XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ'NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA'A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI

Mehtap Ergenoğlu; Erdem Sofracı

XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ'NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA'A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI

Abstract

Osmanlı devletinin XVII. yüzyıl sonları ile XVIII. yüzyıl boyunca birbirini İzleyen savaşlara girdiği bilinmektedir. Bu dönemde yeni savaş taktiği olarak savunma savaşlarının ön plana çıkması, ordunun büyük bir bölümünü kalelere yöneltmiştir. Bu bağlamda askeri lojistik organizasyonu harcamalarına özellikle de sınır boylarındaki kale muhafızlarının mevâcibi ve diğer masraflarının karşılanmasına büyük önem verilmiştir. Zirâ hudut boylarındaki askerlerin karışıklık çıkarmasını engellemek için bu hususa dikkat edilmiştir. Osmanlı devletinde savaşlar ile malî bunalımlar arasında yakın bir ilişkinin olduğu aşikârdır. Maliyeyi olumsuz yönde etkileyen savaşlar nedeniyle krize giren devlet, bu krizi aşmaya yönelik genişlettiği mukâta’a alanlarından elde ettiği gelirlerle kamu finansman harcamalarını karşılamayı planlamış ve genellikle de üretim ve ticarete dayalı yüksek gelirli mukâta’a alanlarını tercih etmiştir.

Keywords

Maliye tarihi,savaş organizasyonu,mukâta’a alanları

References

Batmaz, E. Ş. (1996). “İltizam Sisteminin XVIII. Yüzyıldaki Boyutları”, Tarih Araştırmaları Dergisi. 29, 39-50.
Barkan, Ö.L. (1955), “Osmanlı İmparatorluğu Bütçelerine Dair Notlar”, İİFM, 17(1-4), 193-224.
Çizakça, M. (1999). İslam dünyasında ve batıda iş ortakları tarihi. (Çev. Şehnaz Layıkel) İstanbul. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
Ergenç, Ö. (2013). Osmanlı tarihi yazıları: şehir, toplum, devlet, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
Fedakar, C. (2017). “Kafkasya’da Osmanlı Tahkîmatı Sohum Kalesi (1723-1729)”, VAKANÜVİS-ULUSLARARASI TARİH ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, 2, 163-194.
Genç, M. (2003). Osmanlı imparatorluğu’nda devlet ve ekonomi, İstanbul: Ötüken Yayınları.
Güran, T. (2017). Resmi istatistiklere göre osmanlı toplum ve ekonomisi. İş Bankası Kültür Yayınları Sertifika No:29619.
Kılıç, O. (2012). "Teşkilat ve İşleyiş Bakımından Doğu Hududundaki Osmanlı Kaleleri ve Defterleri." Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi OTAM 31.31, 92.

Özvar, E. (2003). Osmanlı maliyesinde malikane uygulaması, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
Pamuk, Ş. (2007). Osmanlı ekonomisi ve kurumları, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
Parry. V.J. (1986). “Barut”, EI2, I, Leiden, 1062-1066.
Sunar, M.M. (2012). "Ulufe", TDV, Cilt. 42, 124-126.
Tabakoğlu, A. (2016). Osmanlı mali tarihi. Dergâh Yayınları 690, Tarih Dizisi 53, Sertifika No:14420, 1-885.
Tabakoğlu, A. (1985). “XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Osmanlı Bütçeleri”, Ord. Prof. Ömer Lütfi Barkan’a Armağan, İFM. 41/1-4, İstanbul, 389-414.
Yıldız, H. (2006). Haydi Osmanlı sefere! prut seferinde organizasyon ve lojistik. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
Yücel, Y. (1988). Osmanlı devlet teşkilatına dair kaynaklar, kitâb-ı müstetâb, kitâbu mesâlihi’l-müslimîn ve menâfi’i’l-mü’minîn. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. XI-XII.
Zinkeisen, J. W. (2011). Osmanlı imparatorluğu tarihi V (1669-1774), Ed. E.Afyoncu, Yeditepe Yayınevi Sertifika No:16427.
Quataert, D. (2005). Osmanlı imparatorluğu 1700-1722. Çev. Ayşe Berktay, İstanbul: İletişim Yayınları.
ARŞİV KAYNAKLARIA. 1. BAŞBAKANLIK OSMANLI ARŞİVİ (BOA)
Maliyeden Müdevever Defterler (MAD.)
MAD. 9947/165; 9909/276; 3865/314; 10191/328; 10201/319.
Başmuâsebe Kalemi Defterleri (D.BŞM.)
D.BŞM. 2/4086; 2/4796
D.BŞM. ADM. 3/5; 5/107; 8/2; 8/8; 9/5; 10/64; 13/44; 14/123.
Cevdet Tasnifi (Cevdet Maliye/C.ML.)
C.ML. 26/1227.
A.2 ADANA ŞER’İYYE SİCİLLERİ (AŞS.)
AŞS. 31/15-16; 23/76; 5/125; 1/138; 105/107-108; 21/93; 129/7-21; 13/140:187; 38/167; 38/41:73; 22/26.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Mehtap Ergenoğlu This is me
Türkiye

Erdem Sofracı ^*

Publication Date

June 14, 2018

Submission Date

March 1, 2018

Acceptance Date

June 1, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 15 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA67FG56BK

Cite

RIS / Bibtex

APA

Ergenoğlu, M., & Sofracı, E. (2018). XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA’A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 1-8. https://izlik.org/JA67FG56BK

AMA

1.Ergenoğlu M, Sofracı E. XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA’A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018;15(1):1-8. https://izlik.org/JA67FG56BK

Chicago

Ergenoğlu, Mehtap, and Erdem Sofracı. 2018. “XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA’A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI”. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 (1): 1-8. https://izlik.org/JA67FG56BK.

EndNote

Ergenoğlu M, Sofracı E (June 1, 2018) XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA’A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 1 1–8.

IEEE

[1]M. Ergenoğlu and E. Sofracı, “XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA’A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI”, Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 15, no. 1, pp. 1–8, June 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA67FG56BK

ISNAD

Ergenoğlu, Mehtap - Sofracı, Erdem. “XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA’A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI”. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15/1 (June 1, 2018): 1-8. https://izlik.org/JA67FG56BK.

JAMA

1.Ergenoğlu M, Sofracı E. XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA’A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018;15:1–8.

MLA

Ergenoğlu, Mehtap, and Erdem Sofracı. “XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA’A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI”. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 15, no. 1, June 2018, pp. 1-8, https://izlik.org/JA67FG56BK.

Vancouver

1.Mehtap Ergenoğlu, Erdem Sofracı. XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NİN KAMU FİNANSMAN MODELLERİNE DAİR: MUKATA’A GELİRLERİNİN KAMU FİNANSMAN HARCAMALARINDA KULLANIMI. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2018 Jun. 1;15(1):1-8. Available from: https://izlik.org/JA67FG56BK