Research Article

Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki “Kad Kīle (قد قيل)”nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil

Number: 47 April 30, 2022
TR EN

Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki “Kad Kīle (قد قيل)”nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil

Abstract

Bilindiği üzere, Secâvendî vakfı; lâzım ( م ), mutlak ( ط ), caiz ( ج ), mücevvez li-vechin ( ز ), murahhas zarureten ( ص ) ve gayr-ı câiz ( لا ) olmak üzere altı kategoriye ayırmış ve bu kategorileri parantez arasında belirttiğimiz harflerden belirlediği sembollerle göstermiştir. Türkiye’deki mushaflarda Secâvendî’nin sistemi tercih edilmiş olmasına rağmen, onun sisteminde bulunmayan kimi rumuzlar da kullanılmıştır. Bu rumuzlardan birisi de “ق” harfidir. Türkiye’deki matbu Mushaflarda bulunan “ق” harfinin, genellikle, Secâvendî’nin eserinde “قد قيل” formunun geçtiği yerlere tekabül ettiği bilinmektedir. Oysa Secâvendî “قد قيل” formunu kullandığı yerlerde genelde herhangi bir rumuz belirtmemiş ve buralarda çoğunlukla durak yeri bulunmamasından yana görüş bildirmiştir. Buna rağmen, bu yerlerin ülkemizdeki Mushaflarda genelde “ق” rumuzuyla/durağıyla gösterilmiş olması meseleyi önemli kılmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili tanımlarda “ق” alametinin, vasletmenin daha uygun olduğu yerleri gösterdiği belirtilmişse de uygulamada buna riayet edilmediği ve Kur’an’ın ezberlenmesi ve kıraati esnasında “ق” harfiyle gösterilen yerlerin bir kısmında genelde durulduğu (vakf yapıldığı) görülmektedir. Bu ise kimi durumlarda ilgili ayetlerin manasına etki etmektedir. İlaveten, “قد قيل” formunu kullandığı halde Secâvendî’nin vakf yapmayı tercih ettiği, buna mukabil, Mushaflarda yine “ق” ile gösterilen yerler de bulunmaktadır. Bu durumda “ق rumuzunun vasletmenin daha uygun olduğu yerleri gösterdiği” yönündeki kanaat ve tarifler realiteyi tam olarak yansıtmamaktadır. Bu tespitten hareketle kaleme alınan bu çalışmada “قد قيل” formunun tahlilinin yapılması amaçlanmaktadır. Çalışmadaki tahlil ve değerlendirmeler, makalenin hacmi doğrultusunda seçtiğimiz üç ayet bağlamında gerçekleştirilecektir.

Keywords

References

  1. ALTIKULAÇ, Tayyar. “Secâvendî”. Diyanet İslam Ansiklopedisi, 36:268-69. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2009.
  2. ALTUNTAŞ, Halil, ve Muzaffer ŞAHİN, çev. Kur’ân-ı Kerim Meâli. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2001.
  3. BEGAVÎ, Ebû Muhammed Hüseyin b. Mesud. Meâlimü’t-Tenzîl. nşr. Muhammed Abdullah en-Nemr vd. 1411 (h.). Riyad: Dâru Tayyibe, t.y.
  4. BİLGE, Mustafa L. “Uman”. Diyanet İslam Ansiklopedisi, 42:140-44. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2012.
  5. COŞKUN, Muhammed. “‘Mushaf Basımına Yansıyan Uygulama Farklılıkları Çerçevesinde Secâvendî’nin Vakf Sisteminin Değerlendirilmesi (Vakf-ı Lâ Örneği)’”, 717-78. İstanbul: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2021.
  6. ÇETİN, Abdurrahman. Kur’an İlimleri ve Kur’an-ı Kerim Tarihi. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2012.
  7. ÇETİN, Abdurrahman. “Vakf ve İbtidâ”. Diyanet İslam Ansiklopedisi, 42:461-63. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2012.
  8. DÂNÎ, Ebû Amr Osman b. Said. el-Müktefâ fi’l-Vakf ve’l-İbtidâ. nşr. Cemâlüddîn Muhammed Şeref. Tantâ: Dâru’s-Sahâbe li’t-Türâs, 2006.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2022

Submission Date

February 28, 2022

Acceptance Date

March 24, 2022

Published in Issue

Year 2022 Number: 47

APA
Karagöz, M. (2022). Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki “Kad Kīle (قد قيل)”nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil. Bilimname, 47, 145-182. https://doi.org/10.28949/bilimname.1080596
AMA
1.Karagöz M. Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki “Kad Kīle (قد قيل)”nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil. Bilimname. 2022;(47):145-182. doi:10.28949/bilimname.1080596
Chicago
Karagöz, Mustafa. 2022. “Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki ‘Kad Kīle (قد قيل)’nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil”. Bilimname, nos. 47: 145-82. https://doi.org/10.28949/bilimname.1080596.
EndNote
Karagöz M (April 1, 2022) Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki “Kad Kīle (قد قيل)”nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil. Bilimname 47 145–182.
IEEE
[1]M. Karagöz, “Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki ‘Kad Kīle (قد قيل)’nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil”, Bilimname, no. 47, pp. 145–182, Apr. 2022, doi: 10.28949/bilimname.1080596.
ISNAD
Karagöz, Mustafa. “Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki ‘Kad Kīle (قد قيل)’nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil”. Bilimname. 47 (April 1, 2022): 145-182. https://doi.org/10.28949/bilimname.1080596.
JAMA
1.Karagöz M. Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki “Kad Kīle (قد قيل)”nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil. Bilimname. 2022;:145–182.
MLA
Karagöz, Mustafa. “Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki ‘Kad Kīle (قد قيل)’nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil”. Bilimname, no. 47, Apr. 2022, pp. 145-82, doi:10.28949/bilimname.1080596.
Vancouver
1.Mustafa Karagöz. Secâvendî’nin ‘İlelü’l-Vukûf Adlı Eserindeki “Kad Kīle (قد قيل)”nin Kullanımı Üzerine Bir Tahlil. Bilimname. 2022 Apr. 1;(47):145-82. doi:10.28949/bilimname.1080596

Cited By