Research Article
BibTex RIS Cite

Gazali’nin “Fada’ih al-Bâtıniyye” Adlı Eseri Bağlamında Haşhaşîlik Eleştirisi

Year 2025, Volume: 5 Issue: 2, 82 - 104, 22.12.2025

İlhan Yıldız

https://doi.org/10.71096/cakutad.1757778

Abstract

Bu çalışma, Gazali’nin Bâtıniliğe —özellikle Haşhaşilik/Nizârî-İsmailî düşüncesine— yönelttiği eleştirileri sistematik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Gazali’nin tenkitlerinin yalnızca teolojik bir reddiye niteliği taşımadığı; aynı zamanda epistemolojik, sosyo-politik ve ontolojik boyutlar içerdiği ortaya konulmaktadır. Ona göre Bâtınîlik, dinî otoriteyi masum imamlar etrafında merkezîleştiren kapalı, hiyerarşik ve dogmatik bir yapı inşa etmekte; böylece bireyin doğrudan vahiy kaynaklarıyla ilişkisini sınırlandıran bir otorite anlayışı geliştirmektedir. Gazali, bu yaklaşımın hem toplumsal düzeni hem de dinî bilginin sahih biçimde aktarımını zedelediğini vurgulayarak kapsamlı ve köklü bir eleştiri ortaya koymaktadır. Araştırma, öncelikle Fedâihu’l-Bâtıniyye el-Müstazhiri adlı eser esas alınarak, Gazali’nin temel reddiye literatürüne dayanan metin çözümlemesi yöntemiyle yürütülmüştür. Ayrıca Gazali’nin Bâtınilik karşıtı külliyatının önemli bir halkasını oluşturan Kavâsımü’l-Bâtıniyye adlı eserin, önceki metinleri tamamlayan ve aynı temaları daha ayrıntılı biçimde genişleten bir devam çalışması olduğu vurgulanmaktadır. Bunun yanı sıra İsmailî düşüncenin oluşumunda etkili olan Antik Yunan felsefesi, Yeni-Platoncu metafizik, gnostik gelenekler ve erken dönem Şiî öğretiler dikkate alınarak kapsamlı bir karşılaştırmalı arka plan analizi yapılmıştır. Bu çerçevede Bâtınî doktrinin te’vil–talim teorisi, nübüvvet ve ulûhiyet tasavvuru, imamet doktrini ve ahiret anlayışı ayrı başlıklar altında değerlendirilmiştir. Gazali, özellikle bilgi otoritesinin imamda toplandığı talim ilkesini, akıl–vahiy dengesini bozan ve te’vili keyfîliğe açık hâle getiren sınırlayıcı bir epistemolojik model olarak eleştirmektedir. Sonuç olarak çalışma, Gazali’nin Bâtınilik eleştirilerinin yalnızca ilmî bir polemik değil, aynı zamanda Abbâsî–Selçuklu siyasal bütünlüğünü korumayı amaçlayan bir ideolojik müdahale niteliği taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle Gazali’nin ilgili eserleri, hem dinî–entelektüel geleneği savunan bir müdafaa hem de dönemin siyasal düzenini meşrulaştıran bir karşı söylem olarak değerlendirilmelidir.

Keywords

Türk-İslam Düşüncesi Gazâlî Bâtınîlik İsmailîlik talim

Ethical Statement

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği ve yazarının sorumluluğunda olduğu beyan olunur.

References

  • Arayancan, A. A. (2022). Hasan Sabbah ve Alamût. İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • Avcu, A. (2018). Horasan-Mâverâünnehir’de İsmâilîlik. İstanbul: Marmara Akademi Yayınları. Bağdadi, A. (2011). Mezhepler arasındaki farklar (E. R. Fığlalı, Çev.). Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Bâkıllânî, E. B. M. (2020). Keşfu Esraril Bâtıniyye (A. Aslan, Thk.). İstanbul: İrşad Kitabevi. Cüveynî, A. A. M. (2013). Târîh-i Cihangüşa (M. Öztürk, Çev.). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Daftary, F. (2007). The Ismailis: Their history and doctrines (2. bs.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Gazali. (1986). Mişkâtü’l-Envâr (A. İ. Seyrevân, Ed.). Kahire: Darü’l-Kütüb.
  • Gazali. (1993). Fedâihu’l-Bâtıniyye (A. İlhan, Çev.). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Gazali. (1994). el-Mustasfâ (Y. Apaydın, Çev.). İstanbul: Rey Yayıncılık.
  • Gazali. (2002). İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn (A. Serdaroğlu, Çev.). İstanbul: Bedir Yayınevi.
  • Gazali. (2013). Mi‘yâru’l-İlm (A. Durusoy & H. Hacak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2016). el-Kıstâsü’l-Müstakîm (İ. Çapak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2017a). Kânûnü’l-Küllî fi’t-Te’vîl (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları. Gazali. (2017b). Kavâsımu’l-Bâtıniyye (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
  • Gazali. (2018). el-Münkızü Mine’d-Dalâl (O. Arpaçukuru, Çev.). İstanbul: Beyan Yayınları. Gazali. (2021a). Faysalü’t-Tefrika Beyne’l-İslam ve’z-Zendeka (M. Uyanık & A. Akyol, Çev.). Ankara: Elis Yayınları.
  • Gazali. (2021b). Tehâfütü’l-Felâsife (İ. Karagözoğlu, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Griffel, F. (2009). Al-Ghazali’s philosophical theology. Oxford: Oxford University Press. Hammadî, M. (1948). Bâtıniler ve Karmatîlerin iç yüzü (İ. H. Erzen, Çev.). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  • Hodgson, M. G. S. (2005). The order of assassins: The struggle of the early Nizārī Ismā‘īlīs against the Islamic world. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
  • İbnü’l-Esîr. (2008). el-Kâmil fi’t-Târih (A. Özaydın, Çev.). İstanbul: Bahar Yayınları.
  • Kuleynî, E. C. M. (t.y.). el-Kâfî (A. Turan & S. S. Karakuş, Çev.). İstanbul: Âl-i Taha Yayıncılık. Lewis, B. (2012). Alamut Kalesi ve Hasan el-Sabbah (M. Güney, Çev.). İstanbul: Nokta Kitap.
  • Makdisi, G. (1981). The rise of colleges: Institutions of learning in Islam and the West. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  • Nasr, S. H. (2006). Islamic science: An illustrated study. Bloomington: World Wisdom.
  • Nevbahtî, E. M. H. b. M. (1936). Fıraku’ş-Şîa. Necef: Haydariye Matbaası.
  • Nizâmülmülk. (2009). Siyâsetnâme (M. T. Ayar, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Numânî, Ş. (2007). Gazali (Y. Karaca, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Polo, M. (2003). Dünyanın hikâye edilişi: Harikalar kitabı (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları. Reşîdüddîn, F. (2010).
  • Câmiʿu’t-tevârîh (E. Göksu & H. H. Güneş, Çev.). İstanbul: Selenge Yayınları.
  • Shihadeh, A. (2014). The teleological ethics of Fakhr al-Din al-Razi. Leiden: Brill.
  • Şehristânî, E. (2005). Kitâbu’l-Milel ve’n-Nihal (M. Öz, Çev.). İstanbul: Ensar Neşriyat. Tabatabaî, S. H. (1975). Shi'ite Islam (S. H. Nasr, Trans.). Albany: State University of New York Press.
  • Watt, W. M. (1989). Gazali: Müslüman aydın (H. Özcan, Çev.). İzmir: İzmir İlahiyat Fakültesi Yayınları.

