Araştırma Makalesi

Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama

Cilt: 12 Sayı: 1 30 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama

Öz

Varyans analizi (ANOVA) modelleri ikiden fazla bağımsız grubun ortalamalarının karşılaştırılmasında istatistiksel çalışmalarda kullanılan önemli yöntemlerdir. Uzun yıllardır hemen her alanda, bilimsel araştırmalarda ANOVA modelleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Tek-yönlü ANOVA modelinde tek faktör (bağımsız değişken) ve bu faktörün çeşitli düzeyleri ya da denemeleri söz konusu olmaktadır. Burada amaç denemelerin bağımlı değişken üzerindeki etkilerini incelemektir. Belirsizlik altında elde edilen ve bulanık sayılarla temsil edilen gözlemlerin modellenmesi için de farklı bulanık ANOVA modelleri geliştirilmiştir. Literatürde yapılan çalışmalar istatistiksel olarak incelendiğinde, sezgisel bulanık ANOVA modellerine ilişkin çalışmaların az sayıda olduğu görülmüştür. Bu çalışmada sezgisel bulanık tek-yönlü ANOVA modelinin teorik yapısı anlatılmış ve bir örnek uygulama ile açıklanmıştır. Elde edilen sonuçlar karşılaştırma analizi ile desteklenmiş ve yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmayı destekleyen Eskişehir Teknik Üniversitesi Araştırma Projeleri Komisyonu’na 23ADP094 numaralı Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında verdikleri destek için teşekkür ederiz

Kaynakça

  1. Şenoğlu, B., & Acıtaş, Ş. (2011). İstatistiksel deney tasarımı: sabit etkili modeller. Nobel.
  2. Kumar, R., Khepar, J., Yadav, K., Kareri, E., Alotaibi, S. D., Viriyasitavat, W., ... & Dhiman, G. (2022). A systematic review on generalized fuzzy numbers and its applications: past, present and future. Archives of Computational Methods in Engineering, 29(7), 5213-5236.
  3. De Garibay, V. G. (1987). Behaviour of fuzzy ANOVA. Kybernetes, 16(2), 107-112.
  4. López-Díaz, M., Gil, M. Á., Grzegorzewski, P., Hryniewicz, O., Lawry, J., Montenegro, M., & Casals, M. R. (2004). Introduction to ANOVA with fuzzy random variables. In Soft methodology and random information systems (pp. 487-494). Springer Berlin Heidelberg.
  5. Montenegro, M., Colubi, A., Casals, M.R., & Gil, M.A. (2004). Asymptotic and bootstrap techniques for testing the expected value of a fuzzy random variable, Metrika 59, 31–49.
  6. Cuevas, A., Febrero, M., & Fraiman, R. (2004). An anova test for functional data. Computational statistics & data analysis, 47(1), 111-122.
  7. Konishi, M., Okuda, T., & Asai, K. (2006). Analysis of variance based on fuzzy interval data using moment correction method. International Journal of Innovative Computing, Inf. Control 2 (1), 83–99.
  8. Gil, M. Á., Montenegro, M., González-Rodríguez, G., Colubi, A., & Casals, M. R. (2006). Bootstrap approach to the multi-sample test of means with imprecise data. Comput. Stat. Data Anal. 51 (1), 148–162.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı İstatistik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

24 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

12 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gökkuş, Z., & Şentürk, S. (2025). Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(1), 257-265. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1521559
AMA
1.Gökkuş Z, Şentürk S. Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;12(1):257-265. doi:10.35193/bseufbd.1521559
Chicago
Gökkuş, Zeynep, ve Sevil Şentürk. 2025. “Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 (1): 257-65. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1521559.
EndNote
Gökkuş Z, Şentürk S (01 Mayıs 2025) Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 1 257–265.
IEEE
[1]Z. Gökkuş ve S. Şentürk, “Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 257–265, May. 2025, doi: 10.35193/bseufbd.1521559.
ISNAD
Gökkuş, Zeynep - Şentürk, Sevil. “Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12/1 (01 Mayıs 2025): 257-265. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1521559.
JAMA
1.Gökkuş Z, Şentürk S. Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;12:257–265.
MLA
Gökkuş, Zeynep, ve Sevil Şentürk. “Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 1, Mayıs 2025, ss. 257-65, doi:10.35193/bseufbd.1521559.
Vancouver
1.Zeynep Gökkuş, Sevil Şentürk. Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 01 Mayıs 2025;12(1):257-65. doi:10.35193/bseufbd.1521559