Research Article

KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ

Volume: 11 Number: 2 October 15, 2026
TR EN

KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ

Abstract

7 Ekim 2023’te, İsrail’in kuruluşu olan 1948’den beri ilk defa Filistinlilerin karşı saldırıya geçmesi sadece İsrail için değil aynı zamanda bölge ülkeleri ve tabii ki bölgede bulunan başta ABD olmak üzere küresel güçler için de sürpriz olarak kayıtlara geçmiştir. Aslında daha öncesinde başlayan ancak 1948’den itibaren daha kapsamlı ve planlı bir işgal şeklinde yürütülen İsrail politikalarının Filistin topraklarında yarattığı şiddet hiç azalmamıştır. 1948-49, 1967 ve 1973 Savaşları sonucunda, Batılı ülkelerin de desteğiyle bir taraftan işgal yoluyla topraklarını genişleten İsrail, diğer taraftan Ortadoğu’da etkisini artırmanın bir yolunu bulmuştur. Gerek BM’nin Kudüs ve diğer Filistin topraklarının işgali sonrasında aldığı kararlara uymayarak gerekse bölge ülkelerinin tepkisini Batılı dostlarının yardımıyla azaltarak günümüze kadar bölgede önemli ancak devletler hukuku bağlamında sorunlu aktör olarak varlığını devam ettirmiştir. Ayrıca ekonomik ve teknolojik açıdan sürekli gelişen ve bölge ülkelerinin zayıflığından faydalanan İsrail ve onun koruyucusu gibi davranan ABD için 1979 İran İslam Devrimi Ortadoğu’da yeni bir dönemin başlangıcı sayılmıştır. 13 Haziran 2025 günü ilk saatlerde İsrail’in İran’a saldırısı ile başlayan 12 Gün Savaşı, birçok açıdan 1979’dan bugüne değin devam eden ABD-İran gerginliğinin son safhası olarak da görülmüştür. Ancak savaşın sadece İsrail, ABD ve İran arasında kalıp kalmayacağı ve bölgenin geleceğini nasıl etkileyebileceği sorularına net cevap verebilmek oldukça zor görünmektedir. Bu çalışmada İsrail ve ABD tarafından İran’a karşı gerçekleştirilen saldırılar ve bu saldırılara İran’ın cevap vermesiyle yaşanan 12 Gün Savaşı ele alınmıştır. Çalışmada ayrıca bu savaşın arka planı, 7 Ekim 2023 sonrasında Gazze’de yaşananlar ve uluslar arası toplumun tepkilerine de yer verilmektedir.

Keywords

Ortadoğu, 12 Gün Savaşı, İran, Nükleer Enerji

References

  1. Ataman, M. (2004), İran – Irak Üstünlük Mücadelesi Çok Boyutlu Sorunlar, Dünya Çatışma Bölgeleri K. İnat, B.
  2. Duran & M. Ataman (Ed.) içinde, ss. 55-76, Ankara, Nobel Yayınları.
  3. Bakaç, N. (2025), Soruşturma, “12 Gün Savaşı”nın Jeopolitik, Diplomatik, Askerî ve Toplumsal Etkisi – II, https://www.perspektif.online/12-gun-savasinin-jeopolitik-diplomatik-askeri-ve-toplumsal-etkisi-ii/,
  4. Balcı, A. (2004), Filistin: Savaş ve Barış Arasında, Dünya Çatışma Bölgeleri K. İnat & B. Duran & M. Ataman (Ed.) içinde, ss. 39-54, Ankara, Nobel Yayınları.
  5. BBC, (Ekim, 2025a), BM komisyonu: 'İsrail, Gazze'de soykırım yaptı' başlıklı haber, https://www.bbc.com/turkce/articles/c5y5628jmy3o
  6. BBC, (Ekim, 2025b), https://www.bbc.com/turkce/articles/c5y2533gy2vo, Erişim Tarihi: 10.10.2025. Horton, J., Sargeant, P. & King, R.L.,(2025), ABD İran2daki Nükleer tesisleri Nasıl vurdu? BBC News, https://www.bbc.com/turkce/articles/cp86ne0r1mno,
  7. Bianet (Ekim, 2025), https://bianet.org/haber/israil-den-iran-a-tehdit-gerektiginde-yeniden-saldirmaya-haziriz-310442;
  8. Chomsky, N. (2011), Hayaller ve Umutlar, B. Şahin (Çev.), İstanbul, Yarın Yayıncılık.
  9. Erol, A. (2024), “Bir Jenosid; Gazze’deki Küresel Kötülük”,Batı’nın 80 Yıllık Politikalarının Bir Sonucu Filistin Meselesi,
  10. Ş. Öztürk (Ed.)içinde, ss.64-83, Gaziantep, Özgür Yayınevi.
APA
Öztürk, Ş. (2026). KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ. Akademik İzdüşüm Dergisi, 11(2), 142-154. https://izlik.org/JA23PA52SU
AMA
1.Öztürk Ş. KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ. JAP. 2026;11(2):142-154. https://izlik.org/JA23PA52SU
Chicago
Öztürk, Şaban. 2026. “KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ”. Akademik İzdüşüm Dergisi 11 (2): 142-54. https://izlik.org/JA23PA52SU.
EndNote
Öztürk Ş (October 1, 2026) KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ. Akademik İzdüşüm Dergisi 11 2 142–154.
IEEE
[1]Ş. Öztürk, “KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ”, JAP, vol. 11, no. 2, pp. 142–154, Oct. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA23PA52SU
ISNAD
Öztürk, Şaban. “KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ”. Akademik İzdüşüm Dergisi 11/2 (October 1, 2026): 142-154. https://izlik.org/JA23PA52SU.
JAMA
1.Öztürk Ş. KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ. JAP. 2026;11:142–154.
MLA
Öztürk, Şaban. “KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ”. Akademik İzdüşüm Dergisi, vol. 11, no. 2, Oct. 2026, pp. 142-54, https://izlik.org/JA23PA52SU.
Vancouver
1.Şaban Öztürk. KÜRESEL SİYASET VE 12 GÜN SAVAŞINA DAİR BİR ANALİZ. JAP [Internet]. 2026 Oct. 1;11(2):142-54. Available from: https://izlik.org/JA23PA52SU