Research Article

Organ ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri

Volume: 8 Number: 1 April 27, 2026
TR EN

Organ ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri

Abstract

Amaç: Bu araştırma ile organ ve doku nakil bölge koordinasyon merkez (BKM) sorumlularının deneyimlerinden yararlanılarak, sosyal hizmet uzmanlarının bağış ve nakil alanındaki konumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu 7 BKM sorumlusundan oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde, araştırmacı tarafından hazırlanan toplamda 15 sorudan (altısı çoktan seçmeli, dokuzu açık uçlu) oluşan görüşme formu kullanılmıştır. Form, Google Forms aracılığıyla geliştirilmiştir. Veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Elde edilen veriler neticesinde araştırmanın teması “Organ Bağışı ve Nakil Sürecinin Sözde Üyesi: Sosyal Hizmet Uzmanları” olarak belirlenmiş ve “nakil süreçlerinde karşılanmayan sosyal hizmet ihtiyacı, belirsizlik ve ikame edilebilir hizmet algısı ve mesleğe yönelik önyargı” şeklinde üç kategori oluşturulmuştur. BKM sorumlularının, sosyal hizmet uzmanlarına ihtiyaç duydukları, ancak bu ihtiyacı bilimsel anlamda tanımlamakta zorlandıkları anlaşılmıştır. Bu durumun nedeni ise; mesleğin rol ve sorumluluklarına ilişkin kesin ve uygulanagelmiş kabullerin bulunmayışı olarak belirlenmiştir. Sonuç: Araştırma neticesinde Türkiye’de sosyal hizmet uzmanlarının, organ bağışı ve nakil alanındaki konumuna ilişkin kanıta dayalı verilere ilk kez ulaşılmıştır. Sosyal hizmet uzmanlarının, bağış ve nakil alanında görünür ve işlevsel olmadığı ortaya konmuştur. Araştırma, alandaki eksikliklere dikkat çekmesi ve toplum yararına planlanacak uygulamalara veri sağlaması açısından önem arz etmektedir.

Keywords

Organ ve doku nakli, Organ ve doku bağışı, Tıbbi sosyal hizmet, Organ nakli ulusal koordinasyon sistemi

Ethical Statement

Araştırma için, Fırat Üniversı̇tesı̇ Sosyal ve Beşerî Bı̇lı̇mler Araştırmaları Etik Kurulu'ndan etik onayı alınmıştır (Tarih: 20.10.2023 ve Karar No: 19271).

Thanks

Bu çalışmada, katılımcılara ulaşmamı kolaylaştıran Elazığ Fırat Üniversitesi Hastanesi ONM koordinatörü Dr. Cem Özcan’a ve sahaya katkı sunma arzusu ile araştırmama içtenlikle destek olan Diyarbakır BKM sorumlusu Hem. Hatice Gündüz’e teşekkür ederim.

References

  1. Arıburnu, O., Gul, S., ve Dinc, L. (2022). Nurses perspectives and experiences regarding organ transplantation in Turkey: A qualitative study. J. Relig Health, 61, 1936-1950. doi: 10.1007/s10943-022-01500-0
  2. Aydemir, İ. (2015). Organ naklinde tıbbi sosyal hizmet. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, 5, 24-33.
  3. Bell, C.J. (1986). Children as organ donors: Legal rights and ethical issues. Health & Social Work, 11(4), 291-300. doi: 10.1093/hsw/11.4.291
  4. Berg, B.L., ve Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (A. Arı, Çev.). Konya: Eğitim Yayınevi.
  5. Bailey, P., Vergis, N., Allison, M., Riddell, A., ve Massey, E. (2021). Psychosocial evaluation of candidates for solid organ transplantation. Transplantation, 105(12), 292-302. doi: 10.1097/TP.0000000000003732
  6. Bern Klug, M., Gessert, C., ve Forbes, S. (2001). The need to revise assumptions about the end of life: Implications for social work practice. Health & Social Work, 26(1), 38-48. doi: 10.1093/hsw/26.1.38
  7. Carosella, J. (1984). Picking up the pieces: The unsuccessful kidney transplant. Health & Social Work, 9(2), 142-152. doi: 10.1093/hsw/9.2.142
  8. Choi, W. (2024). The conceptual injustice of the brain death standard. Theoretical Medicine and Bioethics, 45, 261-276. doi: 10.1007/s11017-024-09663-5
  9. Craig, J.A., Miner, D., Remtulla, T., Miller, J., ve Zanussi, L.W. (2017). Piloting a coping skills group intervention to reduce depression and anxiety symptoms in patients awaiting kidney or liver transplant. Health & Social Work, 42(1), 44-52. doi: 10.1093/hsw/hlw064
  10. Cuesta Briand, B., Wray, N., ve Boudville, N. (2015). The cost of organ donation: Potential living kidney donors’ perspectives. Health & Social Work, 40(4), 307-315. doi: 10.1093/hsw/hlv068
APA
Cansız Kösesoy, B. (2026). Organ ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi, 8(1), 56-71. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1622016
AMA
1.Cansız Kösesoy B. Organ ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2026;8(1):56-71. doi:10.46413/boneyusbad.1622016
Chicago
Cansız Kösesoy, Berra. 2026. “Organ Ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi 8 (1): 56-71. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1622016.
EndNote
Cansız Kösesoy B (April 1, 2026) Organ ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 8 1 56–71.
IEEE
[1]B. Cansız Kösesoy, “Organ ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri”, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 1, pp. 56–71, Apr. 2026, doi: 10.46413/boneyusbad.1622016.
ISNAD
Cansız Kösesoy, Berra. “Organ Ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 8/1 (April 1, 2026): 56-71. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1622016.
JAMA
1.Cansız Kösesoy B. Organ ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2026;8:56–71.
MLA
Cansız Kösesoy, Berra. “Organ Ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 1, Apr. 2026, pp. 56-71, doi:10.46413/boneyusbad.1622016.
Vancouver
1.Berra Cansız Kösesoy. Organ ve Doku Nakil Bölge Koordinasyon Merkez Sorumlularının Sahadaki Sosyal Hizmet İhtiyacına İlişkin Görüşleri. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2026 Apr. 1;8(1):56-71. doi:10.46413/boneyusbad.1622016