İnsan Kelimesinin Kur'an'daki Genel ve Özel Kullanımları Bağlamında Meallere Eleştirel Bir Yaklaşım
Abstract
Allah imtihan etmek ve teslimiyetini görmek için sorumluluk yüklediği ve buna mukabil yeryüzünün en değerli varlığı kıldığı insana Kur’an’da çeşitli vesilelerle farklı üsluplarda hitap etmiştir. Dilbilimciler insan kelimesinin etimolojik kökenini tespit ederken farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Kelimenin aslına dair ortaya koydukları görüşlerin hepsi dikkat çekici bir şekilde insanı tanımlayan niteliklere işaret etmektedir. Bu çerçevede insan kelimesinin; “unutan varlık anlamında” ins kökünden, kendisine öğretilen varlık anlamında înâs mastarından veya “çok hareket etmek” manasındaki nvs kökünden türediği söylenmektedir. Ayrıca “cana yakın olmak, uyum sağlamak” anlamındaki üns mastarından türediği “yaratılış itibariyle sosyal varlık” olarak tanımlamasının da buradan kaynaklandığını ifade eden değerlendirmeler de bulunmaktadır.
Bu çalışmada yirmi üç yıllık nüzul sürecinde farklı bağlamlarda inen ayetlerde yer alan insan kelimesinin sınıflandırılmasında, ayetlerin indiği ortamın tarihi bağlamı başta olmak üzere siyak-sibak ilişkisi, dil kuralları ve nüzul sebepleri dikkate alınmıştır. Diğer yandan insan kelimelerinden ilk kastedilenin kim olduğunu tespit etmenin ayetin mesajını anlamada ne denli önemli olduğu örneklerle ortaya konulmuş ve söz konusu kelimenin anlamlandırılmasına dönük meallerin yaklaşımları analiz edilmiştir.
Keywords
References
- ABDÜLBÂKÎ, Muhammed Fuat, el-Mu‘cemü’l-Müfehras li Elfâzİ’l-Kurani’l-Kerîm, Dâru İhyâi’t-Türâsi’l Arabî, Beyrut, 1945.
- AHMED B. HANBEL, Ebû AbdiLlâh, Müsnedü Ahmed (Thk. Şuayb Arnavut), Müessesetü’r-Risâle, Beyrut, 2001.
- AKDEMİR, Salih, Son Çağrı Kur’an, Ankara Okulu yay., Ankara, 2015.
- AKPINAR, Ali, Kur'an Tercüme Teknikleri, Serhat yay., Konya, 2011
- BEYHAKÎ, Ebubekir, es-Sünenü’l-Kübra (Thk. Muhammed Abdülkadir Ata), Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 2003.
- BEYZÂVÎ, Ömer b. Muhammed Nasıruddîn, Envâru’t-Tenzîl ve Esrâru’t-Te’vîl, Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, Beyrut, tsz.
- BİK‘î, Burhanüddîn Ebi’l-Hasen, Nazmü’d-Dürer fî Tenâsübi’l-Âyâti ve’s-Süver, Dâru’l-Kütübi’l-İslâmî, Kahire.
- BUHÂRÎ, Muhammed b. İsmail, el-Câmius-Sahîh (Thk. Fazlurrahmân es-Sevrî), el-Mektebetü’s-Selefiyye, byy, 1980.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Süleyman Narol
*
Selçuk Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi
0000-0003-0828-6819
Türkiye
Publication Date
April 30, 2018
Submission Date
March 12, 2018
Acceptance Date
April 16, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 2018 Number: 35
Cited By
Posthümanizm ve yeni bir ayrımcılık biçimi olarak robotlara yönelik türcülük
Antropoloji
https://doi.org/10.33613/antropolojidergisi.1209953Türkiye’de Kur’an Çevirisi/Meâl Üzerine Yapılmış Çalışmaların Tasnifi ve Değerlendirilmesi
Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi
https://doi.org/10.47502/mizan.1233666Afetlerin Ceza Olduğunu Çağrıştıran Ayetlere Mâtürîdî’nin Yaklaşımı (Te’vîlâtü’l-Kur’ân Özelinde)
ULUM
https://doi.org/10.54659/ulum.1356294CEHENNEMLE İLGİLİ VAÎD AYETLERİ
Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)
https://doi.org/10.30627/cuilah.1355865