Year 2025, Volume: 5 Issue: 2, 82 - 104, 22.12.2025

İlhan Yıldız

https://doi.org/10.71096/cakutad.1757778

Abstract

References

  • Arayancan, A. A. (2022). Hasan Sabbah ve Alamût. İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • Avcu, A. (2018). Horasan-Mâverâünnehir’de İsmâilîlik. İstanbul: Marmara Akademi Yayınları. Bağdadi, A. (2011). Mezhepler arasındaki farklar (E. R. Fığlalı, Çev.). Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Bâkıllânî, E. B. M. (2020). Keşfu Esraril Bâtıniyye (A. Aslan, Thk.). İstanbul: İrşad Kitabevi. Cüveynî, A. A. M. (2013). Târîh-i Cihangüşa (M. Öztürk, Çev.). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Daftary, F. (2007). The Ismailis: Their history and doctrines (2. bs.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Gazali. (1986). Mişkâtü’l-Envâr (A. İ. Seyrevân, Ed.). Kahire: Darü’l-Kütüb.
  • Gazali. (1993). Fedâihu’l-Bâtıniyye (A. İlhan, Çev.). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Gazali. (1994). el-Mustasfâ (Y. Apaydın, Çev.). İstanbul: Rey Yayıncılık.
  • Gazali. (2002). İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn (A. Serdaroğlu, Çev.). İstanbul: Bedir Yayınevi.
  • Gazali. (2013). Mi‘yâru’l-İlm (A. Durusoy & H. Hacak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2016). el-Kıstâsü’l-Müstakîm (İ. Çapak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2017a). Kânûnü’l-Küllî fi’t-Te’vîl (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları. Gazali. (2017b). Kavâsımu’l-Bâtıniyye (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
  • Gazali. (2018). el-Münkızü Mine’d-Dalâl (O. Arpaçukuru, Çev.). İstanbul: Beyan Yayınları. Gazali. (2021a). Faysalü’t-Tefrika Beyne’l-İslam ve’z-Zendeka (M. Uyanık & A. Akyol, Çev.). Ankara: Elis Yayınları.
  • Gazali. (2021b). Tehâfütü’l-Felâsife (İ. Karagözoğlu, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Griffel, F. (2009). Al-Ghazali’s philosophical theology. Oxford: Oxford University Press. Hammadî, M. (1948). Bâtıniler ve Karmatîlerin iç yüzü (İ. H. Erzen, Çev.). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  • Hodgson, M. G. S. (2005). The order of assassins: The struggle of the early Nizārī Ismā‘īlīs against the Islamic world. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
  • İbnü’l-Esîr. (2008). el-Kâmil fi’t-Târih (A. Özaydın, Çev.). İstanbul: Bahar Yayınları.
  • Kuleynî, E. C. M. (t.y.). el-Kâfî (A. Turan & S. S. Karakuş, Çev.). İstanbul: Âl-i Taha Yayıncılık. Lewis, B. (2012). Alamut Kalesi ve Hasan el-Sabbah (M. Güney, Çev.). İstanbul: Nokta Kitap.
  • Makdisi, G. (1981). The rise of colleges: Institutions of learning in Islam and the West. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  • Nasr, S. H. (2006). Islamic science: An illustrated study. Bloomington: World Wisdom.
  • Nevbahtî, E. M. H. b. M. (1936). Fıraku’ş-Şîa. Necef: Haydariye Matbaası.
  • Nizâmülmülk. (2009). Siyâsetnâme (M. T. Ayar, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Numânî, Ş. (2007). Gazali (Y. Karaca, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Polo, M. (2003). Dünyanın hikâye edilişi: Harikalar kitabı (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları. Reşîdüddîn, F. (2010).
  • Câmiʿu’t-tevârîh (E. Göksu & H. H. Güneş, Çev.). İstanbul: Selenge Yayınları.
  • Shihadeh, A. (2014). The teleological ethics of Fakhr al-Din al-Razi. Leiden: Brill.
  • Şehristânî, E. (2005). Kitâbu’l-Milel ve’n-Nihal (M. Öz, Çev.). İstanbul: Ensar Neşriyat. Tabatabaî, S. H. (1975). Shi'ite Islam (S. H. Nasr, Trans.). Albany: State University of New York Press.
  • Watt, W. M. (1989). Gazali: Müslüman aydın (H. Özcan, Çev.). İzmir: İzmir İlahiyat Fakültesi Yayınları.

Year 2025, Volume: 5 Issue: 2, 82 - 104, 22.12.2025

İlhan Yıldız

https://doi.org/10.71096/cakutad.1757778

Abstract

References

  • Arayancan, A. A. (2022). Hasan Sabbah ve Alamût. İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • Avcu, A. (2018). Horasan-Mâverâünnehir’de İsmâilîlik. İstanbul: Marmara Akademi Yayınları. Bağdadi, A. (2011). Mezhepler arasındaki farklar (E. R. Fığlalı, Çev.). Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Bâkıllânî, E. B. M. (2020). Keşfu Esraril Bâtıniyye (A. Aslan, Thk.). İstanbul: İrşad Kitabevi. Cüveynî, A. A. M. (2013). Târîh-i Cihangüşa (M. Öztürk, Çev.). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Daftary, F. (2007). The Ismailis: Their history and doctrines (2. bs.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Gazali. (1986). Mişkâtü’l-Envâr (A. İ. Seyrevân, Ed.). Kahire: Darü’l-Kütüb.
  • Gazali. (1993). Fedâihu’l-Bâtıniyye (A. İlhan, Çev.). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Gazali. (1994). el-Mustasfâ (Y. Apaydın, Çev.). İstanbul: Rey Yayıncılık.
  • Gazali. (2002). İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn (A. Serdaroğlu, Çev.). İstanbul: Bedir Yayınevi.
  • Gazali. (2013). Mi‘yâru’l-İlm (A. Durusoy & H. Hacak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2016). el-Kıstâsü’l-Müstakîm (İ. Çapak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2017a). Kânûnü’l-Küllî fi’t-Te’vîl (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları. Gazali. (2017b). Kavâsımu’l-Bâtıniyye (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
  • Gazali. (2018). el-Münkızü Mine’d-Dalâl (O. Arpaçukuru, Çev.). İstanbul: Beyan Yayınları. Gazali. (2021a). Faysalü’t-Tefrika Beyne’l-İslam ve’z-Zendeka (M. Uyanık & A. Akyol, Çev.). Ankara: Elis Yayınları.
  • Gazali. (2021b). Tehâfütü’l-Felâsife (İ. Karagözoğlu, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Griffel, F. (2009). Al-Ghazali’s philosophical theology. Oxford: Oxford University Press. Hammadî, M. (1948). Bâtıniler ve Karmatîlerin iç yüzü (İ. H. Erzen, Çev.). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  • Hodgson, M. G. S. (2005). The order of assassins: The struggle of the early Nizārī Ismā‘īlīs against the Islamic world. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
  • İbnü’l-Esîr. (2008). el-Kâmil fi’t-Târih (A. Özaydın, Çev.). İstanbul: Bahar Yayınları.
  • Kuleynî, E. C. M. (t.y.). el-Kâfî (A. Turan & S. S. Karakuş, Çev.). İstanbul: Âl-i Taha Yayıncılık. Lewis, B. (2012). Alamut Kalesi ve Hasan el-Sabbah (M. Güney, Çev.). İstanbul: Nokta Kitap.
  • Makdisi, G. (1981). The rise of colleges: Institutions of learning in Islam and the West. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  • Nasr, S. H. (2006). Islamic science: An illustrated study. Bloomington: World Wisdom.
  • Nevbahtî, E. M. H. b. M. (1936). Fıraku’ş-Şîa. Necef: Haydariye Matbaası.
  • Nizâmülmülk. (2009). Siyâsetnâme (M. T. Ayar, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Numânî, Ş. (2007). Gazali (Y. Karaca, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Polo, M. (2003). Dünyanın hikâye edilişi: Harikalar kitabı (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları. Reşîdüddîn, F. (2010).
  • Câmiʿu’t-tevârîh (E. Göksu & H. H. Güneş, Çev.). İstanbul: Selenge Yayınları.
  • Shihadeh, A. (2014). The teleological ethics of Fakhr al-Din al-Razi. Leiden: Brill.
  • Şehristânî, E. (2005). Kitâbu’l-Milel ve’n-Nihal (M. Öz, Çev.). İstanbul: Ensar Neşriyat. Tabatabaî, S. H. (1975). Shi'ite Islam (S. H. Nasr, Trans.). Albany: State University of New York Press.
  • Watt, W. M. (1989). Gazali: Müslüman aydın (H. Özcan, Çev.). İzmir: İzmir İlahiyat Fakültesi Yayınları.

