdü. M.P.M Yayınları, Yayın No: 29, 4.Basım, Ankara.
- Akerstedt, T. (1988). Sleepiness As A Consequence Of Shift Work. Sleep, 11: 17-34. Alkan, Y., Soğancıoğlu, Ş. & Pamukçu, F. (1989). Vardiya Çalışmasının Yarattığı Stres. 2. Ulusal Ergonomi Kongresi, M. P. M. Yayın No: 379, Ankara, 93-100.
- Altunısık, R., Coskun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2012). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı. Sakarya: Sakarya Kitabevi.
- Ardıç K. & Polatçı S. (2009). Tükenmişlik Sendromu ve Madalyonun Öbür Yüzü: İşle Bütünleşme. Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, 32.
- Bacak, B. & Kazancı, E. (2014). Türk Çalışma Hayatında Vardiyalı Gece Çalışan İşçilerin Karşılaştığı Fizyolojik, Psikolojik ve Sosyolojik Etkilerin Değerlendirilmesi. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 3(6):132-149.
- Costa G. (2010). Shift Work and Health: Current Problems and Preventive Actions. Saf Health Work, 1:112-23.
- Culpepper, L. (2010). The Social and Economic Burden of Shift-Work Disorder. The Journal of Family Practice, 59(1).
- Değirmencioğlu, M. (2019). Vardiyalı Çalışma Sistemi Çalışanlar İçin Ne Kadar İyi?. Journal of Aviation, 3(2), 113-121.
- Demirbilek, T. (2004). Vardiyalı Çalışmanın Kadının Aile ve Sosyal Yaşamına Etkisi. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Sayı 7, s.77-98.
- Erensal, Y. C. (1993). Vardiya Çalışmasının Ergonomik Tasarımı, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.