Year 2018, Volume 2018 , Issue 35, Pages 127 - 144 2018-04-30

Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi

Cengiz KANIK [1]


Weber ideal tip kavramı ile ilk olarak tipoloji oluşturmuş sosyolojik araştırmalarında ideal-tip kavramsallaştırmasını yöntem olarak çok sık kullanmıştır. Weber’le birlikte  Le Bras, Allport, Troeltsch ideal-tipleştirmeyi kullanmış, Türk sosyal bilimciler arasında Mardin, Taplamacıoğlu, Kırbaşoğlu da Türk toplumu üzerinden bir tipoloji denemesinde bulunmuşlardır.  Günay da Almanya’da yaşayan Türk işçileri üzerine bir dindarlık tipolojisi geliştirir.  Günay, Türk işçilerini tipleştirmede üç tip kullanmaktadır. O, birincisini geleneksel dindarlık çerçevesinde gelişen ‘Geleneksel Halk Dindarlığı’, ikincisini “Radikal İslamcı Eğilimler”, Üçüncüsünü ise “ Seküler Dindarlık” olarak sınıflandırmaktadır. Günay’a göre, ‘Geleneksel Halk Dindarlığı’ Türk işçi toplulukları içerisinde yaygın bir şekilde bulunur. Bu dindarlık biçiminde bireysel ve entelektüel dindarlık boyutları oldukça  zayıftır. İkici gruptakileri Günay,  ‘Radikal İslamcı Eğilimler’ tipolojisi olarak isimlendirmektedir. Bu gruptakilerde anti-laik, anti modern eğilim ve söylemlere rast gelinmektedir. Modernleşmeye uyum sağlayamamış tipik bir Batı karşıtlığını esas alan tepkisel oluşumların Avrupa’da uzantısı olduğunu vurgular. Günay, üçüncü tipolojide olanları  ‘Seküler Yönelimler Tipolojisi’ olarak isimlendirmektedir. Bu gruptakiler, dini bireysel bir olgu olarak yaşayan bir kitledir. Din, bu gruptakiler açısından kültürel bir aidiyeti ve Avrupa değerleri burada yaşayanlar üzerinde etkilidir. Bu grup üzerinde din hem bilişsel düzeyde hem de sosyal düzeyde belirleyiciliğini yitirmektedir. Günay,  Avrupa’ya 1960’lı yıllardan yapılan göçle ile birlikte İslam’ın pratikte yaşama şekillerinin değiştiğini bu süreçle birlikte  İslam’ın ‘Göçmen İslam’ından ‘ Avrupalı İslam’a doğru gelişen bir seyir şeklinde olduğuna dikkatleri çeker. 
Dindarlık tipolojisi, Ünver Günay, Avrupalı Müslüman
  • Abu Rabi, İ. M. (2003). Modernlik ve Çağdaş İslam Düşüncesi. İstanbul:Yöneliş.Akalın, K.H. (2008). İdeal Tip ve Kurumsal Yapı Olarak Toplumsal Faaliyet Tarzı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 191-210.Allport, G. W. (2004). Birey ve dini. Bilal Sambur (Çev.). İstanbul : Elis. Apak, A. (2014). İslâm Tarihi Boyunca Selef ve Selefîlik Kavramlarının Anlam Serüveni. Tarihte ve Günümüzde Selefîlik içinde (s. 39-50). Baygeldi, M. R. (ts). Ernst Troeltsch Düşüncesinde Din ve Toplum. V. TLÇK – I. Kitap, Erişim: http://www.tlck.org.tr/wp-content/uploads/2016/10/TLCK.5.1.B009.pdf Berger,P. L.(1993). Dinin Sosyal Gerçekliği. Ali Coşkun (Çev.). İstanbul: İnsan.Bodur, H. E. (2009). Ünver Günay ve Türk Din Sosyolojisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 7 (14), 1-19.Büyükkara, M. (2014). Günümüzde Selefîlik ve İslâmî Hareketlere Olan Etkisi. Tarihte ve Günümüzde Selefîlik içinde (s.485-524). Çelik, C. - Günay. Ü, Taştan. A.V. (2005). Türk Din Sosyolojisinde Yöntem Sorunu. Türk Din Sosyolojisinin Temel Sorunları Sempozyumu içinde (s. 193-215). Çelik, C. (2006). Kentlilik Tecrübelerinde Farklılaşan Dindarlıklar. Ünver Günay, Celalettin Çelik (Ed.), Dindarlığın Sosyo-Psikolojisi içinde (s. ) Adana: Karahan Kitabevi.Çiftçi, A. (2003). Nasıl Bir Sosyal Bilim. Ankara: Kitabiyat.Desroche, H. (1992) . Morfolojik Sosyolojiden Tipolojik Sosyolojiye. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 4(4), 293-306. Doğan, Ö. (1990). Max Weber'de Bilim ve Sosyoloji. İstanbul: Ara. Güllü, İ. (2003). Almanya’daki 3. Kuşak Türk Gençlerinin Dini Tutum ve Davranışları-Köln Örneği. (Yüksek lisans tezi), Erciyes Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.Günay, Ü. (2003). Göç, Din ve Değişme: Batı Avrupa’daki Türk İşçileri Örneği. Bilimname : Düşünce Platformu. 1(3), 35-64.Hekman, S.J.( 1983). Weber, The Ideal Type and Contemporary Social Theory. New York: University of Notre Dame .Kanık, C. (2017). Almanya Doğumlu Türkiye Gençliğinde Dini Tutum ve Davranışlar. Turkish Studies, 12(2), 91-120.Kaya, A., Kentel,F. (2005). Euro Türkler Türkiye ile Avrupa Birliği Arasında Köprü mü Engel mi?. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi. Kırbaşoğlu, M. H. (2002). İlmihal Dindarlığının İmkânı Üzerine. İslâmiyat.5(4). Korkmaz, A. (2011). Göç ve Din. Konya: Çizgi.Köktaş, M. E( 1993).Türkiye’de Dini Hayat. İstanbul: İşaret .Mardin, Ş. (2012). Din ve İdeoloji. İstanbul: İletişim.Mensching,G. (1994). Din Sosyolojisi. Mehmet Aydın (Çev.). Konya: Tekin Kitabevi.Ocak, A. Y. (1996). Değişen Dünyada İslam’ın Batıya Dönük Yüzü: Günümüz Türkiye Müslümanlığına Genel Bir Bakış. Müslüman İmajı içinde (s. 131-140). Öz, M. (2012). Anahatlarıyla İslam Mezhepleri Tarihi. İstanbul: Ensar. Taplamacıoğlu, M. (1962). Yaşlara Göre Dini Yaşayışın Şiddet ve Kesafeti Üzerinde Bir Anket Denemesi. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, , 10, 141-151.Taş, K. (2006). Dindarlığın Kriterleri Üzerine Tipolojik Bir Araştırma. Ünver Günay, Celalettin Çelik (Ed.), Dindarlığın Sosyo-Psikolojisi içinde(s. Adana: Karahan Kitabevi.Tibi, B. (2004). Avrupa’daki Müslüman Göçmenler: Avro-İslâm ile Gettolaşma Arasında. Nezar Alsayyad Manuel Castells (Ed.), Müslüman Avrupa ya da Avro-İslam. İstanbul: Everest.Weber, M.( 1998). Din Sosyolojisi. Yasin Aktay ve M. Emin Köktaş (Ed.), Din Sosyolojisi. Ankara: Vadi.Weber,M. (2012). Sosyal Bilimler Metodolojisi, İstanbul: Küre . Wuthnow, R. (2002). Din Sosyolojisi, Adil Çiftçi (Ed.), Din ve Modernlik. Ankara: Ankara Okulu.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0003-1227-2399
Author: Cengiz KANIK
Institution: Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
Country: Turkey