Year 2025, Volume: 5 Issue: 2, 82 - 104, 22.12.2025

İlhan Yıldız

https://doi.org/10.71096/cakutad.1757778

Abstract

References

  • Arayancan, A. A. (2022). Hasan Sabbah ve Alamût. İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • Avcu, A. (2018). Horasan-Mâverâünnehir’de İsmâilîlik. İstanbul: Marmara Akademi Yayınları. Bağdadi, A. (2011). Mezhepler arasındaki farklar (E. R. Fığlalı, Çev.). Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Bâkıllânî, E. B. M. (2020). Keşfu Esraril Bâtıniyye (A. Aslan, Thk.). İstanbul: İrşad Kitabevi. Cüveynî, A. A. M. (2013). Târîh-i Cihangüşa (M. Öztürk, Çev.). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Daftary, F. (2007). The Ismailis: Their history and doctrines (2. bs.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Gazali. (1986). Mişkâtü’l-Envâr (A. İ. Seyrevân, Ed.). Kahire: Darü’l-Kütüb.
  • Gazali. (1993). Fedâihu’l-Bâtıniyye (A. İlhan, Çev.). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Gazali. (1994). el-Mustasfâ (Y. Apaydın, Çev.). İstanbul: Rey Yayıncılık.
  • Gazali. (2002). İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn (A. Serdaroğlu, Çev.). İstanbul: Bedir Yayınevi.
  • Gazali. (2013). Mi‘yâru’l-İlm (A. Durusoy & H. Hacak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2016). el-Kıstâsü’l-Müstakîm (İ. Çapak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2017a). Kânûnü’l-Küllî fi’t-Te’vîl (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları. Gazali. (2017b). Kavâsımu’l-Bâtıniyye (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
  • Gazali. (2018). el-Münkızü Mine’d-Dalâl (O. Arpaçukuru, Çev.). İstanbul: Beyan Yayınları. Gazali. (2021a). Faysalü’t-Tefrika Beyne’l-İslam ve’z-Zendeka (M. Uyanık & A. Akyol, Çev.). Ankara: Elis Yayınları.
  • Gazali. (2021b). Tehâfütü’l-Felâsife (İ. Karagözoğlu, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Griffel, F. (2009). Al-Ghazali’s philosophical theology. Oxford: Oxford University Press. Hammadî, M. (1948). Bâtıniler ve Karmatîlerin iç yüzü (İ. H. Erzen, Çev.). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  • Hodgson, M. G. S. (2005). The order of assassins: The struggle of the early Nizārī Ismā‘īlīs against the Islamic world. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
  • İbnü’l-Esîr. (2008). el-Kâmil fi’t-Târih (A. Özaydın, Çev.). İstanbul: Bahar Yayınları.
  • Kuleynî, E. C. M. (t.y.). el-Kâfî (A. Turan & S. S. Karakuş, Çev.). İstanbul: Âl-i Taha Yayıncılık. Lewis, B. (2012). Alamut Kalesi ve Hasan el-Sabbah (M. Güney, Çev.). İstanbul: Nokta Kitap.
  • Makdisi, G. (1981). The rise of colleges: Institutions of learning in Islam and the West. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  • Nasr, S. H. (2006). Islamic science: An illustrated study. Bloomington: World Wisdom.
  • Nevbahtî, E. M. H. b. M. (1936). Fıraku’ş-Şîa. Necef: Haydariye Matbaası.
  • Nizâmülmülk. (2009). Siyâsetnâme (M. T. Ayar, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Numânî, Ş. (2007). Gazali (Y. Karaca, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Polo, M. (2003). Dünyanın hikâye edilişi: Harikalar kitabı (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları. Reşîdüddîn, F. (2010).
  • Câmiʿu’t-tevârîh (E. Göksu & H. H. Güneş, Çev.). İstanbul: Selenge Yayınları.
  • Shihadeh, A. (2014). The teleological ethics of Fakhr al-Din al-Razi. Leiden: Brill.
  • Şehristânî, E. (2005). Kitâbu’l-Milel ve’n-Nihal (M. Öz, Çev.). İstanbul: Ensar Neşriyat. Tabatabaî, S. H. (1975). Shi'ite Islam (S. H. Nasr, Trans.). Albany: State University of New York Press.
  • Watt, W. M. (1989). Gazali: Müslüman aydın (H. Özcan, Çev.). İzmir: İzmir İlahiyat Fakültesi Yayınları.

Year 2025, Volume: 5 Issue: 2, 82 - 104, 22.12.2025

İlhan Yıldız

https://doi.org/10.71096/cakutad.1757778

Abstract

References

  • Arayancan, A. A. (2022). Hasan Sabbah ve Alamût. İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • Avcu, A. (2018). Horasan-Mâverâünnehir’de İsmâilîlik. İstanbul: Marmara Akademi Yayınları. Bağdadi, A. (2011). Mezhepler arasındaki farklar (E. R. Fığlalı, Çev.). Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Bâkıllânî, E. B. M. (2020). Keşfu Esraril Bâtıniyye (A. Aslan, Thk.). İstanbul: İrşad Kitabevi. Cüveynî, A. A. M. (2013). Târîh-i Cihangüşa (M. Öztürk, Çev.). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Daftary, F. (2007). The Ismailis: Their history and doctrines (2. bs.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Gazali. (1986). Mişkâtü’l-Envâr (A. İ. Seyrevân, Ed.). Kahire: Darü’l-Kütüb.
  • Gazali. (1993). Fedâihu’l-Bâtıniyye (A. İlhan, Çev.). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Gazali. (1994). el-Mustasfâ (Y. Apaydın, Çev.). İstanbul: Rey Yayıncılık.
  • Gazali. (2002). İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn (A. Serdaroğlu, Çev.). İstanbul: Bedir Yayınevi.
  • Gazali. (2013). Mi‘yâru’l-İlm (A. Durusoy & H. Hacak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2016). el-Kıstâsü’l-Müstakîm (İ. Çapak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2017a). Kânûnü’l-Küllî fi’t-Te’vîl (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları. Gazali. (2017b). Kavâsımu’l-Bâtıniyye (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
  • Gazali. (2018). el-Münkızü Mine’d-Dalâl (O. Arpaçukuru, Çev.). İstanbul: Beyan Yayınları. Gazali. (2021a). Faysalü’t-Tefrika Beyne’l-İslam ve’z-Zendeka (M. Uyanık & A. Akyol, Çev.). Ankara: Elis Yayınları.
  • Gazali. (2021b). Tehâfütü’l-Felâsife (İ. Karagözoğlu, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Griffel, F. (2009). Al-Ghazali’s philosophical theology. Oxford: Oxford University Press. Hammadî, M. (1948). Bâtıniler ve Karmatîlerin iç yüzü (İ. H. Erzen, Çev.). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  • Hodgson, M. G. S. (2005). The order of assassins: The struggle of the early Nizārī Ismā‘īlīs against the Islamic world. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
  • İbnü’l-Esîr. (2008). el-Kâmil fi’t-Târih (A. Özaydın, Çev.). İstanbul: Bahar Yayınları.
  • Kuleynî, E. C. M. (t.y.). el-Kâfî (A. Turan & S. S. Karakuş, Çev.). İstanbul: Âl-i Taha Yayıncılık. Lewis, B. (2012). Alamut Kalesi ve Hasan el-Sabbah (M. Güney, Çev.). İstanbul: Nokta Kitap.
  • Makdisi, G. (1981). The rise of colleges: Institutions of learning in Islam and the West. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  • Nasr, S. H. (2006). Islamic science: An illustrated study. Bloomington: World Wisdom.
  • Nevbahtî, E. M. H. b. M. (1936). Fıraku’ş-Şîa. Necef: Haydariye Matbaası.
  • Nizâmülmülk. (2009). Siyâsetnâme (M. T. Ayar, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Numânî, Ş. (2007). Gazali (Y. Karaca, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Polo, M. (2003). Dünyanın hikâye edilişi: Harikalar kitabı (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları. Reşîdüddîn, F. (2010).
  • Câmiʿu’t-tevârîh (E. Göksu & H. H. Güneş, Çev.). İstanbul: Selenge Yayınları.
  • Shihadeh, A. (2014). The teleological ethics of Fakhr al-Din al-Razi. Leiden: Brill.
  • Şehristânî, E. (2005). Kitâbu’l-Milel ve’n-Nihal (M. Öz, Çev.). İstanbul: Ensar Neşriyat. Tabatabaî, S. H. (1975). Shi'ite Islam (S. H. Nasr, Trans.). Albany: State University of New York Press.
  • Watt, W. M. (1989). Gazali: Müslüman aydın (H. Özcan, Çev.). İzmir: İzmir İlahiyat Fakültesi Yayınları.

A Critique of the Assassins (Hashashin) in terms of Al-Ghazali's The Scandals of the Esotericists (Fada'ih al-Batiniyya)

Year 2025, Volume: 5 Issue: 2, 82 - 104, 22.12.2025

İlhan Yıldız

https://doi.org/10.71096/cakutad.1757778

Abstract

This study aims to systematically analyze al-Ghazālī’s critiques of Bāṭinism—particularly the Ḥashīshiy-ya/Nizārī-Ismāʿīlī doctrine. It demonstrates that al-Ghazālī’s objections are not merely a theological refutation but also encompass epistemological, socio-political, and ontological dimensions. According to al-Ghazālī, Bāṭinism constructs a closed, hierarchical, and dogmatic structure by concentrating religious authority exclusively in the infallible imams, thereby restricting the individual’s direct engagement with the revealed sources. Al-Ghazālī argues that this approach undermines both social order and the sound transmission of religious knowledge, and he therefore develops a far-reaching and fundamental critique. The research is conducted through textual analysis based primarily on Fedāʾiḥ al-Bāṭiniyya–al-Mustazhiri, one of al-Ghazālī’s principal anti-Bāṭinī works. In addition, the study highlights the significance of Kawāṣim al-Bāṭiniyya, an important component of al-Ghazālī’s anti-Bāṭinī corpus, which expands and elaborates upon the themes addressed in his earlier writings. A comparative background analysis is further provided by examining the philosophical and intellectual currents that shaped Ismāʿīlī thought, including Ancient Greek philosophy, Neoplatonic metaphysics, Gnostic traditions, and early Shīʿī teachings. Within this framework, key elements of Bāṭinī doctrine—such as the theory of taʾwīl–taʿlīm, conceptions of prophecy and divinity, the doctrine of imamate, and eschatological beliefs—are examined in detail. Al-Ghazālī particularly critiques the principle of taʿlīm, which concentrates epistemic authority in the imam, viewing it as a restrictive model that disrupts the balance between reason and revelation and renders interpretive practice vulnerable to arbitrariness. The study concludes that al-Ghazālī’s critique of Bāṭinism is not merely an intellectual polemic but also an ideological intervention intended to preserve the political unity of the Abbasid–Seljuk order. Accordingly, his works function both as a defense of the religious-intellectual tradition and as a counter-discourse legitimizing the sociopolitical order of his time.

