Research Article

Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi

Volume: 9 Number: 1 June 30, 2022
EN TR

Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi

Abstract

Dinamik etkilere maruz kalan ince kumlu-siltli zeminlerde, düşük plastisiteli killerde ve hatta gelen ivmenin büyüklüğüne bağlı olarak çakıllı zeminlerde dahi sıvılaşma olayı meydana gelebilmektedir. Bu sorunu önlemek amacıyla mekanik veya kimyasal zemin iyileştirme teknikleri kullanılmaktadır. Yüksek su emme kapasitesine sahip sodyum poliakrilatın zemine karıştırılması veya enjeksiyonu da kimyasal zemin iyileştirme tekniklerindendir. Ortamdaki su ile etkileşime girdiğinde jel forma dönüşen bu malzemenin, dona maruz kalan bölgelerde zemin içerisinde donması durumundaki davranışı bilinmemektedir. Bu amaçla, referans numuneleriyle birlikte %5,00, %10,00, %15,00 ve %20,00 oranlarında sodyum poliakrilat jeli içeren kumlu zemin numuneleri −20℃’de dondurulmuş ve serbest basınç deneyi uygulanmıştır. Ayrıca, kumlu numunelere ağırlıkça %5,00 oranında bentonit kili eklenerek deneyler tekrarlanmıştır. Jel içeriğiyle birlikte su muhtevasının artmasına bağlı olarak tüm numunelerin serbest basınç dayanımları artmasına rağmen, bentonit içeren numunelerde ortalama %14,00 daha düşük değerler elde edilmiştir. Diğer taraftan bentonit içermeyen donmuş numunelerde genel olarak birim şekil değiştirme değerleri artarken, bentonitli numunelerde azalmaktadır. Zemin içerisinde jel formda olan viskoz yapı, donma işlemi sırasında meydana gelen hacim artışını sönümleyerek donma kabarması sorununu engellemektedir. Ancak, sodyum poliakrilat ile iyileştirilen sıvılaşmaya karşı hassas kumlu zeminlerde yetersiz doygunluk durumunda taşıma kapasitesi kayıplarının dikkate alınması gerekmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Tübitak

Project Number

219M397 numaralı 1001 projesi ve ilgili projedeki 2247-C STAR programı

Thanks

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından kabul edilen 219M397 numaralı 1001 projesi ve ilgili projedeki 2247-C STAR programı kapsamında desteklenmiştir.

References

  1. Özbakan, N. (2021). Sodyum poliakrilat ve geçirimsiz tabaka uygulamalarının zemin sıvılaşma potansiyeline etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  2. Güler, Ö. F., Özbakan, N., & Evirgen, B. (2021). Aşırı boşluk suyu basıncının sönümlenmesi için sodyum poliakrilat uygulamalarının değerlendirilmesi. 6. Uluslararası Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı. 13-15 Ekim, Kocaeli.
  3. Evirgen, B., Onur, M. I., Tuncan, M., & Tuncan, A. (2014). Determination of the freezing effect on unconfined compression strength and permeability of saturated granular soils. Fourth International Conference on Geotechnique, Construction Materials and Environment. 19-21 November, Brisbane, 300-304.
  4. Zhao, X., Zhou, G., & Wang, J. (2013). Deformation and strength behaviors of frozen clay with thermal gradient under uniaxial compression. Tunnelling and Underground Space Technology, 38, 550-558.
  5. Zhang, Z., Zhang, H., Zhang, J., & Chai, M. (2019). Effectiveness of Ionic Polymer Soil Stabilizers on Warm Frozen Soil. KSCE Journal of Civil Engineering, 23, 2867-2876.
  6. Li, F., Su, L., Wan, H., Niu, F., & Ling, X. (2021). Experimental investigation on dynamic characteristics of sandy gravel infrozen region. Cold Regions Science and Technology, 185,103251.
  7. Keskin, S. N., Sungur, A., Akan, R., & Uzundurukan, S. (2017). İnce daneli zeminlerde katkı maddelerinin ve donma-çözülme çevriminin serbest basınç dayanımına etkisi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 5, 473-478.
  8. Yu, W., Lai, Y., Zhang, X., Zhang, S., & Xiao, J. (2004). Laboratory investigation on cooling effect of coarse rock layer and fine rock layer in permafrost regions. Cold Regions Science and Technology,38, 31-42.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2022

Submission Date

November 1, 2021

Acceptance Date

March 3, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 9 Number: 1

APA
Gültekin, A. A., & Evirgen, B. (2022). Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 9(1), 269-276. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1017216
AMA
1.Gültekin AA, Evirgen B. Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022;9(1):269-276. doi:10.35193/bseufbd.1017216
Chicago
Gültekin, Asker Alp, and Burak Evirgen. 2022. “Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 9 (1): 269-76. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1017216.
EndNote
Gültekin AA, Evirgen B (June 1, 2022) Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 9 1 269–276.
IEEE
[1]A. A. Gültekin and B. Evirgen, “Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 269–276, June 2022, doi: 10.35193/bseufbd.1017216.
ISNAD
Gültekin, Asker Alp - Evirgen, Burak. “Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 9/1 (June 1, 2022): 269-276. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1017216.
JAMA
1.Gültekin AA, Evirgen B. Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022;9:269–276.
MLA
Gültekin, Asker Alp, and Burak Evirgen. “Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 9, no. 1, June 2022, pp. 269-76, doi:10.35193/bseufbd.1017216.
Vancouver
1.Asker Alp Gültekin, Burak Evirgen. Jel İçeren Sıvılaşabilir Zeminde Donma Direncinin İncelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022 Jun. 1;9(1):269-76. doi:10.35193/bseufbd.1017216