TR
EN
YETİŞKİN VE ERGEN SPORCULAR İÇİN ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İNDEKSİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI
Abstract
Bu araştırmada, Zihinsel Dayanıklılık İndeksi'nin (MTQ-8) ergen ve yetişkin sporcular için Türk kültür ve diline uygunluğunun değerlendirilerek Türkçeye uyarlama çalışmasının gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubunu (n=247) farklı branşlarda (futbol, bocce, oryantring, atletizm, basketbol, voleybol, yüzme, taekwondo, tenis, hentbol, güreş, okçuluk, boks) spor yapan 90 ergen sporcu (kadın=36; yaş=13,51±2,03; spor yılı=2,78±2,43 ve erkek=54; yaş=12,11±1,98; spor yılı=1,79±1,36) ve 157 yetişkin sporcu (kadın=61; yaş=21,55±4,82; spor yılı=6,01±4,22 ve erkek=96; yaş=22,32±4,39; spor yılı=6,80±4,55) oluşturmaktadır. Bu araştırmada, veri toplama aracı olarak Daniel F. Gucciardi tarafından geliştirilen, sekiz maddeden ve tek bir alt boyuttan oluşan Zihinsel Dayanıklılık İndeksi tercih edilmiştir. İndeksin araştırmada kullanımına ilişkin gerekli etik izinler, geliştirici ile e-posta yoluyla kurulan iletişim sonucunda temin edilmiştir. İzinler alındıktan sonra çeviri çalışmalarına başlanmıştır. Çeviri-geri çeviri aşamasında alanda uzman kişiler tarafından maddeler değerlendirilmiştir. Karşılaştırma sonucunda ölçeğin maddeleri şekilsel ve anlamsal olarak incelenmiş ve kaynak dilden hedef dile çeviri açısından önemli olan son aşamada ise yeterli olduğu anlaşılmıştır. Veri analizi aşamasında çalışmanın DFA (Doğrulayıcı faktör analizi) bulgularına göre zihinsel dayanıklılık ergen formundan elde edilen uyum indeksleri X2/df=1.164; p<.01, SRMR=.084, RMSEA=.043, GFI=.94 IFI=.98, CFI=.98, NFI=.91 ve zihinsel dayanıklılık yetişkin formunda tespit edilen uyum indeks değerlerinin de X2/df=1.831; p<.01, SRMR=.087, RMSEA=.073, GFI=.94, IFI=.97, CFI=.97, NFI=.95 şeklinde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak zihinsel dayanıklılık indeksinin Türkçe formunun ergen ve yetişkin sporcular için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte ölçüm aracının farklı kitlelerde (engelli, sedanter, kamu personeli vb.) uygunluğunun değerlendirilmesi de sonraki çalışmalarda önerilmektedir.
Keywords
References
- 1. Güvendi B., Türksoy A., Güçlü M., Konter E. (2018). Profesyonel güreşçilerin cesaret düzeyleri ve zihinsel dayanıklılıklarının incelenmesi. Uluslararası Spor Egzersiz ve Antrenman Bilimi Dergisi. 4(2), 70-78.
- 2. Dündar U. (2003). Antrenman bilgisi ve teorisi (6. baskı). Nobel Yayıncılık.
- 3. Tuncel O. (2018). Futbolda dayanıklılık performansı. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 1(1), 16-23.
- 4. Vealey SR. (2007). Mental skills training in sport. In: Tenenbaum G., Eklund R., Singer R. (Eds.). Handbook of sport psychology. 3rd ed. John Wiley & Sons. 287-309.
- 5. Gaggioli A., Morganti L., Mondoni M., Antonietti M. (2013). Benefits of combined mental and physical training in learning a complex motor skill in basketball. Psychology. 4(9), 1-6.
- 6. Malouin F., Jackson PL., Richards CL. (2013). Towards the integration of mental practice in rehabilitation programs: A critical review. Frontiers in Human Neuroscience. 7, 576.
- 7. Gülşen DBA., Yıldız AB., Yılmaz B., Şahan H. (2019). Spor bilimleri fakültesindeki öğrencilerin kendinle konuşma ve zihinsel dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 4(4), 459-470.
- 8. Güleroğlu F., Eroğlu H. (2019). Anaerobik egzersiz sonrası oluşan yorgunluğun sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeylerine akut etkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 21(3), 23-33
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Exercise and Sports Psychology
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
December 29, 2025
Publication Date
December 29, 2025
Submission Date
September 14, 2025
Acceptance Date
December 17, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 19 Number: 3
APA
Sezer, B. S., Yalçın, İ., & Cengiz, Ö. (2025). YETİŞKİN VE ERGEN SPORCULAR İÇİN ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İNDEKSİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(3), 229-241. https://doi.org/10.61962/bsd.1783793
AMA
1.Sezer BS, Yalçın İ, Cengiz Ö. YETİŞKİN VE ERGEN SPORCULAR İÇİN ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İNDEKSİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2025;19(3):229-241. doi:10.61962/bsd.1783793
Chicago
Sezer, Burcu Sıla, İlimdar Yalçın, and Ömer Cengiz. 2025. “YETİŞKİN VE ERGEN SPORCULAR İÇİN ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İNDEKSİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI”. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi 19 (3): 229-41. https://doi.org/10.61962/bsd.1783793.
EndNote
Sezer BS, Yalçın İ, Cengiz Ö (December 1, 2025) YETİŞKİN VE ERGEN SPORCULAR İÇİN ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İNDEKSİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 19 3 229–241.
IEEE
[1]B. S. Sezer, İ. Yalçın, and Ö. Cengiz, “YETİŞKİN VE ERGEN SPORCULAR İÇİN ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İNDEKSİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI”, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, vol. 19, no. 3, pp. 229–241, Dec. 2025, doi: 10.61962/bsd.1783793.
ISNAD
Sezer, Burcu Sıla - Yalçın, İlimdar - Cengiz, Ömer. “YETİŞKİN VE ERGEN SPORCULAR İÇİN ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İNDEKSİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI”. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 19/3 (December 1, 2025): 229-241. https://doi.org/10.61962/bsd.1783793.
JAMA
1.Sezer BS, Yalçın İ, Cengiz Ö. YETİŞKİN VE ERGEN SPORCULAR İÇİN ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İNDEKSİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2025;19:229–241.
MLA
Sezer, Burcu Sıla, et al. “YETİŞKİN VE ERGEN SPORCULAR İÇİN ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İNDEKSİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI”. Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, vol. 19, no. 3, Dec. 2025, pp. 229-41, doi:10.61962/bsd.1783793.
Vancouver
1.Burcu Sıla Sezer, İlimdar Yalçın, Ömer Cengiz. YETİŞKİN VE ERGEN SPORCULAR İÇİN ZİHİNSEL DAYANIKLILIK İNDEKSİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2025 Dec. 1;19(3):229-41. doi:10.61962/bsd.1783793