Keywords

Turkish-Islamic Thought Ghazālī Bāṭinism Ismāʿīlism Taʾlīm

Ethical Statement

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited.

References

  • Arayancan, A. A. (2022). Hasan Sabbah ve Alamût. İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • Avcu, A. (2018). Horasan-Mâverâünnehir’de İsmâilîlik. İstanbul: Marmara Akademi Yayınları. Bağdadi, A. (2011). Mezhepler arasındaki farklar (E. R. Fığlalı, Çev.). Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Bâkıllânî, E. B. M. (2020). Keşfu Esraril Bâtıniyye (A. Aslan, Thk.). İstanbul: İrşad Kitabevi. Cüveynî, A. A. M. (2013). Târîh-i Cihangüşa (M. Öztürk, Çev.). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Daftary, F. (2007). The Ismailis: Their history and doctrines (2. bs.). Cambridge: Cambridge University Press.
  • Gazali. (1986). Mişkâtü’l-Envâr (A. İ. Seyrevân, Ed.). Kahire: Darü’l-Kütüb.
  • Gazali. (1993). Fedâihu’l-Bâtıniyye (A. İlhan, Çev.). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. Gazali. (1994). el-Mustasfâ (Y. Apaydın, Çev.). İstanbul: Rey Yayıncılık.
  • Gazali. (2002). İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn (A. Serdaroğlu, Çev.). İstanbul: Bedir Yayınevi.
  • Gazali. (2013). Mi‘yâru’l-İlm (A. Durusoy & H. Hacak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2016). el-Kıstâsü’l-Müstakîm (İ. Çapak, Çev.). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  • Gazali. (2017a). Kânûnü’l-Küllî fi’t-Te’vîl (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları. Gazali. (2017b). Kavâsımu’l-Bâtıniyye (A. Ateş, Çev.). İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
  • Gazali. (2018). el-Münkızü Mine’d-Dalâl (O. Arpaçukuru, Çev.). İstanbul: Beyan Yayınları. Gazali. (2021a). Faysalü’t-Tefrika Beyne’l-İslam ve’z-Zendeka (M. Uyanık & A. Akyol, Çev.). Ankara: Elis Yayınları.
  • Gazali. (2021b). Tehâfütü’l-Felâsife (İ. Karagözoğlu, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Griffel, F. (2009). Al-Ghazali’s philosophical theology. Oxford: Oxford University Press. Hammadî, M. (1948). Bâtıniler ve Karmatîlerin iç yüzü (İ. H. Erzen, Çev.). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  • Hodgson, M. G. S. (2005). The order of assassins: The struggle of the early Nizārī Ismā‘īlīs against the Islamic world. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
  • İbnü’l-Esîr. (2008). el-Kâmil fi’t-Târih (A. Özaydın, Çev.). İstanbul: Bahar Yayınları.
  • Kuleynî, E. C. M. (t.y.). el-Kâfî (A. Turan & S. S. Karakuş, Çev.). İstanbul: Âl-i Taha Yayıncılık. Lewis, B. (2012). Alamut Kalesi ve Hasan el-Sabbah (M. Güney, Çev.). İstanbul: Nokta Kitap.
  • Makdisi, G. (1981). The rise of colleges: Institutions of learning in Islam and the West. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  • Nasr, S. H. (2006). Islamic science: An illustrated study. Bloomington: World Wisdom.
  • Nevbahtî, E. M. H. b. M. (1936). Fıraku’ş-Şîa. Necef: Haydariye Matbaası.
  • Nizâmülmülk. (2009). Siyâsetnâme (M. T. Ayar, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Numânî, Ş. (2007). Gazali (Y. Karaca, Çev.). İstanbul: Kayıhan Yayınları.
  • Polo, M. (2003). Dünyanın hikâye edilişi: Harikalar kitabı (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları. Reşîdüddîn, F. (2010).
  • Câmiʿu’t-tevârîh (E. Göksu & H. H. Güneş, Çev.). İstanbul: Selenge Yayınları.
  • Shihadeh, A. (2014). The teleological ethics of Fakhr al-Din al-Razi. Leiden: Brill.
  • Şehristânî, E. (2005). Kitâbu’l-Milel ve’n-Nihal (M. Öz, Çev.). İstanbul: Ensar Neşriyat. Tabatabaî, S. H. (1975). Shi'ite Islam (S. H. Nasr, Trans.). Albany: State University of New York Press.
  • Watt, W. M. (1989). Gazali: Müslüman aydın (H. Özcan, Çev.). İzmir: İzmir İlahiyat Fakültesi Yayınları.
There are 26 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects History of Islam, Historical Studies of Crime
Journal Section Research Article
Authors

İlhan Yıldız 0000-0003-3848-6723

Submission Date August 5, 2025
Acceptance Date October 8, 2025
Early Pub Date December 22, 2025
Publication Date December 22, 2025
Published in Issue Year 2025 Volume: 5 Issue: 2

Cite

APA Yıldız, İ. (2025). Gazali’nin “Fada’ih al-Bâtıniyye” Adlı Eseri Bağlamında Haşhaşîlik Eleştirisi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 5(2), 82-104. https://doi.org/10.71096/cakutad.1757778

Aim & Scope

Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (ÇAKÜTAD), Türkoloji alanıyla ilgili tüm konularda akademik değere sahip çalışmalar yayımlamak suretiyle bilim dünyasına katkılar sunmayı amaçlamaktadır. 

Bu amaç doğrultusunda;
Türk dili ve edebiyatı, Türk kültürü ve tarihi, Türk müziği ve sanatı, Türk-İslam Düşüncesi ile Türk coğrafyalarında din, bilim ve kültür gibi Türk milli ve manevî mirasını ilgilendiren konularda temel sorunları ve uygulamaları analiz eden özgün makaleler başta olmak üzere, çeviri ve derleme makaleler kabul edilebilmektedir.

Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisine gönderilen makaleler, daha önce başka bir platformda yayımlanmamış veya yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. Dergi yazım kurallarına uygun olarak sisteme yüklenen yazılar, Ön İnceleme, Bilimsel Değerlendirme ve Yayına Hazırlama olmak üzere üç aşamalı bir süreçten geçer. Ön incelemeden sonra alanında uzman iki hakeme gönderilerek bilimsel olarak değerlendirilir. Editör Kurulu, hakem görüşleri doğrultusunda çalışmanın yayımlanması hakkında nihai kararı verir.

Konu Kategorileri ve Dergiye Kabul Edilen Makale Türleri

ÇAKÜTAD, Sosyal ve Beşeri Bilimler alanında Türk dili, Türk edebiyatı, dil bilimi, Türk lehçeleri, Türk halk kültürü, Türk kültürü ve tarihi, Türk müziği ve sanatı, Türk-İslam düşüncesi, Türk Tasavvuf Edebiyatı gibi alanlarda makale kabul etmektedir. Bunun yanında Türk coğrafyalarında din, bilim ve kültür gibi Türk milli ve manevî mirasını ilgilendiren konularda temel sorunları ve uygulamaları analiz eden özgün makaleler başta olmak üzere, çeviri ve derleme makaleler kabul edilebilmektedir.

Bu kapsamda dergiye kabul edilen başlıca çalışmalar şu şekildedir: Araştırma- İnceleme makalesi, Kitap İncelemesi, Çeviri, Derleme, Teknik Not, Olgu Sunumu, Söyleşi, Kısa Rapor, Mektup, Vefat Haberi, Düzeltme, Akademik Haber.

Hedef Kitlesi
Dergimizin hedef kitlesi, Türkoloji ve Türk dünyası ile ilgilenen başta akademisyenler olmak üzere bu alana ilgi duyan bütün öğrenci, okur ve kurumlardır.

