TR
EN
Sızıntı Sıvıları ile Yıllandırılmış Geomembranların Ara Yüzey Kayma Dayanımı Davranışları
Abstract
Sızdırmazlık, koruma ve ayırma gibi çeşitli mühendislik fonksiyonlarıyla kullanılan geomembranlar (GM), uzun vadede farklı sıvıların etkilerine maruz kalabilirler. Bu süreçte kimyasal yapılarında önemli ölçüde bir değişiklik olmazken, fiziksel ve mekanik özelliklerinde farklılıklar gözlenebilir. Bu değişiklikler kısa vadede göz ardı edilebilir ancak uzun vadede göz ardı edilmemelidir. Bu çalışmada, farklı sızıntı sıvılarında yıllandırılan GM ve zemin arasında oluşan ara yüzeylerin kayma dayanımı davranışları incelemiştir. Zemin olarak kum-bentonit (KB) karışımı kullanılırken, GM olarak yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve termoplastik poliolefin (TPO) kullanılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, zeminin geoteknik indeks ve kayma mukavemeti parametreleri belirlenmiştir. İkinci aşamada ise, zemin – GM ara yüzeylerinin kayma mukavemeti davranışları hem yıllandırılmış hem de yıllandırılmamış GM’ler için belirlenmiştir. Saha koşullarını yansıtabilmek için laboratuvar koşullarında farklı sentetik atık sızıntı sıvıları (asidik maden drenaj sızıntı suyu (AMD), kömür yanma ürünü sızıntı suyu (CCP) ve kentsel katı atık sızıntı suyu (MSW)) hazırlanmıştır. GM'ler bu sızıntı sıvılarında 4 ve 16 ay boyunca yıllandırılmış ve ardından ara yüzey kesme kutusu deneyleri gerçekleştirilmiştir. Ara yüzey sürtünme açılarının tüm yıllandırma sıvılarından önemli ölçüde olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. AMD’nin GM'lerin arayüzey sürtünme açıları üzerinde en olumsuz etkiye sahip olduğu, CCP’nin ise en az hasara neden olduğu görülmüştür. Bu çalışma, tasarımlarda kullanılan ara yüzey sürtünme katsayılarının uzun vadede kimyasallara maruz kalan GM'ler için yeterli olmadığını göstermiştir.
Keywords
Thanks
Katkıları ve desteklerinden ötürü BTM Yalıtım’a ve GEOPLAS Geosynthetics’e teşekkürlerimizi sunarız.
References
- Grassie, N., & Scott, G. (1985). Polymer Degradation and Stabilization. Cambridge University Press, Cambridge.
- Barroso, M., Touze-Foltz, N., Maubeuge, K., & Pierson, P. (2006). Laboratory investigation of flow rate through composite liners consisting of a geomembrane, a GCL and a soil liner. Geotextiles and Geomembranes, 24, 139-155.
- Rowe, R. K., Quigley, R. M., Brachman, R. W. I., & Booker, J. R. (2004). Barrier systems for waste disposal facilities 2nd Ed. E&FN Spon, London, UK.
- Rowe, R. K., Islam, M. Z., & Hsuan, Y. G. (2008). Leachate chemical composition effects on OIT depletion in an HDPE geomembrane. Geosynthetics International, 15(2), 136–51.
- Mueller, W., & Jakob, I. (2003). Oxidative resistance of high-density polyethylene geomembranes. Polymer Degradation and Stability, 79, 161–172.
- Gulec, S. B., Benson, C. H., & Edil, T. B. (2005). Effect of acidic mine drainage on the mechanical and hydraulic properties of three geosynthetics. Journal of Geotechnical and Geoenvironmental Engineering, 131(8), 937–950.
- Rowe, R. K., Rimal, S., & Sangam, H. (2009). Ageing of HDPE geomembrane exposed to air, water and leachate at different temperatures. Geotextiles and Geomembranes, 27(2), 137–151.
- Benson, C. H., Chen, J. N., Edil, T. B., & Likos, W. J. (2018). Hydraulic conductivity of compacted soil liners permeated with coal combustion product leachates. Journal of Geotechnical and Geoenvironmental Engineering, 144(4).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Civil Geotechnical Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
May 30, 2025
Submission Date
October 13, 2023
Acceptance Date
April 30, 2024
Published in Issue
Year 2025 Volume: 12 Number: 1
APA
Develioglu, I., & Pulat, H. F. (2025). Sızıntı Sıvıları ile Yıllandırılmış Geomembranların Ara Yüzey Kayma Dayanımı Davranışları. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(1), 9-26. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1375370
AMA
1.Develioglu I, Pulat HF. Sızıntı Sıvıları ile Yıllandırılmış Geomembranların Ara Yüzey Kayma Dayanımı Davranışları. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;12(1):9-26. doi:10.35193/bseufbd.1375370
Chicago
Develioglu, Inci, and Hasan Fırat Pulat. 2025. “Sızıntı Sıvıları Ile Yıllandırılmış Geomembranların Ara Yüzey Kayma Dayanımı Davranışları”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 (1): 9-26. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1375370.
EndNote
Develioglu I, Pulat HF (May 1, 2025) Sızıntı Sıvıları ile Yıllandırılmış Geomembranların Ara Yüzey Kayma Dayanımı Davranışları. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 1 9–26.
IEEE
[1]I. Develioglu and H. F. Pulat, “Sızıntı Sıvıları ile Yıllandırılmış Geomembranların Ara Yüzey Kayma Dayanımı Davranışları”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 1, pp. 9–26, May 2025, doi: 10.35193/bseufbd.1375370.
ISNAD
Develioglu, Inci - Pulat, Hasan Fırat. “Sızıntı Sıvıları Ile Yıllandırılmış Geomembranların Ara Yüzey Kayma Dayanımı Davranışları”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12/1 (May 1, 2025): 9-26. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1375370.
JAMA
1.Develioglu I, Pulat HF. Sızıntı Sıvıları ile Yıllandırılmış Geomembranların Ara Yüzey Kayma Dayanımı Davranışları. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;12:9–26.
MLA
Develioglu, Inci, and Hasan Fırat Pulat. “Sızıntı Sıvıları Ile Yıllandırılmış Geomembranların Ara Yüzey Kayma Dayanımı Davranışları”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 1, May 2025, pp. 9-26, doi:10.35193/bseufbd.1375370.
Vancouver
1.Inci Develioglu, Hasan Fırat Pulat. Sızıntı Sıvıları ile Yıllandırılmış Geomembranların Ara Yüzey Kayma Dayanımı Davranışları. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025 May 1;12(1):9-26. doi:10.35193/bseufbd.1375370