Review

İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ

Volume: 11 Number: 1 March 30, 2026
EN TR

İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ

Abstract

Bu çalışma, Hedge for Humanity vakfı tarafından desteklenen ve blok zinciri tabanlı merkeziyetsiz bir Evrensel Temel Gelir (UBI) girişimi olan Manna projesini ele almaktadır. Çalışma; Manna Teknik Dökümanı, Mannabase Platformu, Hedge for Humanity Vakfı blogları, Blockchain literatürü ve Blockchain tarayıcılarından faydalanılarak nitel bir yöntemle hazırlanmıştır. Manna, ekonomik eşitsizlik ve finansal dışlanmaya karşı teknolojik bir çözüm sunarak, şartsız gelir desteğini merkeziyetsiz biçimde dağıtmayı hedeflemektedir. Temel insan haklarına dayanan bu yaklaşım, gelir dağılımındaki adaletsizliklere karşı blok zincirinin şeffaflığı ve erişilebilirliğinden faydalanmaktadır. Manna, kullanıcı kimliğinin doğrulandığı ve belirli kriterlere göre haftalık gelir dağıtımı yapılan bir platform olan Mannabase üzerinden işlemektedir. Sistemde akıllı sözleşmeler ve yönlendirme teşvik algoritmaları gibi araçlarla güvenlik ve sürdürülebilirlik desteklenmektedir. Manna kuruluş aşamasında Ethereum ağında inşa edilse de yüksek maliyetler nedeniyle katman 2 çözümlerinden olan Optimism ağına taşınmıştır. Bununla birlikte proje pilot aşamasındayken sim kart vb filtrelerle sahtekarlığı önlemeye çalışmış fakat 2024 yılı itibariyle Gitcoin Passport uygulamasını (anti-sybill) aktive ederek 6 ve üzeri skora sahip kullanıcıların insanlık kanıtını geçtiğini kabul etmektedir. Her kullanıcı MannaBase platformuna cüzdan bağlayarak günlük 1 Manna$ talep edebilse de yeterli likidite sağlanamadığı için Manna$ henüz alınıp satılamamaktadır. Sonuç olarak, blockchain temelli sistemlerin dijital uçurum, yasal boşluklar ve finansal volatilite gibi sınırlamalara sahip olduğu tespit edilmiştir. Manna girişimi her ne kadar Manna$ için yeterli likiditeyi sağlayamamış olsa da hem sosyal adalet hem de dijital dönüşüm perspektifinden UBI uygulamalarına yeni bir yaklaşım sunmaktadır.

Keywords

Evrensel Temel Gelir, Merkeziyetsizlik, Merkeziyetsiz Evrensel Temel Gelir, Blockchain

References

  1. Avanceña, A. L., Miller, N., DeLuca, E. K., Iott, B., Mauri, A. I., Eisenberg, D., & Hutton, D. W. (2022). Estimation of Potential Deaths Averted From Hypothetical US Income Support Policies. Jama Health Forum, 3(6), 11. https://doi.org/10.1001/jamahealthforum.2022.1537
  2. Casey, L. (2023, Ekim 19). How to protect your Discourse Forum from bots and Sybils with Gitcoin Passport | Gitcoin Blog. Our Blog. https://gitcoin.co/blog/protect-discourse-forum-from-bots-sybils-with-gitcoin-passport
  3. Chrisp, J., Pulkka, V.-V., & García, L. R. (2020). Snowballing or Wilting? What Affects Public Support for Varying Models of Basic Income? Journal of International and Comparative Social Policy, 36(3), 223-236. https://doi.org/10.1017/ics.2020.28
  4. CMC. (2025, Mayıs 9). Cryptocurrency Prices, Charts And Market Capitalizations. CoinMarketCap. https://coinmarketcap.com/
  5. CoinLab. (2024, Ekim 12). Exploring the Potential of Crypto-Based Universal Basic Income (UBI). Binance Square. https://www.binance.com/en/square/post/919726
APA
Yertüm, U. (2026). İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ. Akademik İzdüşüm Dergisi, 11(1), 74-91. https://izlik.org/JA65YM74SP
AMA
1.Yertüm U. İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ. JAP. 2026;11(1):74-91. https://izlik.org/JA65YM74SP
Chicago
Yertüm, Umut. 2026. “İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ”. Akademik İzdüşüm Dergisi 11 (1): 74-91. https://izlik.org/JA65YM74SP.
EndNote
Yertüm U (March 1, 2026) İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ. Akademik İzdüşüm Dergisi 11 1 74–91.
IEEE
[1]U. Yertüm, “İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ”, JAP, vol. 11, no. 1, pp. 74–91, Mar. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA65YM74SP
ISNAD
Yertüm, Umut. “İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ”. Akademik İzdüşüm Dergisi 11/1 (March 1, 2026): 74-91. https://izlik.org/JA65YM74SP.
JAMA
1.Yertüm U. İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ. JAP. 2026;11:74–91.
MLA
Yertüm, Umut. “İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ”. Akademik İzdüşüm Dergisi, vol. 11, no. 1, Mar. 2026, pp. 74-91, https://izlik.org/JA65YM74SP.
Vancouver
1.Umut Yertüm. İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ. JAP [Internet]. 2026 Mar. 1;11(1):74-91. Available from: https://izlik.org/JA65YM74SP