Dil ve Yazım
Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi’nin dili Türkiye Türkçesidir. Ancak dergide Türk Lehçeleri ve İngilizce yazılara da yer verilmektedir. Yazılar, APA 6. tekniğine uygun olarak hazırlanmalıdır. Yazılarda ve kısaltmalarda Türk Dil Kurumu’nun Yazım Kılavuzu’na uyulmalıdır. Gönderilen makaleler makale şablonuna (Şablon) ve yazım kurallarına göre düzenlenmesi gerekir. Makale gönderilirken Telif Devir Formu ve Benzerlik Oranı Formu sisteme yüklenmelidir. Derginin yazım kurallarına ve makale şablonuna uymayan makaleler değerlendirmeye alınmaz.

Yazım Kuralları

Başlık
İçerikle uyumlu 12 punto, tamamı büyük, koyu harflerle yazılmalıdır ve 12 kelimeyi geçmemelidir. İkinci başlık bir satır altına kalın, italik ve sadece ilk harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Metin içi başlıklar -kaynakça dâhil- 11 punto olmalı, başlıklardan önce bir satır boşluk bırakılmalıdır. Makale içi başlıklarda Giriş ve Sonuç kısmında herhangi bir numaralandırma olmamalı, diğer başlıklar ise 1., 2.,3. şeklinde numaralandırılmalıdır.

Yazar Adı (Mizanpaj Aşamasında)
Makaleler sisteme yazar bilgisi girilmeden gönderilmelidir. Ancak özel bilgi gerektiren durumlar (Örneğin makalenin tezden üretilmesi vd.) dipnotta belirtilmelidir. Mizanpaj aşamasında ise yazarların yazar adını ve bilgilerini dosyada belirtilen yerlere ilk harfleri büyük ve koyu olarak girmesi beklenmektedir. Unvan, çalıştığı kurum, e-posta ve ORCID bilgileri ise hemen ismin altında yer almalıdır.

Öz
Öz, 10 punto büyüklüğünde Palatino Linotype ile yazılmalıdır. Metin iki yana yaslı olmalıdır. Öz, en az 200 en çok 350 kelime olacak şekilde hazırlanmalı ve çalışmayı tanımlayıcı ve tanıtıcı nitelikte olmalıdır.  Öz altında bir satır boşluk bırakılmalı ve burada 5 anahtar kelimeye yer verilmelidir. Kitap tanıtımlarının özetinde 200 kelime sınırı aranmamaktadır. Türkçe yazılarda, ikinci özet İngilizce olarak hazırlanmalıdır. Eğer yazı başka bir dilde hazırlanmışsa, ikinci özet Türkçe yazılmalıdır.

Yazının Ana Metni
Yazılar, Word sayfasında 11 punto, Palatino Linotype tipi ve tek satır aralığıyla yazılmalıdır. Metnin paragraf aralığı önce 0 nk sonra 6 nk olacak şekilde ayarlanmalıdır. Sayfanın üst ve alt kenarından 2,5 cm, sağ ve sol kenarlarından ise 2 cm boşluk bırakılmalıdır.
Paragraf başları 1 cm içeriden girinti ile başlamalı, metin iki yana yaslı olarak verilmelidir. Numaralandırılmış maddelerde girinti verilmemelidir. Yazının içindeki ara başlıkların ilk harfleri büyük, sola yaslı ve koyu renkte hazırlanmalıdır. Başlıklardan önce 1 satır boşluk bırakılmalıdır. Metin içinde vurgulanan yerler ve eser isimleri italik olarak gösterilmelidir. Metin içinde yer alacak fotoğraf, tablo, şekillere numara ve isim verilmelidir. Bunlar yazının üçte birini aşmamalıdır. Fotoğraflar ise yüksek çözünürlükte olmalıdır. Metin içinde açıklamalar için dipnot kullanılmalıdır. Dipnotlar 10 punto Palatino Linotype karakteriyle yazılmalıdır. Yazılarda metin içi atıf yöntemi kullanılmalıdır. Örnek: (Çobanoğlu, 2015, s. 12). İki veya daha çok yazarlı alıntılarda ilk göndermede tüm yazarların soyadı gösterilir. Diğer göndermeler için ilk yazarın soyadından sonra “vd.” ifadesi kullanılır.
Alıntılar tırnak içinde verilmelidir. Uzun ve blok alıntılar ise sağ ve sol taraftan 1 cm içeride, 10 punto olarak gösterilmelidir. Makaleler 10.000 kelimeyi geçmemelidir.

Sayfa Marjları:
Kağıt Boyutu: Dikey A4
Üst Kenar Boşluk: 2,5 cm
Alt Kenar Boşluk: 2,5 cm
Sol Kenar Boşluk: 2 cm
Sağ Kenar Boşluk: 2 cm
Ana Metin Yazı tipi: Palatino Linotype
Boyutlar: Ana başlık 12 punto, Ana metin ve kaynakça 11 punto, Dipnot ve alıntılar 10 punto
Satır Aralığı: Tek
Paragraf Aralığı: Önce 0, Sonra 6 nk
Paragraf Başı: 1 cm içeriden verilmelidir.

Kaynakça
Kaynaklar 11 punto ve 1 cm asılı olarak hazırlanmalıdır. Yazıda kullanılan kaynaklar, metnin sonunda, yazarların soyadına göre alfabetik olarak düzenlenmelidir. Yazıda aynı yazara ait birden fazla çalışma kullanılırsa bu çalışmaların yayın tarihine harf eklenmelidir. (2015a), (2015b).


Kaynakça bilgisi aşağıdaki şekillerde verilmelidir:
Kitaplar için;
Türkeş Günay, U. (2011). Elazığ Masalları ve Propp Metodu. Ankara: Akçağ Yayınları.
İki veya çok yazarlı kitap;
Bauman, R. ve Joel S. (1989). Explorations in the Ethnography of Speaking. Cambridge: Cambridge University Press.
Çeviri kitap için;
Propp, V. (2011). Masalın Biçimbilimi (M. Rifat ve S. Rifat, Çev.). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
Kitap bölümleri için;
Elçin, Ş. (1996). Yeşil Abdal ve Karaca Oğlan Üzerine Notlar. Ö. Çobanoğlu ve M. Özarslan (Ed.), Prof. Dr. Umay Günay Armağanı (ss. 10-12) içinde. Ankara: Feryal Matbaacılık.
Makaleler için;
Çobanoğlu, Ö. (2018). Kazak Halk Kültüründe “Kam”dan “Baksi” ve “Emçi̇”ye Dönüşümler. AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6 (7), 1-9.
Çok yazarlı makale;
Arvas, A., Tonkut Yılmaz, D. ve Zengin Z. (2017). At Çabış” Bir Oyun Mu? Bir Örneklem Olarak Kırgız Türklerinin Destanları. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 10 (19), 1- 14.
Bildiri Kitabı için;
Taş, B. (2019). Kültürel Coğrafya Açısından Patasana Romanı. Eyüp Artvinli (Ed.), II. Uluslararası Coğrafya Eğitimi Kongresi Bildiriler Kitabı (ss. 1612- 1617) içinde. Eskişehir.
Tez için;
Özarslan, M. (1999). Erzurum ve Çevresinde Âşıklık Geleneğinin Bugünkü Durumu. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Kaynak Kişi için;
Adı, Soyadı. Doğum Yeri. Doğum Tarihi/ Yaşı. Öğrenimi/ Mesleği. (1 Ocak 2012 tarihinde Ankara’da yapılmış olan bu derleme …. kişinin şahsi arşivindedir.)
İnternet Alıntısı için;
ÇAKÜ Türkiyat. (2022, 20 Nisan). I. Uluslararası Türkiyat Kongresi Hakkında Duyuru. Erişim adresi:

Son Kontrol Listesi
Makale yüklerken kontrol edilmesi gereken alanlar:
1. Yazar bilgileri
• E-posta adresi
• Tam posta adresi
• Telefon numarası
2. Gerekli dosyalar
• Makale metni
• Telif Devir Sözleşmesi
• İntihal Raporu
3. Makale dilbilgisi denetiminin yapılması
4. Kaynakçada adı geçen tüm referanslar metinde alıntılanmıştır ve bunun tersi de geçerlidir.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Değerlendirme
Dergiye gönderilen yazılar daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış olmalıdır. Bu şarta uyan yazılara ön değerlendirme için Editör onayıyla yazım editörü atanır. Ön değerlendirme sonucunda uygun bulunan yazılar alan editörüne gönderilir. Alan editörlerinin incelemesinden geçen yazılar için çift taraflı kör hakemlik süreci başlatılır ve incelenmek üzere iki hakeme gönderilir. İki hakem raporu “olumlu” olursa yazı dergiye kabul edilir. Raporlardan biri “olumsuz” olursa alan editörünün kararı doğrultusunda yazı üçüncü hakeme gönderilir. Minör düzeltmelerde aksi talep edilmedikçe makale yeniden hakeme gönderilmez ve editör kontrolünde düzeltmeler gerçekleştirilebilir. Ancak majör revizyonlarda makale tekrar hakeme gönderilir. Yazı, iki raporda da yayımlanmaya “uygun” bulunmazsa bu durum yazara bildirilir. Süreci tamamlanan yazılar geliş sırasına göre yayımlanır. Kitap incelemeleri ve doktora tez özetlerinin yayımına alan editörlerinin değerlendirmesi sonucunda karar verilir.
Yazarlar, Yayın Kurulu’nun ve editörlerin değerlendirmelerini dikkate alırlar ancak yazılarını savunma hakkına da sahiptirler. Yazılarda yayımlanmaya engel oluşturan bir durum tespit edilirse yayın süreci dondurulabilir. Yazılar gönderilmeden önce yazarları tarafından intihal programlarında raporlanmalıdır. Benzerlik oranı % 20’yi geçmemelidir. Bu oranı geçen yazılar yayın sürecine alınmaz. Sadece Dergipark üzerinden makale kabul edilmekte olup çalışmalar Dergipark üzerinden gönderilmelidir. Yazarlar, yazılarını gönderirken konu kısmına sadece yazının başlığını yazmalıdır.

