Research Article

BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ

Number: 25 April 30, 2023
EN TR

BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ

Abstract

İdeoloji kavramına dair tanımların çeşitliliği, farklılığı ve ideolojinin gerçekte ne olduğu ve kavramın birçok alanda nasıl kullanıldığına yönelik teorik yaklaşımlarla ilgili tartışmalar devam etmektedir. Bu yönüyle kavram, tanımsal belirsizliğin egemen olduğu bir yapıya sahiptir. Dolayısıyla dinin ve onun toplumsal yansımalarının ideoloji tanımlarından hangisiyle incelendiği ve yorumlandığı farklı sonuçları ortaya çıkarması açısından önemlidir. Bu sebeple ideoloji kavramının dinin toplumsal boyutlarına odaklanan Din Sosyolojisiyle ve onun amaç ve işlevi bakımından nasıl bir iletişim ve etkileşim içerisinde olduğu incelenmesi gereken bir konudur. Bu çalışmada öncelikle ideoloji kavramının kısa ve genel tarihi süreci ortaya konulduktan sonra kavrama dair yapılan çeşitli ve farklı tanımlama denemeleri üzerinde durulmuştur. Din analizlerinde ideoloji kavramının kullanılabilirliğine dair sosyal bilimlerde genel kabul görmüş bir yöntem olmamasına rağmen kavramın din analizlerine uygulanmasına dair çeşitli yaklaşımlar söz konusudur. Bu bağlamda Marx, Durkheim, Weber ve Troeltsch gibi düşünürlerin din analizleri çerçevesinde kavramın Din Sosyolojisinin amaç ve işlevi bakımından konumu, etkisi ve sınırlılığı analiz edilmeye çalışılmıştır.

Keywords

References

  1. Bay, H. (1995). Erzählpanzer. Überlegungen zu Ideologie und Erfahrung. Ideologie nach ihrem "Ende": Gesellschaftskritik zwischen Marxismus und Postmoderne, (Hrsg. Hansjörg Bay u. Christof Hamann), Opladen: Westdt. Verl.
  2. Bergunder, M. (2018). Soziologische Religionstheorie nach dem cultural turn. Handbuch Religionssoziologie, Veröffentlichungen der Sektion Religionssoziologie der Deutschen Gesellschaft für Soziologie, (Hrsg. Pollack, D., Krech, V., Müller, O., Hero, M.), Springer VS, Wiesbaden.
  3. Birnbaum, N. (1962). Ideologienbegriff und Religionssoziologie. Kölner Zeitschrift für Soziologie und Sozialpsychologie, Hrsg.: Rene König, (Hrsg. von Dietrich Goldschmidt und loamim Matthes) Sonderheft 6, Westdeutscher Verl., Köln und Opladen.
  4. Bulut, Y. (2011). İdeolojinin Tarihçesi. Sosyoloji Dergisi, 3. Dizi, 23. Sayı, 2011, 183- 206.
  5. Davis, W. (2004). Din Sosyolojisi. (Terc., İhsan Çapcıoğlu). AÜİFD, XLV, sayı II, 291-308.
  6. Durkheim, É. (1981). Die elementaren Formen des religiösen Lebens. Übersetzt von Ludwig Schmidts, Suhrkamp Verl., Frankfurt am Main.
  7. DWDS (Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache) (2022), Ideologie, https://www.dwds.de/wb/Ideologie, (Erişim: 7.10.2022).
  8. Eagleton, T. (2000). Ideologie.Eine Einführung. (Überst., Anja Tippner) Verlag J.B. Metzler, Stuttgart·Weimar.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 29, 2023

Publication Date

April 30, 2023

Submission Date

February 10, 2023

Acceptance Date

April 26, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 25

APA
Kaya, Y. (2023). BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 282-294. https://doi.org/10.29029/busbed.1249932
AMA
1.Kaya Y. BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;(25):282-294. doi:10.29029/busbed.1249932
Chicago
Kaya, Yakup. 2023. “BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 25: 282-94. https://doi.org/10.29029/busbed.1249932.
EndNote
Kaya Y (April 1, 2023) BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 25 282–294.
IEEE
[1]Y. Kaya, “BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ”, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 25, pp. 282–294, Apr. 2023, doi: 10.29029/busbed.1249932.
ISNAD
Kaya, Yakup. “BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 25 (April 1, 2023): 282-294. https://doi.org/10.29029/busbed.1249932.
JAMA
1.Kaya Y. BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;:282–294.
MLA
Kaya, Yakup. “BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 25, Apr. 2023, pp. 282-94, doi:10.29029/busbed.1249932.
Vancouver
1.Yakup Kaya. BAŞAT VE MÜPHEM BİR KAVRAM OLARAK İDEOLOJİ KAVRAMI VE DİN SOSYOLOJİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023 Apr. 1;(25):282-94. doi:10.29029/busbed.1249932