Review

Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün ve Zayıf Yanları

Volume: 9 Number: 2 August 31, 2025
TR EN

Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün ve Zayıf Yanları

Abstract

Büyük dil modelleri (LLM) ve üretken yapay zeka (GenAI) sistemleri, sağlık hizmetlerinin sunum şeklini, tıbbi araştırmaların yürütülmesini ve hastaların bilgiyle etkileşim kurma biçimlerini dönüştürmeye başlamıştır. Bu modeller, genellikle erken tanı, yeni ilaçların geliştirilmesi, hasta eğitimi ve katılımı, hastalık salgını erken uyarı sistemleri, bireyselleştirilmiş tıp, genom madenciliği gibi alanlarda kullanılmakta ve pek çok alan için gelecek vaat etmektedir. Yapay zeka sistemlerinin sağlık hizmetlerini dönüştürücü potansiyelinin yanı sıra bir dizi etik sorunları, yönetsel ve operasyonel zorlukları da bulunmaktadır. Üretken AI'nın sağlık hizmetlerinde kullanımı sırasında mahremiyet tartışmaları, algoritmik yanlılıklar ve hasta güvenliği gibi sorunlar söz konusu olabildiğinden geliştiriciler, klinisyenler, politika yapıcılar ve kurumlara önemli sorumluluklar düşmektedir. Bu yazıda önce konuya ilişkin temel kavramlar açıklanmış, sonra tıpta ve bilimsel çalışmalarda yapay zeka kullanımına ilişkin mevcut durum değerlendirmesi yapılarak fırsatlar, olası riskler, geleceğe yönelik öngörüler ve öneriler özetlenmiştir.

Keywords

References

  1. 1. McKinsey&Company. Generative AI in healthcare: Current trends and future Outlook. Collaborative Report, 2025 https://www.mckinsey.com/industries/healthcare/our-insights/generative-ai-in-healthcare-current-trends-and-future-outlook#/ Erişim:25.Haziran.2025.
  2. 2. Topol E. Deep Medicine: How Artificial Intelligence Can Make Healthcare Human Again. Basic Books, 2019. 3. Shen J, Zhang CJP, Jiang B, et al. Artificial intelligence versus clinicians in disease diagnosis: Systematic review. JMIR Medical Informatics, 2023;11, e43230.
  3. 4. National Academy of Medicine. Generative Artificial Intelligence in Health and Medicine: Opportunities and Responsibilities for Transformative Innovation. Washington, DC: The National Academies Press, 2025. https://doi.org/10.17226/28907.
  4. 5. Duggan MJ, Gervase J, Schoenbaum A, et al. Clinician experiences with ambient scribe technology to assist with documentation burden and efficiency. JAMA Netw Open 2025; 8(2):e2460637.)
  5. 6. Tierney AA, Gayre G, Hoberman B, et al. Ambient artificial intelligence scribes to alleviate the burden of clinical documentation. NEJM Catal Innov Care Deliv 2024; 5(3) (https://catalyst.nejm.org/doi/full/10.1056/CAT.23.0404).
  6. 7. Gandhi TK, Classen D, Sinsky CA, et al. How can artificial intelligence decrease cognitive and work burden for front line practitioners? JAMIA Open 2023; 6(3): ooad079.
  7. 8. Zhavoronkov A, Ivanenkov YA, Aliper A, et al. Deep learning enables rapid identification of potent DDR1 kinase inhibitors. Nature Biotechnology, 2019;37(9):1038–1040.
  8. 9. Niraula D, Cuneo KC, Dinov ID, et al. Intricacies of human–AI interaction in dynamic decision-making for precision oncology. Nat Commun 2025; 16: 1138.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Knowledge Representation and Reasoning

Journal Section

Review

Early Pub Date

September 10, 2025

Publication Date

August 31, 2025

Submission Date

July 1, 2025

Acceptance Date

July 5, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 2

APA
Hayran, O. (2025). Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün ve Zayıf Yanları. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research, 9(2), 51-61. https://doi.org/10.34084/bshr.1731738
AMA
1.Hayran O. Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün ve Zayıf Yanları. J Biotechnol and Strategic Health Res. 2025;9(2):51-61. doi:10.34084/bshr.1731738
Chicago
Hayran, Osman. 2025. “Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün Ve Zayıf Yanları”. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research 9 (2): 51-61. https://doi.org/10.34084/bshr.1731738.
EndNote
Hayran O (August 1, 2025) Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün ve Zayıf Yanları. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research 9 2 51–61.
IEEE
[1]O. Hayran, “Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün ve Zayıf Yanları”, J Biotechnol and Strategic Health Res, vol. 9, no. 2, pp. 51–61, Aug. 2025, doi: 10.34084/bshr.1731738.
ISNAD
Hayran, Osman. “Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün Ve Zayıf Yanları”. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research 9/2 (August 1, 2025): 51-61. https://doi.org/10.34084/bshr.1731738.
JAMA
1.Hayran O. Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün ve Zayıf Yanları. J Biotechnol and Strategic Health Res. 2025;9:51–61.
MLA
Hayran, Osman. “Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün Ve Zayıf Yanları”. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research, vol. 9, no. 2, Aug. 2025, pp. 51-61, doi:10.34084/bshr.1731738.
Vancouver
1.Osman Hayran. Üretken Yapay Zeka: Sağlıkta Hizmetlerinde Kullanımı, Üstün ve Zayıf Yanları. J Biotechnol and Strategic Health Res. 2025 Aug. 1;9(2):51-6. doi:10.34084/bshr.1731738

Journal of Biotechnology and Strategic Health Research