Telif Hakkı
Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanan yazılarda ifade edilen görüşlerin sorumluluğu yazarlarına aittir. Yazar, çalışmasının yayımlanmaya kabulünün ardından yazısının yayın hakkını Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi’ne devretmiş olduğunu kabul eder. Yazılar için telif ücreti ödenmez. Derginin tüm süreçleri ücretsiz olup dergi açık erişim politikasını benimsemektedir. Dergide yayımlanmış yazılar; Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Kamu Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır. Buna göre eser, dergiye atıf verilerek indirilebilir ya da paylaşılabilir ancak değiştirilemez ve ticari amaçla kullanılamaz.

Yayın Etiği İlkeleri ve Etik Beyan
ÇAKÜTAD, yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıda açıklanan etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir. ÇAKÜTAD’da yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE), WAME ve DOAJ tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Dergiye gönderilecek olan yazılarda, “Etik Kurul Raporu” istenen çalışmaların “Etik Kurul Raporu” da gönderilmelidir. İnsan ve hayvan denekleri üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurulu onayı gerekir. “Etik Beyan” raporunun sorumluluğu yazara aittir. Etik ihlal durumunda ÇAKÜTAD, çalışmayı geri çekme ve hukukî işlem başlatma hakkına sahiptir. Çeviri yazılarda, yazarından izin alındığını gösteren “Çeviri İzin Belgesi” gerekmektedir. Belge sistemden elde edilebilir veya yazarın kendisinin hazırladığı bir formatta da gönderilebilir.

Yazarlık ve Katkı Oranları
ÇAKÜTAD yazarlık ve katkıda bulunma politikalarında ICJME Defining the Role of Authors and Contributors tavsiyelerini benimsemektedir. Bu doğrultuda yazarlar çalışmalarında katkıda bulundukları bölümleri belirtmeli, katkı oranlarını bildirmeli, yardımcı katkılar yazının teşekkür bölümünde gösterilmelidir. Çok yazarlı makalelerde her bir yazar, yazının son hâline onay vermeli, yazar sırası katkı oranlarına göre sıralanmalıdır.

Çıkar Çatışmaları ve Rakip Çıkarlar
ÇAKÜTAD’a gönderilen makalelerde çıkar çatışması beyanı yazarın sorumluluğundadır. Yazar çıkar çatışması varsa nedenlerini açıklayarak bu durumu belirtmelidir. ÇAKÜTAD bu çıkar çatışmalarını tarafsız bir şekilde ele alır ve duruma uygun değerlendirme süreci başlatır.

Şikâyet ve İtiraz Süreçler
Dergiye gönderilen yazıları bilimsel etik ve ilkeler çerçevesinde objektif olarak değerlendirilir. Yazarlar, dergide yayımlanan yazıların her türlü yayın hakkını dergiye devretmiş olur ve kabul eder. Yazılarla ilgili herhangi bir telif hakkı talep edemez. Makale yayın sürecinde, Yayın Kurulu’nun ve editörlerin değerlendirmeleri dikkate alınır ancak yazarlar yazılarını savunma hakkına da sahiptirler. Yazılarda yayımlanmaya engel oluşturan bir durum tespit edilirse yayın süreci dondurulabilir. Şikâyet ve geri bildirim süreçlerinde cakutad@karatekin.edu.tr adresi üzerinden ÇAKÜTAD’a erişilebilir. Etik ihlal bildirimleri başta olmak üzere, yazarlar ve hakemler arasında doğacak itirazlar şeffaf bir şekilde ele alınır. ÇAKÜTAD, hakem raporlarına itiraz eden yazarların gerekçeleri dâhilinde yeni bir değerlendirme süreci başlatabilir.

Yayın Sonrası Düzeltme ve Geri Çekme
ÇAKÜTAD’da yayınlanan makalelere yönelik itiraz ve eleştiriler, cakutad@karatekin.edu.tr adresi üzerinden yapılabilir. Bu kapsamda yazarlar tarafından düzeltme, geri çekme gibi talepler değerlendirilir. Yayın sonrası makalelerde tespit edilen hatalar -5- gün içinde düzeltilebilir. Bu süreyi geçen yazılarda düzeltme metni yayınlanır.

Veri Paylaşımı ve İstatistik
ÇAKÜTAD, bilimsel güvenirlik amacıyla veri paylaşımı yapabilir. Yayınlanan çalışmaların nicel ve nitel verileri; kişisel ve hassas veriler dışında bulguların denetlenmesi, yeniden üretilebilirliği ve şeffaflık ilkesi gereği istatistik olarak paylaşılabilir.

Editörün Görev ve Sorumlulukları
1. Editör, dergide yayımlanan her yazının derginin yayın politikası, amaç ve kapsamına uygunluğuna dikkat etmekle sorumludur. Bireylerin açık rızası olmayan hâllerde kişisel verilerin muhafaza edilmesine özen göstermelidir.
2. Editör, yazıların yayın süreci boyunca yazıyla ilgili tüm bilgilerin gizli tutulmasına dikkat etmelidir. Yayın sürecine giren her yazının dosyalarını kayıt altında tutarak arşivlemelidir.
3. Derginin yayın kalitesini yükseltmek editörün temel sorumluluk alanlarından bir diğeridir.
4. Editör, bilimsel etik anlayışı gereği yazarların inanç, etnik köken, cinsiyet ve siyasi görüşlerini dikkate almadan objektif bir tavır sergilemelidir.
5. Editör, şeffaflık ilkesiyle hareket ederek tüm süreçler hakkında gerekli açıklamaları yapmalı, dergiye gönderilen yazılarda deneysel araştırmalarla ilgili yasal izinlerin takibini yaparak Etik Kurul Onayı’nın alınıp alınmadığına dikkat etmelidir.
6. Editör, çift ve kör hakemlik anlayışına bağlı kalarak tüm süreçlerin bu kural çerçevesinde yürütülmesine azami gayret göstermelidir.
7. Editör, dergi sahibi ve yayıncının müdahalelerinden bağımsız hareket ederek kararlarını bu minvalde vermelidir.
8. Editör, dergiye katkı sağlayacak editör yardımcılarıyla uyumlu bir çalışma ortamı sağlamalı, Yayın Kurulu’nun bilimsel etik gereği nesnel olmasına yönelik uygun şartları oluşturmalıdır.
9. Derginin yayın politikası, editör kurulunun görüşleri de dikkate alınarak belirlenmelidir.
10. Editör, derginin yayın ve yazım kurallarını açık şekilde ifade etmeli, makale şablonunun en güncel hâlinin yazarlara ulaşmasına olanak tanımalıdır. Yazı gönderim sürecinden yayım tarihine kadarki tüm aşamalarla ilgili yazarları bilgilendirici açıklamalar yapmalıdır.
11. Editör, dergiye gönderilen yazıların çalışma alanına ve muhtevasına dikkat ederek yazıyı değerlendirmeye uygun hakemlere yönlendirmelidir.
12. Yazıların uygun koşullarda değerlendirilebilmesi için gerekli hakem değerlendirme formları hazırlanmalı, bu şablonlar zamanında gönderilerek ulaşılabilir olmalıdır.
13. Editör, gönderilen makalelerde gerekli düzeltmeleri yapabilir ve yazının bütünlüğüne uygun olan ekleme ve çıkartmaları editörlerden ve yazardan talep edebilir. Alan editörü ve hakem, üzerine atanan yazı hakkında kendini yeterli bulmazsa veya zamanında değerlendirme imkânına sahip olmazsa bunu Editöre bildirmelidir.

