Araştırma Makalesi

Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler

Sayı: 115 27 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler

Öz

Bu çalışmada Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan ekonomileri için enflasyon belirsizliği ile enflasyon oranları arasındaki ilişki güncel ve alternatif bir yaklaşım olan zamanla değişen stokastik volatilite modeli kullanılarak incelenmiştir. Farklı yaklaşımlara karşı dirençli sonuçlar elde edebilmek amacıyla çalışmada statik stokastik volatilite modeline dayalı bulgulara da yer verilmiştir. Bu modellerin tahmininde Bayesyen yaklaşımına dayalı Markov Chain Monte Carlo (MCMC) algoritmasından yararlanılmıştır. Çalışma bulguları inceleme kapsamındaki tüm Türk Cumhuriyetleri için enflasyon belirsizliğinin enflasyon oranları üzerindeki etkisinin pozitif ve istatistiki olarak anlamlı olduğu sonucuna işaret etmektedir. Bulgular ayrıca bu etkinin özellikle Tacikistan, Kazakistan ve Özbekistan ekonomileri için çok daha belirgin olarak ortaya çıktığını göstermektedir. Bir dönem gecikmeli enflasyon oranlarının ise cari dönem enflasyon belirsizliği üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bulgular enflasyonla mücadele, makroekonomik istikrarın sağlanması ve sürdürülebilir ekonomik büyüme oranlarına ulaşılabilmesi açısından ilgili Türk Cumhuriyetleri’ndeki politika yapıcılara önemli bilgiler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ağayev, Seymur. “Düşük Enflasyon Döneminde Azerbaycan’da Fiyatlar Genel Düzeyi ve Para Arzı İlişkisi.” Akdeniz İİBF Dergisi, vol. 12, no. 23, 2012, ss. 135–155.
  2. Ağazade, Seymur. “Petrol Fiyatları ve Kazakistan Reel Döviz Kuru: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı.” bilig, no. 94, 2020, ss. 217–248.
  3. Akib Aktüel. No. 36, 2014 Şubat, https://www.akib.org.tr/files/downloads/akib_aktuel/akib36sayi.pdf.
  4. Akyazı, Haydar, ve Seyfettin Artan. “Türkiye’de Enflasyon-Enflasyon Belirsizliği İlişkisi ve Enflasyon Hedeflemesinin Enflasyon Belirsizliğini Azaltmadaki Rolü.” Bankacılar Dergisi, no. 48, 2004, ss. 3–17.
  5. Albulescu, Claudiu Tiberiu, ve diğerleri. “Time–Frequency Relationship between US Inflation and Inflation Uncertainty: Evidence from Historical Data.” Scottish Journal of Political Economy, vol. 66, no. 5, 2019, ss. 673–702.
  6. Altuntaş, Özgür. “Merkez Bankası Bağımsızlığı: Avrupa Merkez Bankası ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Karşılaştırması.” Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 12, 2012, ss. 73– 84.
  7. Aziz, Hakim, ve Shahmar Pashayev. “Azerbaycan 2015 Devalüasyonunun Reel Ekonomi ve Bankacılık Sektörü Üzerindeki Etkileri.” Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi, vol. 1, no. 1, 2018, ss. 32–48.
  8. Bal, Harun, ve diğerleri. “Enflasyon Belirsizliği ve Friedman-Ball Hipotezi: Türkiye Örneği.” Journal of Eurasian Economies, vol. 1, no.1, 2022, ss. 1–15.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Enflasyon, Türk Dünyası Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

26 Şubat 2024

Kabul Tarihi

13 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 115

Kaynak Göster

APA
Büberkökü, Ö. (2025). Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler. Bilig, 115, 111-143. https://doi.org/10.12995/bilig.7952
AMA
1.Büberkökü Ö. Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler. Bilig. 2025;(115):111-143. doi:10.12995/bilig.7952
Chicago
Büberkökü, Önder. 2025. “Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler”. Bilig, sy 115: 111-43. https://doi.org/10.12995/bilig.7952.
EndNote
Büberkökü Ö (01 Ekim 2025) Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler. Bilig 115 111–143.
IEEE
[1]Ö. Büberkökü, “Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler”, Bilig, sy 115, ss. 111–143, Eki. 2025, doi: 10.12995/bilig.7952.
ISNAD
Büberkökü, Önder. “Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler”. Bilig. 115 (01 Ekim 2025): 111-143. https://doi.org/10.12995/bilig.7952.
JAMA
1.Büberkökü Ö. Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler. Bilig. 2025;:111–143.
MLA
Büberkökü, Önder. “Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler”. Bilig, sy 115, Ekim 2025, ss. 111-43, doi:10.12995/bilig.7952.
Vancouver
1.Önder Büberkökü. Türk Cumhuriyetleri’nde Enflasyon Belirsizliği ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Zamanla Değişen Stokastik Volatilite Modeline Dayalı Analizler. Bilig. 01 Ekim 2025;(115):111-43. doi:10.12995/bilig.7952

Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanlığı