Research Article

Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler

Number: 115 October 27, 2025
TR EN

Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler

Abstract

Bu çalışmada Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan ekonomileri için enflasyon belirsizliği ile enflasyon oranları arasındaki ilişki güncel ve alternatif bir yaklaşım olan zamanla değişen stokastik volatilite modeli kullanılarak incelenmiştir. Farklı yaklaşımlara karşı dirençli sonuçlar elde edebilmek amacıyla çalışmada statik stokastik volatilite modeline dayalı bulgulara da yer verilmiştir. Bu modellerin tahmininde Bayesyen yaklaşımına dayalı Markov Chain Monte Carlo (MCMC) algoritmasından yararlanılmıştır. Çalışma bulguları inceleme kapsamındaki tüm Türk Cumhuriyetleri için enflasyon belirsizliğinin enflasyon oranları üzerindeki etkisinin pozitif ve istatistiki olarak anlamlı olduğu sonucuna işaret etmektedir. Bulgular ayrıca bu etkinin özellikle Tacikistan, Kazakistan ve Özbekistan ekonomileri için çok daha belirgin olarak ortaya çıktığını göstermektedir. Bir dönem gecikmeli enflasyon oranlarının ise cari dönem enflasyon belirsizliği üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bulgular enflasyonla mücadele, makroekonomik istikrarın sağlanması ve sürdürülebilir ekonomik büyüme oranlarına ulaşılabilmesi açısından ilgili Türk Cumhuriyetleri’ndeki politika yapıcılara önemli bilgiler sunmaktadır.

Keywords

References

  1. Ağayev, Seymur. “Düşük Enflasyon Döneminde Azerbaycan’da Fiyatlar Genel Düzeyi ve Para Arzı İlişkisi.” Akdeniz İİBF Dergisi, vol. 12, no. 23, 2012, ss. 135–155.
  2. Ağazade, Seymur. “Petrol Fiyatları ve Kazakistan Reel Döviz Kuru: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı.” bilig, no. 94, 2020, ss. 217–248.
  3. Akib Aktüel. No. 36, 2014 Şubat, https://www.akib.org.tr/files/downloads/akib_aktuel/akib36sayi.pdf.
  4. Akyazı, Haydar, ve Seyfettin Artan. “Türkiye’de Enflasyon-Enflasyon Belirsizliği İlişkisi ve Enflasyon Hedeflemesinin Enflasyon Belirsizliğini Azaltmadaki Rolü.” Bankacılar Dergisi, no. 48, 2004, ss. 3–17.
  5. Albulescu, Claudiu Tiberiu, ve diğerleri. “Time–Frequency Relationship between US Inflation and Inflation Uncertainty: Evidence from Historical Data.” Scottish Journal of Political Economy, vol. 66, no. 5, 2019, ss. 673–702.
  6. Altuntaş, Özgür. “Merkez Bankası Bağımsızlığı: Avrupa Merkez Bankası ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Karşılaştırması.” Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 12, 2012, ss. 73– 84.
  7. Aziz, Hakim, ve Shahmar Pashayev. “Azerbaycan 2015 Devalüasyonunun Reel Ekonomi ve Bankacılık Sektörü Üzerindeki Etkileri.” Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi, vol. 1, no. 1, 2018, ss. 32–48.
  8. Bal, Harun, ve diğerleri. “Enflasyon Belirsizliği ve Friedman-Ball Hipotezi: Türkiye Örneği.” Journal of Eurasian Economies, vol. 1, no.1, 2022, ss. 1–15.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Inflation, Studies of the Turkic World

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 27, 2025

Publication Date

October 27, 2025

Submission Date

February 26, 2024

Acceptance Date

December 13, 2024

Published in Issue

Year 2025 Number: 115

APA
Büberkökü, Ö. (2025). Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler. Bilig, 115, 111-143. https://doi.org/10.12995/bilig.7952
AMA
1.Büberkökü Ö. Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler. Bilig. 2025;(115):111-143. doi:10.12995/bilig.7952
Chicago
Büberkökü, Önder. 2025. “Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği Ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler”. Bilig, nos. 115: 111-43. https://doi.org/10.12995/bilig.7952.
EndNote
Büberkökü Ö (October 1, 2025) Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler. Bilig 115 111–143.
IEEE
[1]Ö. Büberkökü, “Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler”, Bilig, no. 115, pp. 111–143, Oct. 2025, doi: 10.12995/bilig.7952.
ISNAD
Büberkökü, Önder. “Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği Ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler”. Bilig. 115 (October 1, 2025): 111-143. https://doi.org/10.12995/bilig.7952.
JAMA
1.Büberkökü Ö. Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler. Bilig. 2025;:111–143.
MLA
Büberkökü, Önder. “Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği Ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler”. Bilig, no. 115, Oct. 2025, pp. 111-43, doi:10.12995/bilig.7952.
Vancouver
1.Önder Büberkökü. Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler. Bilig. 2025 Oct. 1;(115):111-43. doi:10.12995/bilig.7952

Ahmet Yesevi University Board of Trustees