Dates

Publication Date : April 30, 2018

Bibtex @research article { bilimname396225, journal = {Bilimname}, issn = {1304-1878}, eissn = {2148-5860}, address = {}, publisher = {Erciyes University}, year = {2018}, volume = {2018}, pages = {127 - 144}, doi = {10.28949/bilimname.396225}, title = {Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi}, key = {cite}, author = {KANIK, Cengiz} }
APA KANIK, C . (2018). Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi. Bilimname , 2018 (35) , 127-144 . DOI: 10.28949/bilimname.396225
MLA KANIK, C . "Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi". Bilimname 2018 (2018 ): 127-144 <https://dergipark.org.tr/en/pub/bilimname/issue/34995/396225>
Chicago KANIK, C . "Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi". Bilimname 2018 (2018 ): 127-144
RIS TY - JOUR T1 - Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi AU - Cengiz KANIK Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.28949/bilimname.396225 DO - 10.28949/bilimname.396225 T2 - Bilimname JF - Journal JO - JOR SP - 127 EP - 144 VL - 2018 IS - 35 SN - 1304-1878-2148-5860 M3 - doi: 10.28949/bilimname.396225 UR - https://doi.org/10.28949/bilimname.396225 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Bilimname Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi %A Cengiz KANIK %T Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi %D 2018 %J Bilimname %P 1304-1878-2148-5860 %V 2018 %N 35 %R doi: 10.28949/bilimname.396225 %U 10.28949/bilimname.396225
ISNAD KANIK, Cengiz . "Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi". Bilimname 2018 / 35 (April 2018): 127-144 . https://doi.org/10.28949/bilimname.396225
AMA KANIK C . Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi. Bilimname. 2018; 2018(35): 127-144.
Vancouver KANIK C . Avrupalı Türklerin Dindarlık Anlayışlarının Değerlendirilmesi. Bilimname. 2018; 2018(35): 144-127.