GAVSÎ AHMED DEDE VE ŞİİRLERİ
Abstract
Galata Mevlevîhânesi, Fatih Sultan Mehmet ile II. Bayezid’in tahtta oldukları dönemde yanlarında olan İskender Paşa’nın yoğun çabaları neticesinde 1491 yılında kurulan bir külliyedir. Tarihi süreç içerisinde pek çok tadilata maruz kalan ve günümüzde Divan Edebiyatı Müzesi olarak faaliyet gösteren bu Mevlevîhâne, İsmail Rüsuhî Dede (ö. 1631), Nâyî Osman Dede (ö. 1729) Şeyh Gâlib Dede (ö. 1799) gibi önemli şairleri edebiyatımıza kazandırmış önemli bir eğitim kurumudur. Gavsî Ahmed Dede de Galata Mevlevîhânesi’nden yetişmiş bir şeyh, şair ve mesnevîhândır. Ne zaman doğduğu konusunda elimizde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Kaynakların verdiği bilgiler doğrultusunda soyunun meşhur Yazıcıoğlu sülalesinden geldiği görülmektedir. Çelebi Efendi’den sonra 1672-3’de Galata Mevlevîhânesi şeyhliğine geçmiştir. Yirmi beş sene bu görevi yürütmüş ve 1697-8’de vefat etmiştir. Mezarı Galata Mevlevî-hânesindedir. Bu makalede Gavsî Ahmed Dede’nin hayatı hakkındaki bilgilere, mecmua ve biyografi kaynaklarında ulaşabildiğimiz şiirlerinin metnine tahkikli olarak yer verilecektir. Amacımız Gavsî Dede’nin şiirlerini bir araya getirerek Mevlevî şiiri üzerinde çalışma yapan araştırmacıların istifadesine sunmaktır.
Keywords
References
- Akpınar, Ayşenur (2015), Mecmû’a-i Eş’âr Adlı Bir Mevlevi Mecmû’asının İncelemesi, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Ali Enver (2010), Mevlevî Şâirler-Semahâne-i Edeb, Hazırlayan: Tahir Hafızoğlu, İstanbul: İnsan Yayınları.Boysak, Nail (2007), Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi’ndeki 1479, 1591, 2753, 3005 Numaralı Şiir Mecmualarının Tanıtımı ve 2753, 3005 Numaralı Mecmuaların Metni, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Bursalı Mehmed Tâhir (1333), Osmanlı Müellifleri, C. I, İstanbul: Matba’a-i Âmire. Dopdoğru, İrem (2011), Mecmû’a-i Eş’âr-ı Mevleviyân, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Esrar Dede (2000), Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye, Hazırlayan: İlhan Genç, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî (2012), Vefeyât-ı Ayvansarâyî, Hazırlayan: Ramazan Ekinci, İzmir: Tibyan Matbaası.İnce, Adnan (2005), Tezkiretü’ş-Şu’arâ-Sâlim Efendi, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.İsmail Belîğ (1999), Nuhbetü’l-Âsâr li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’ar, Hazırlayan: Abdulkerim Abdulkadiroğlu, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.Kaplan, Mahmut (1996), Neşâtî Divanı, İzmir: Akademi Kitabevi.Mermer, Ahmet vd, (2009), Osmanlı Şiirinde Mevlana Övgüleri ve Mevlevilik Unsurları, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.Muallim Nâci (1995), Osmanlı Şairleri, Hazırlayan: Cemâl Kurnaz, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.Mustafa Safâyî Efendi (2005), Tezkire-i Safâyî, Hazırlayan: Pervin Çapan, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.Osmânzâde Hüseyin Vassâf (2015), Sefîne-i Evliyâ, C. 5, Hazırlayan: Mehmet Akkuş-Ali Yılmaz, İstanbul: Kitabevi Yayınları.Sâkıb Dede (1866), Sefîne-i Nefîse-i Mevleviyân, Matbaa-i Vehbiyye.Şeyhî Mehmed Efendi (2018), Vekâyi’ü’l-Fuzalâ, Hazırlayan: Ramazan Ekinci, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.Türkben, Hakan (2008), Fahrî Dede ve Mecmuası (İnceleme ve Seçme Metinler), (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Ünver, İsmail (1994), “Galata Mevlevî-hânesi Şeyhleri”, Osmanlı Araştırmaları, XIV, 195-219.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Religious Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 30, 2019
Submission Date
October 31, 2019
Acceptance Date
December 23, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 6 Number: 12