TR
EN
Lise Öğrencilerinin İnanç Sorularına Cevap Üretmede DKAB ve İHL Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Özyeterlik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Bu araştırmanın amacı, Lise DKAB ve İHL Meslek Dersleri öğretmenlerin inanç esaslarına dair öğrenci sorularına cevap üretme özyeterlik algılarını ve bu sürece dair mesleki gelişim ihtiyaç algılarını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Ölçek maddelerinin oluşturulması aşamasında ilgili literatür taranmış, öğretmen yeterliklerine dair geliştirilen ölçekler incelenmiştir. Öğretim programı ve öğretmen yeterlikleri çerçevesinde yapılan analizler doğrultusunda taslak ölçek madde havuzu oluşturularak uzman görüşü alınmış, ön uygulama yapılarak gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Araştırma verileri, Türkiye genelinde ortaöğretim kurumlarında görev yapan DKAB ve İHL Meslek Dersleri öğretmenlerinden elde edilmiştir. AFA için 400, DFA için 608 öğretmen veri elde edilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik analizleri kapsamında AFA ve DFA analizleri sonucu elde edilen bulgulara göre ölçeğin 25 madde ve 2 faktörden oluştuğu görülmüştür. Ölçeğin toplam varyans değeri 56,401 olarak gerçekleşmiştir. Ölçeğin KMO değeri ,970; Bartlett's Test sonucu anlamlı bulunmuştur (p < .001). Faktör yükleri ,50’nin üzerinde olup ölçek maddelerinin dağılımı anlamlıdır. DFA bulguları, yaygın kabul gören uyum indeksleri açısından kabul edilebilir düzeydedir (χ²/df = 3.617, AGFI: ,878; GFI: ,908; NFI: ,941; CFI: ,956; IFI: ,956; TLI: ,947; RMSEA: ,060). Ayrıca ölçeğin güvenirlik analizleri yapılmıştır. Cronbach’s Alpha katsayısı ,957 olarak bulunmuş, güvenirlik katsayıları, madde toplam korelasyonları, iki yarı güvenirlik ve alt-üst %27 analizleri ölçeğin iç tutarlılığının güçlü olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin DKAB ve İİHL Meslek Dersleri öğretmenlerinin, öğrencilerin inanç esaslarına dair sorularına cevap üretme konusundaki yeterlik ve yeterlik geliştirme ihtiyaç algılarını ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Ölçek, yapılacak uygulamalı çalışmalarda kullanılmak üzere önemli bir değerlendirme aracı olarak işlev görebilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yazar(lar), bu araştırmayı desteklemek için herhangi bir dış fon almadıklarını kabul ederler.
Etik Beyan
Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.
Kaynakça
- Acuner, H. Y., & Erbaş, A. A. (2016). Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ve Diğer Branş Öğretmenlerine Göre Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Yeterlikleri. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 16(1), 147-170.
- Akdemir, A. B. (2020). Öğrencilerde İnanç Problemine Neden Olan Faktörlerin Belirlenmesi. Dergiabant, 8(1), Makale 1. https://doi.org/10.33931/abuifd.689790
- Aktan, S. (2019, Mart 19). Türkiye’de Deizm Neden Artıyor, Dindarlık Neden Azalıyor? https://tr.euronews.com/2019/03/19/turkiye-de-deizm-neden-yukseliste-ateizm-deizm-agnostizm-panteizm-ne-demek
- Akyürek, S. (2012). İmam-Hatip Lisesi Meslek Dersiyle Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Dersi Öğretmenlerinin Eğitim-Öğretim Yeterliklerine İlişkin Algıları. Değerler Eğitimi Dergisi, 16(1), 7-47.
- Altıparmak, Ş., & Budak, H. (2022). X, Y, Z Kuşağı Kadınlarının Din Algılarının Karşılaştırılmalı Analizi. Karatay Sosyal Araştırmalar Dergisi, (8), 55-94. https://doi.org/10.54557/karataysad.1074241
- Altundağ, Y. (2022). Manevi Danışmanlığa Yönelik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(1), 644-658.
- Aras, İ., & Öztürk, V. (2019). İmam Hatip Ortaokulu Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi̇ Öğretmenlerinin Özel Alan Yeterlik Algılarının Çeşitli̇ Değişkenler Açısından İncelenmesi̇,. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (49), 49-90.
- Arın, A. (2018). Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretiminin Yaşam Boyu Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 47(217), 25-55.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
1 Kasım 2025
Kabul Tarihi
26 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 55