Hakemlerin Sorumlulukları
1. Hakemler, kör hakemlik sürecine uygun olarak gizlilik ve tarafsızlık ilkelerine bağlı kalmalıdır.
2. Hakemler, hakemlik daveti aldıkları yazıyla ilgili değerlendirme yapıp yapamayacakları hususunda editöre 10 gün içinde dönüş yapmalıdır. Değerlendirmeler ise 15 gün içinde tamamlanmalıdır.
3. Hakemler, uzmanlık alanına girmeyen yazıları değerlendirmeyi kabul etmeyerek sadece kendi uzmanlık alanlarına uygun yazılara hakemlik yapmalıdır.
4. Hakemler, yazıları nesnellik ilkesine bağlı kalarak bilimsel ve tarafsız bir anlayışla değerlendirmeli, ilmî olmayan kişisel görüşlere ve aşağılayıcı ifadelere yer vermeden nezaket kurallarına uygun davranmalıdır.
5. Hakemlerin sorumluluk alanlarından biri de yazarın/yazarların intihal, telif hakkı ihlali, çıkar çatışması-çıkar birliği gibi durumlarını tespit ettikleri hâlde dergi editörüne iletmektir.

Yazarların Sorumlulukları
1. Yazarlar, dergide yayımlanan yazılarının her türlü yayın hakkını dergiye devretmiş olur ve kabul eder. Yazılarla ilgili herhangi bir telif hakkı talep edemez.
2. Yazarlar, dergiye gönderdikleri yazıların daha önce herhangi bir yerde ve dilde yayımlanmadığını, yayımlatmak amacıyla herhangi bir dergiye göndermediğini/değerlendirmeye alınmamış olduğunu taahhüt ve beyan etmekle mükelleftir.
3. Yazarlar, yazar olarak katkı sağlamayan bireylerin isimlerini makaleye eklememeli, dergiye aynı sayıda yayımlanmak üzere iki veya daha çok yazı göndermemelidir.
4. Yazarlar, yayımlanmak üzere dergiye gönderdikleri yazılarını kesinlikle derginin yazım ve yayın kurallarına uygun biçimde düzenlemek, makale şablonuna uygun biçimde düzenlenmiş hâlini sisteme yüklemekle sorumludur.
5. Yazarlar, yayımlatmak üzere gönderdikleri yazıların intihal raporlarını sunarak özgün olduğunu kanıtlamakla mükelleftir. Yazılarda yer alan tablo, şekil vb. telifli materyallerin sorumluluğu yine yazarına aittir.
6. Yazarlar, dergiye gönderilen yazıyla ilgili bulguları ve bilimsel sonucu etkileyebilecek çıkar çatışması, rekabet alanlarını belirtmeli, çalışmaya sağlanan sponsorlukları, mali ya da proje desteklerini açık bir şekilde yazılı olarak belirtmelidir.
7. Yazarlar, dergiye gönderdikleri yazılarında katkıda bulunanlarla, kaynaklara ve başka yazarlara dergi yazım kurallarına uygun biçimde atıf yaparak ilgili kaynakları kaynakçada kesinlikle göstermelidir.
8. Dergiye gönderilen yazılar eğer ulusal ya da uluslararası bir kongrede/sempozyumda sunulmuşsa veya özet metni yayımlanmışsa yazarlar bu durumu mutlaka yazıda belirtmelidir.
9. Yazarlar tarafından dergiye gönderilen yazıların bilimsel araştırma yayın etiğine uygunluğu sağlanmalı, bu hususta YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi titizlikle dikkate alınmalıdır.
10. Dergi editörünün yayım sürecinde talep ettiği makalenin etik durumuyla ilgili belgeler belirtilen süre içerisinde yazarlar tarafından gönderilmelidir.
11. Yazarlar, değerlendirme sürecine girmiş yayınla ilgili yazar ekleme, çıkarma ve sıra değiştirme gibi müdahalelerde bulunmamalıdır.
12. Yazarlar, dergide yayımlanmış yazısıyla ilgili bilimsel bir hata tespit ettiğinde yazıdaki hataları düzeltme ya da yazıyı geri çekme hususlarında ivedilikle editörle iletişime geçmelidir.
13. Yazarlar, dergide yayımlanmak üzere gönderilen yazılarda kullanılacak deneklerle ilgili Etik Kurul Onayı’nı almak zorundadır. Temel insan ve hayvan haklarına saygı gösterilmesi zaruridir.
14. Dergi yönetimi, dergide yayımlanmak üzere yazı gönderen yazarların yukarıda belirtilen koşullara uygun hareket etmeyi kabul ettiklerini varsaymaktadır.

Bu ilkeler, ÇAKÜTAD’ın bilimsel niteliğini koruma amacıyla düzenli olarak güncellenmektedir.

Yazılar için telif ücreti ödenmez. Derginin tüm süreçleri ücretsizdir. Yayın öncesi ve sonrasında herhangi bir ücret talep edilmez.

Other Indexes

İSAM
Academic Researches Index (ACARINDEX)
DOAJ (Directory of Open Access Journals) (Kabul Tarihi/ Accepted Date: 14.11.2025)

Editör

Burhan Çonkor
Burhan ÇONKOR
Tafsir

Editör Yardımcısı

Recep Büyüktolu
Recep BÜYÜKTOLU
Political Science, Turkish Political Life, Political Sociology, History of The Republic of Turkiye, Late Modern Military History

Alan Editörleri

Abdullah Muaz Güven
Abdullah Muaz GÜVEN

LİSANS: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ/İLAHİYAT FAKÜLTESİ/İLKÖĞRETİM DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ PR. 2009

YÜKSEK LİSANS: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ/SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ/TÜRK İSLAM EDEBİYATI 2017

DOKTORA: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ/SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ/TÜRK İSLAM EDEBİYATI 2021
Turkish Islamic Literature
Okan Türkan
Okan TÜRKAN
City in Human Geography, Rural and Regional Geography, Turkish Human Geography, Habitation Geography, Human Geography (Other)
Default avatar
Mustafa YILDIRIM
Indian Language, Literature and Culture, Philosophy, Philosophy of Language, Philosophy of Education, Philosophy of Mind, Logic, 20th Century Philosophy, Modern Philosophy
Default avatar
Cengiz EKEN
Modern Turkish Literature in Turkiye Field
Erol Uğraşkan
Erol UĞRAŞKAN
Calligraphy, Islamic Arts, Art History, Architectural, Line in Turkish Islamic Art, Turkish-Islamic Arts History
Alperen Yalçın Bazna
Alperen Yalçın BAZNA
Ottoman Institutions and Civilization, Intellectual History of Ottoman, Ottoman Central Organization, History of Ottoman Socio-Economy, Ottoman Field Service, Ottoman Society
Default avatar
İbrahim AKYOL
Turkish Islamic Literature, Classical Turkish Literature Out of Ottoman Field, Classical Turkish Literature of Ottoman Field, Alawism Bektashism Studies
Yahya Arslan
Yahya ARSLAN
Tafsir

Dil Editörleri

Salih Potukoğlu
Salih POTUKOĞLU
English As A Second Language, Philosophy of History, History of Ottoman Education
Mustafa Kalkan
Mustafa KALKAN
Art History, Archaeology, Numismatics, Pre-Islamic Turkish History
Halil Çetin
Halil ÇETİN
Turkish Folklore Outside Türkiye, Turkish Folklore in the Türkiye Field
Default avatar
Serkan CİHAN
Turkish Language and Literature, Old Turkic Language (Orhon, Uyghur, Karahan), Historical North East Turkish Language (Khwarezm, Kipchak, Chagatai), New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)
Zulfiyya İsmayıl
Zulfiyya İSMAYIL
Turkish Language and Literature
Rabia Aksoy
Rabia AKSOY

1996 yılında Dicle Üniversitesi, İngiliz Dili Eğitimi Bölümünden mezun oldu. 1996-2013 yılları arasında, Millî Eğitim Bakanlığında Yöneticilik, Uzman İngilizce ve Fransızca Öğretmeni olarak görev yaptı. 2014 yılında Çankaya Üniversitesi İngiliz Edebiyatı ve Kültür İncelemeleri bölümünde yüksek lisansını tamamladı. 2013 yılında Çankırı Karatekin Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Ofisi ve Erasmus Koordinatörlüğünde görev yaptı. 2018 yılında aynı üniversite Yabancı Diller Bölümüne İngilizce Öğretim Görevlisi olarak atandı. 2020 yılında Gazi Üniversitesi Mütercim Tercümanlık Çeviri ve Kültürel Çalışmalar bölümünde doktorasını tamamladı. Halen Çankırı Karatekin Üniversitesinde Doktor Öğretim görevlisi olarak görev yapmaktadır. Evli ve iki çocuk annesidir. Yazarın “Çeviri Amaçlı Tasavvuf Terminolojisi -Talât Sait Halman’ın “Yunus Emre Selected Poems” Adlı Çalışması Çerçevesinde Tasavvufi Şiirin Çevirisi” adında Yunus Emre Şiirlerinin İngilizce çevirilerine yönelik uluslararası inceleme kitabı, “Yunusca Çeviri-Yunus Emre Kavramlarının Dünya Dillerine Aktarılması” adında kavramları tanıtan uluslararası bir diğer kitabı vardır. “Translation of Cultural Items” (Kültürel Ögelerin Çevirisi) adlı Türkçe deyim ve atasözlerinin aktarımını örnekleriyle anlatan uluslararası İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Lehçe ve Rusça gibi yedi dile çevrilen kitabı bulunmaktadır. Yaşadığı yöreyi ve kültürünü anlattığı, “Kültürel Çalışmalar Çankırı Tarihi ve Kültürel Değerleri” adlı kitabı vardır. Ayrıca, çeviri ve kültür çalışmalarını içeren uluslararası, ulusal bildirileri, konferansları, makale ve dergi yayınları mevcuttur.
Translation Studies, British and Irish Language, Literature and Culture, Comparative and Transnational Literature, Cultural Studies (Other)

