Research Article

Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü

Volume: 2017 Number: 34 October 31, 2017
  • Zikiriya Jandarbek
  • Zhakhangir Nurmatov
Cover
PDF Download

Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü

Abstract

Türkler, bilindiği üzere, Dinler Tarihinde “Gök Tanrı” denilen geleneksel dinleri olmasına rağmen, değişik yer ve zamanlarda Budizm, Konfüçyüsçülük, Maniheizm, Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam gibi farklı dinleri kabul etmişler, ancak bütün bu dinlerde geleneksel birçok inanç ve uygulamalar, örf ve adetlerini devam ettirmesini bilmişlerdir. Bu gelenekler arasında günlük yaşam yanında devlet ve siyaset ile ilgili birçok anlayış bulunmaktadır.

Türklerin İslam’ı kabul etmelerinde Hoca Ahmet Yesevi’nin önemli bir yeri bulunmaktadır. O, derslerinde ve kitaplarında hep Türk dili ile kültürünü, kurmuş olduğu tarikat ile özdeşleştirmiştir. Türklük böylece, bu tarikat dairesinde varlığını sürdürmüş ve dolayısıyla Türk devletlerinin duygu ve düşünce birliği etrafında yücelmesi ve güçlenmesini sağlamıştır.

Türklerin manevi-kültürel varlığının yeniden inşa etmesini Müslüman Arap çevresi ve Harizm beyleri pek hoş karşılamamışlar ve Yesevi’yi ve kareketini engelleyip yok etmek için çok uğraşmışlardır. XIV. yüzyılın ortasından itibaren Yesevi tarikatına karşı Altın Ordu hükümdarları tarafından siyasi mücadele başlatılmıştır. Bu olaylar Altın Ordu devletinin çöküşüyle sonuçlanmış ve Yesevilik unutulmuş ve sonuçta Türk devletlerinin yardımcı unsuru olmaktan çıkmıştır. Buna bağlı olarak da Avrasya ve Orta Doğu’daki Türk devletleri bilimde ve teknikte geri kalmışlar ve felsefelerini değiştirmişlerdir.

Keywords

References

  1. ÜNAL, Mustafa (2017). “Hoca Ahmet Yesevi’de Geleneksel Türk-İslam Kimliğinin Temelleri”, Hoca Ahmet Yesevi’yi Anmak ve Anlamak Sempozyumu, 18 Mayıs 2017 Kayseri.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Zikiriya Jandarbek This is me
Kazakhstan

Zhakhangir Nurmatov This is me
Kazakhstan

Publication Date

October 31, 2017

Submission Date

October 28, 2017

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2017 Volume: 2017 Number: 34

DOI

https://doi.org/10.28949/bilimname.347529

IZ

https://izlik.org/JA57JA69LW

Cite

RIS / Bibtex
APA
Jandarbek, Z., & Nurmatov, Z. (2017). Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü. Bilimname, 2017(34), 341-364. https://doi.org/10.28949/bilimname.347529
AMA
1.Jandarbek Z, Nurmatov Z. Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü. Bilimname. 2017;2017(34):341-364. doi:10.28949/bilimname.347529
Chicago
Jandarbek, Zikiriya, and Zhakhangir Nurmatov. 2017. “Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü”. Bilimname 2017 (34): 341-64. https://doi.org/10.28949/bilimname.347529.
EndNote
Jandarbek Z, Nurmatov Z (December 1, 2017) Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü. Bilimname 2017 34 341–364.
IEEE
[1]Z. Jandarbek and Z. Nurmatov, “Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü”, Bilimname, vol. 2017, no. 34, pp. 341–364, Dec. 2017, doi: 10.28949/bilimname.347529.
ISNAD
Jandarbek, Zikiriya - Nurmatov, Zhakhangir. “Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü”. Bilimname 2017/34 (December 1, 2017): 341-364. https://doi.org/10.28949/bilimname.347529.
JAMA
1.Jandarbek Z, Nurmatov Z. Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü. Bilimname. 2017;2017:341–364.
MLA
Jandarbek, Zikiriya, and Zhakhangir Nurmatov. “Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü”. Bilimname, vol. 2017, no. 34, Dec. 2017, pp. 341-64, doi:10.28949/bilimname.347529.
Vancouver
1.Zikiriya Jandarbek, Zhakhangir Nurmatov. Yesevi Tarikatının Devlet Yönetiminden Uzaklaştırılmasıyla Türk Devlet Yönetim Sisteminin Çöküşü. Bilimname. 2017 Dec. 1;2017(34):341-64. doi:10.28949/bilimname.347529

Cited By

ALTIN ORDA HANLIĞI’NDA “SARAY”IN BÜYÜK HATUNU: TAYTUĞLI HATUN

Karadeniz İncelemeleri Dergisi

https://doi.org/10.18220/kid.1380295