GAVSÎ AHMED DEDE VE ŞİİRLERİ
Öz
Galata Mevlevîhânesi, Fatih Sultan Mehmet ile II. Bayezid’in tahtta oldukları dönemde yanlarında olan İskender Paşa’nın yoğun çabaları neticesinde 1491 yılında kurulan bir külliyedir. Tarihi süreç içerisinde pek çok tadilata maruz kalan ve günümüzde Divan Edebiyatı Müzesi olarak faaliyet gösteren bu Mevlevîhâne, İsmail Rüsuhî Dede (ö. 1631), Nâyî Osman Dede (ö. 1729) Şeyh Gâlib Dede (ö. 1799) gibi önemli şairleri edebiyatımıza kazandırmış önemli bir eğitim kurumudur. Gavsî Ahmed Dede de Galata Mevlevîhânesi’nden yetişmiş bir şeyh, şair ve mesnevîhândır. Ne zaman doğduğu konusunda elimizde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Kaynakların verdiği bilgiler doğrultusunda soyunun meşhur Yazıcıoğlu sülalesinden geldiği görülmektedir. Çelebi Efendi’den sonra 1672-3’de Galata Mevlevîhânesi şeyhliğine geçmiştir. Yirmi beş sene bu görevi yürütmüş ve 1697-8’de vefat etmiştir. Mezarı Galata Mevlevî-hânesindedir. Bu makalede Gavsî Ahmed Dede’nin hayatı hakkındaki bilgilere, mecmua ve biyografi kaynaklarında ulaşabildiğimiz şiirlerinin metnine tahkikli olarak yer verilecektir. Amacımız Gavsî Dede’nin şiirlerini bir araya getirerek Mevlevî şiiri üzerinde çalışma yapan araştırmacıların istifadesine sunmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akpınar, Ayşenur (2015), Mecmû’a-i Eş’âr Adlı Bir Mevlevi Mecmû’asının İncelemesi, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Ali Enver (2010), Mevlevî Şâirler-Semahâne-i Edeb, Hazırlayan: Tahir Hafızoğlu, İstanbul: İnsan Yayınları.Boysak, Nail (2007), Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi’ndeki 1479, 1591, 2753, 3005 Numaralı Şiir Mecmualarının Tanıtımı ve 2753, 3005 Numaralı Mecmuaların Metni, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Bursalı Mehmed Tâhir (1333), Osmanlı Müellifleri, C. I, İstanbul: Matba’a-i Âmire. Dopdoğru, İrem (2011), Mecmû’a-i Eş’âr-ı Mevleviyân, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Esrar Dede (2000), Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye, Hazırlayan: İlhan Genç, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî (2012), Vefeyât-ı Ayvansarâyî, Hazırlayan: Ramazan Ekinci, İzmir: Tibyan Matbaası.İnce, Adnan (2005), Tezkiretü’ş-Şu’arâ-Sâlim Efendi, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.İsmail Belîğ (1999), Nuhbetü’l-Âsâr li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’ar, Hazırlayan: Abdulkerim Abdulkadiroğlu, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.Kaplan, Mahmut (1996), Neşâtî Divanı, İzmir: Akademi Kitabevi.Mermer, Ahmet vd, (2009), Osmanlı Şiirinde Mevlana Övgüleri ve Mevlevilik Unsurları, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.Muallim Nâci (1995), Osmanlı Şairleri, Hazırlayan: Cemâl Kurnaz, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.Mustafa Safâyî Efendi (2005), Tezkire-i Safâyî, Hazırlayan: Pervin Çapan, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.Osmânzâde Hüseyin Vassâf (2015), Sefîne-i Evliyâ, C. 5, Hazırlayan: Mehmet Akkuş-Ali Yılmaz, İstanbul: Kitabevi Yayınları.Sâkıb Dede (1866), Sefîne-i Nefîse-i Mevleviyân, Matbaa-i Vehbiyye.Şeyhî Mehmed Efendi (2018), Vekâyi’ü’l-Fuzalâ, Hazırlayan: Ramazan Ekinci, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.Türkben, Hakan (2008), Fahrî Dede ve Mecmuası (İnceleme ve Seçme Metinler), (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Ünver, İsmail (1994), “Galata Mevlevî-hânesi Şeyhleri”, Osmanlı Araştırmaları, XIV, 195-219.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
31 Ekim 2019
Kabul Tarihi
23 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 12