TR
EN
Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Abstract
Bu araştırmanın amacı, Lise DKAB ve İHL Meslek Dersleri öğretmenlerin inanç esaslarına dair öğrenci sorularına cevap üretme özyeterlik algılarını ve bu sürece dair mesleki gelişim ihtiyaç algılarını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Ölçek maddelerinin oluşturulması aşamasında ilgili literatür taranmış, öğretmen yeterliklerine dair geliştirilen ölçekler incelenmiştir. Öğretim programı ve öğretmen yeterlikleri çerçevesinde yapılan analizler doğrultusunda taslak ölçek madde havuzu oluşturularak uzman görüşü alınmış, ön uygulama yapılarak gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Araştırma verileri, Türkiye genelinde ortaöğretim kurumlarında görev yapan DKAB ve İHL Meslek Dersleri öğretmenlerinden elde edilmiştir. AFA için 400, DFA için 608 öğretmen veri elde edilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik analizleri kapsamında AFA ve DFA analizleri sonucu elde edilen bulgulara göre ölçeğin 25 madde ve 2 faktörden oluştuğu görülmüştür. Ölçeğin toplam varyans değeri 56,401 olarak gerçekleşmiştir. Ölçeğin KMO değeri ,970; Bartlett's Test sonucu anlamlı bulunmuştur (p < .001). Faktör yükleri ,50’nin üzerinde olup ölçek maddelerinin dağılımı anlamlıdır. DFA bulguları, yaygın kabul gören uyum indeksleri açısından kabul edilebilir düzeydedir (χ²/df = 3.617, AGFI: ,878; GFI: ,908; NFI: ,941; CFI: ,956; IFI: ,956; TLI: ,947; RMSEA: ,060). Ayrıca ölçeğin güvenirlik analizleri yapılmıştır. Cronbach’s Alpha katsayısı ,957 olarak bulunmuş, güvenirlik katsayıları, madde toplam korelasyonları, iki yarı güvenirlik ve alt-üst %27 analizleri ölçeğin iç tutarlılığının güçlü olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin DKAB ve İİHL Meslek Dersleri öğretmenlerinin, öğrencilerin inanç esaslarına dair sorularına cevap üretme konusundaki yeterlik ve yeterlik geliştirme ihtiyaç algılarını ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Ölçek, yapılacak uygulamalı çalışmalarda kullanılmak üzere önemli bir değerlendirme aracı olarak işlev görebilir.
Keywords
Supporting Institution
Yazar(lar), bu araştırmayı desteklemek için herhangi bir dış fon almadıklarını kabul ederler.
Ethical Statement
Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.
References
- Acuner, H. Y., & Erbaş, A. A. (2016). Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ve Diğer Branş Öğretmenlerine Göre Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Yeterlikleri. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 16(1), 147-170.
- Akdemir, A. B. (2020). Öğrencilerde İnanç Problemine Neden Olan Faktörlerin Belirlenmesi. Dergiabant, 8(1), Makale 1. https://doi.org/10.33931/abuifd.689790
- Aktan, S. (2019, Mart 19). Türkiye’de Deizm Neden Artıyor, Dindarlık Neden Azalıyor? https://tr.euronews.com/2019/03/19/turkiye-de-deizm-neden-yukseliste-ateizm-deizm-agnostizm-panteizm-ne-demek
- Akyürek, S. (2012). İmam-Hatip Lisesi Meslek Dersiyle Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Dersi Öğretmenlerinin Eğitim-Öğretim Yeterliklerine İlişkin Algıları. Değerler Eğitimi Dergisi, 16(1), 7-47.
- Altıparmak, Ş., & Budak, H. (2022). X, Y, Z Kuşağı Kadınlarının Din Algılarının Karşılaştırılmalı Analizi. Karatay Sosyal Araştırmalar Dergisi, (8), 55-94. https://doi.org/10.54557/karataysad.1074241
- Altundağ, Y. (2022). Manevi Danışmanlığa Yönelik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(1), 644-658.
- Aras, İ., & Öztürk, V. (2019). İmam Hatip Ortaokulu Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi̇ Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlik Algılarının Çeşitli̇ Değişkenler Açısından İncelenmesi̇,. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (49), 49-90.
- Arın, A. (2018). Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretiminin Yaşam Boyu Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 47(217), 25-55.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Religious Education
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 30, 2026
Submission Date
November 1, 2025
Acceptance Date
March 26, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 55
APA
Çelebi, K., & Akyürek, S. (2026). Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Bilimname, 55, 309-337. https://doi.org/10.28949/bilimname.1814936
AMA
1.Çelebi K, Akyürek S. Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Bilimname. 2026;(55):309-337. doi:10.28949/bilimname.1814936
Chicago
Çelebi, Kadir, and Süleyman Akyürek. 2026. “Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB Ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Bilimname, nos. 55: 309-37. https://doi.org/10.28949/bilimname.1814936.
EndNote
Çelebi K, Akyürek S (April 1, 2026) Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Bilimname 55 309–337.
IEEE
[1]K. Çelebi and S. Akyürek, “Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Bilimname, no. 55, pp. 309–337, Apr. 2026, doi: 10.28949/bilimname.1814936.
ISNAD
Çelebi, Kadir - Akyürek, Süleyman. “Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB Ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Bilimname. 55 (April 1, 2026): 309-337. https://doi.org/10.28949/bilimname.1814936.
JAMA
1.Çelebi K, Akyürek S. Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Bilimname. 2026;:309–337.
MLA
Çelebi, Kadir, and Süleyman Akyürek. “Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB Ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması”. Bilimname, no. 55, Apr. 2026, pp. 309-37, doi:10.28949/bilimname.1814936.
Vancouver
1.Kadir Çelebi, Süleyman Akyürek. Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Bilimname. 2026 Apr. 1;(55):309-37. doi:10.28949/bilimname.1814936