Research Article

Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama

Volume: 12 Number: 1 May 30, 2025
EN TR

Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama

Abstract

Varyans analizi (ANOVA) modelleri ikiden fazla bağımsız grubun ortalamalarının karşılaştırılmasında istatistiksel çalışmalarda kullanılan önemli yöntemlerdir. Uzun yıllardır hemen her alanda, bilimsel araştırmalarda ANOVA modelleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Tek-yönlü ANOVA modelinde tek faktör (bağımsız değişken) ve bu faktörün çeşitli düzeyleri ya da denemeleri söz konusu olmaktadır. Burada amaç denemelerin bağımlı değişken üzerindeki etkilerini incelemektir. Belirsizlik altında elde edilen ve bulanık sayılarla temsil edilen gözlemlerin modellenmesi için de farklı bulanık ANOVA modelleri geliştirilmiştir. Literatürde yapılan çalışmalar istatistiksel olarak incelendiğinde, sezgisel bulanık ANOVA modellerine ilişkin çalışmaların az sayıda olduğu görülmüştür. Bu çalışmada sezgisel bulanık tek-yönlü ANOVA modelinin teorik yapısı anlatılmış ve bir örnek uygulama ile açıklanmıştır. Elde edilen sonuçlar karşılaştırma analizi ile desteklenmiş ve yorumlanmıştır.

Keywords

Thanks

Bu çalışmayı destekleyen Eskişehir Teknik Üniversitesi Araştırma Projeleri Komisyonu’na 23ADP094 numaralı Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında verdikleri destek için teşekkür ederiz

References

  1. Şenoğlu, B., & Acıtaş, Ş. (2011). İstatistiksel deney tasarımı: sabit etkili modeller. Nobel.
  2. Kumar, R., Khepar, J., Yadav, K., Kareri, E., Alotaibi, S. D., Viriyasitavat, W., ... & Dhiman, G. (2022). A systematic review on generalized fuzzy numbers and its applications: past, present and future. Archives of Computational Methods in Engineering, 29(7), 5213-5236.
  3. De Garibay, V. G. (1987). Behaviour of fuzzy ANOVA. Kybernetes, 16(2), 107-112.
  4. López-Díaz, M., Gil, M. Á., Grzegorzewski, P., Hryniewicz, O., Lawry, J., Montenegro, M., & Casals, M. R. (2004). Introduction to ANOVA with fuzzy random variables. In Soft methodology and random information systems (pp. 487-494). Springer Berlin Heidelberg.
  5. Montenegro, M., Colubi, A., Casals, M.R., & Gil, M.A. (2004). Asymptotic and bootstrap techniques for testing the expected value of a fuzzy random variable, Metrika 59, 31–49.
  6. Cuevas, A., Febrero, M., & Fraiman, R. (2004). An anova test for functional data. Computational statistics & data analysis, 47(1), 111-122.
  7. Konishi, M., Okuda, T., & Asai, K. (2006). Analysis of variance based on fuzzy interval data using moment correction method. International Journal of Innovative Computing, Inf. Control 2 (1), 83–99.
  8. Gil, M. Á., Montenegro, M., González-Rodríguez, G., Colubi, A., & Casals, M. R. (2006). Bootstrap approach to the multi-sample test of means with imprecise data. Comput. Stat. Data Anal. 51 (1), 148–162.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Applied Statistics

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 30, 2025

Submission Date

July 24, 2024

Acceptance Date

September 12, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 1

APA
Gökkuş, Z., & Şentürk, S. (2025). Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(1), 257-265. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1521559
AMA
1.Gökkuş Z, Şentürk S. Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;12(1):257-265. doi:10.35193/bseufbd.1521559
Chicago
Gökkuş, Zeynep, and Sevil Şentürk. 2025. “Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli Ve Bir Uygulama”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 (1): 257-65. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1521559.
EndNote
Gökkuş Z, Şentürk S (May 1, 2025) Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 1 257–265.
IEEE
[1]Z. Gökkuş and S. Şentürk, “Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 1, pp. 257–265, May 2025, doi: 10.35193/bseufbd.1521559.
ISNAD
Gökkuş, Zeynep - Şentürk, Sevil. “Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli Ve Bir Uygulama”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12/1 (May 1, 2025): 257-265. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1521559.
JAMA
1.Gökkuş Z, Şentürk S. Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;12:257–265.
MLA
Gökkuş, Zeynep, and Sevil Şentürk. “Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli Ve Bir Uygulama”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 1, May 2025, pp. 257-65, doi:10.35193/bseufbd.1521559.
Vancouver
1.Zeynep Gökkuş, Sevil Şentürk. Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025 May 1;12(1):257-65. doi:10.35193/bseufbd.1521559