Sosyal Medya ve İstatistik Editörü

Ebru Doğruöz
Ebru DOĞRUÖZ
Open and Distance Learning, Scale Development, Setting Standards and Norms, Cross-Cultural Scale Adaptation, Computer Based Exam Applications, National and International Success Comparisons, Statistical Analysis Methods

Yazım Editörü

Default avatar
Sevim ÇİFTÇİ
Turkish Folk Literature, Turkish Language and Literature (Other), Turkish Folklore Outside Türkiye, Turkish Folklore in the Türkiye Field

Son Okuma

Default avatar
Selahattin TOPBAŞ
Classical Turkish Literature, Turkish Education

Mizanpaj Editörü

Default avatar
Ahmet Serdar ARSLAN
Linguistics, Turkish Folklore, Turkish Folklore Outside Türkiye, Turkish Folklore (Other)

Yayın Kurulu

Default avatar
Aiitmamat KARİEV
Family Law, Legal Theory, Jurisprudence and Legal Interpretation, Islamic Law
Default avatar
Namiq MUSALI
Alawism Bektashism Studies, General Turkish History, Medieval History, Early Modern History
Esma Şimşek
Esma ŞİMŞEK
Turkish Folk Literature, Turkish Folklore Outside Türkiye, Turkish Folklore in the Türkiye Field, Turkish Folklore (Other)
İbrahim Şahin
İbrahim ŞAHİN
North-West (Kipczak) Turkic Dialects and Literatures, Turkish Language and Literature, Old Turkic Language (Orhon, Uyghur, Karahan)
İlker Yiğit
İlker YİĞİT
Human Geography, Population Geography, Historical Geography, Habitation Geography
Default avatar
Hikmet KORAŞ
1963 Karaman doğumludur. İlk, orta ve lise tahsilini Karaman'da tamamladı. Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü okudu. Yüksek lisans ve doktorasını Erciyes Üniversitesi sosyal Bilimler Enstitüsünde Prof. Dr. Tuncer Gülensoy danışmanlığında yaptı. 2010 yılında doçent 2015 yılında profesör oldu. Halen Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümünde çalışmaktadır.
Documentation, Modern Turkic Languages and Literatures, South-West (Oghuz) Turkic Dialects and Literatures, South-East (Latest Uyghur/Uzbek) Turkic Dialects and Literatures, North-West (Kipczak) Turkic Dialects and Literatures, Language Studies, Linguistics, Comparative and Transnational Literature, Sumerology, New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)
Default avatar
Erdinç BURULDAĞ
Archaeology, Archaic Period Archeology, Hellenistic Period Archeology, Classical Period Archeology, Numismatics, Greek and Roman Period Archeology, Classical Greek and Roman History
Default avatar
Mevlüt GÜLTEKİN
South-West (Oghuz) Turkic Dialects and Literatures, South-East (Latest Uyghur/Uzbek) Turkic Dialects and Literatures, North-West (Kipczak) Turkic Dialects and Literatures, Language Studies (Other)
Seval Kasımoğlu
Seval KASIMOĞLU
Language Studies, Turkish Islamic Literature, Turkish Folk Literature, Turkish Language and Literature (Other), Alawism Bektashism Studies, Turkish Folklore Outside Türkiye, Turkish Folklore in the Türkiye Field, Turkish Folklore (Other)
Ragıp Muhammed
Ragıp MUHAMMED
Modern Turkic Languages and Literatures, Arabic Language, Literature and Culture, Turkish Language and Literature, Historical North East Turkish Language (Khwarezm, Kipchak, Chagatai), New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)
Mehmet Nadir Özdemir
Mehmet Nadir ÖZDEMİR

İngilizce, Arapça
Political and Civilization History of Islam
Barış Taş
Barış TAŞ
1993-1994; İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü (Lisans) 1994-1997; Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü (Lisans) 1998-2000; Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yüksek Lisans) 2000-2006; Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Doktora) 2006-2013; Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü (Yrd.Doç.Dr.) 2013-2014; Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü (Doç.Dr.) 2014-2019; Çankırı Karatekin Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü (Doç. Dr.) 2019-2024; Çankırı Karatekin Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü (Prof. Dr.); 2024 Halen İzmir Bakırçay Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü (Prof. Dr.)
Natural Resource Management, Human Geography, City in Human Geography, Environmental Geography, Ecology, Sustainability and Energy, Economic Geography, Rural and Regional Geography, Population Geography, Political Geography, Turkish Human Geography, Turkish Economic Geography, Habitation Geography
Nail Karagöz
Nail KARAGÖZ
Religion, Society and Culture Studies, Islamic Studies, Kalam
Şahin Kızılabdullah
Şahin KIZILABDULLAH
History of Religion
Default avatar
Ahmet GÜNGÖR

1967 yılında Çorum’un Alaca ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Sungurlu’da tamamladı. 1990 yılında Gazi Üniversitesine bağlı Gazi Eğitim Fakültesinden mezun oldu. 1991-1992 yılında askerlik yükümlülüğünü yerine getirdi. 1992 yılının Ağustos ayında Ankara Üniversitesi TÖMER Dil Öğretim Merkezinde Türkçe Okutmanlığı stajı yaptı. Stajını tamamladıktan sonra Kasım 1992’de aynı kuruma bağlı TÖMER’in Samsun Şubesinde kadrolu Türkçe okutmanı ve Türkçe Bölümü Başkanı olarak göreve başladı. 1993 yılının Nisan ayında TC Dış İşleri Bakanlığı aracılığıyla Kazakistanlı diplomatlara Türkçe öğretmek üzere Kazakistan’ın Almatı şehrinde 9 ay süreyle görev yaptı. Almatı’daki görevi esnasında Kazak Dili ve Edebiyatı üzerine araştırmalar yaptı. Görev süresi sona erdikten sonra TÖMER’deki görevine döndü. Daha sonra A.Ü. TÖMER Gaziantep Şubesine tayin edilerek Yabancı Diller Bölüm Başkanı ve Türkçe Okutmanı olarak bir yıl çalıştı.

1994 yılında A.Ü. TÖMER’in Ankara’daki Tunalı Hilmi Şubesinde Türk Lehçeleri Bölümü Başkanı olarak görevlendirildi ve A.Ü. TÖMER Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümünce çıkarılan Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Dergisinin Yazı İşleri Müdürü olarak görev yaptı. Ayrıca A.Ü.TÖMER bünyesinde kurulan Bilimsel Araştırma Kurulu (BİLAK) Başkanlığını yürüttü. Türk Dünyasının önde gelen dilci ve edebiyatçılarının makalelerinin yayımlanmasında: Kazakların ünlü şairi Abay Kunanbayev, JambılJabayev ve yazar Muhtar Awezov, Türkmenlerin ünlü şairi Mahtumkulu, Azerbaycan’ın ünlü şairi Bahtiyar Vahapzâde ve Ali ŞirNevâî gibi Türk Dünyasının dil ve edebiyat ustaları adına özel sayıların çıkarılmasında katkıları oldu.

Ahmet Güngör, Bilimsel çalışmalarını Türkiye Türkçesi’nin öğretimi, Kazakça ve Kırgızca üzerine yoğunlaştırmıştır. Kırgız Milli Devlet Üniversitesinde Kırgız Dilbilimi alanında Yüksek Lisansını (2003), H. Karasayev Bişkek Sosyal Bilimler üniversitesi, Türkoloji Ana Bilim Dalında ‘Kırgızca ve Türkçe’de Hastalık Adlarıyla İlgili Örtmece (Euphemism) Sözler’ (2006) adlı doktora tezini tamamlamıştır.1998-2004 yılları arasında Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi, Modern Diller Yüksek Okulu, Türkçe Hazırlık Sınıfları Koordinatörü olarak görev yaptı. 2004-2005 Öğretim yılından itibaren Modern Diller Yüksek Okulunda ‘Dilbilime Giriş’, ‘Kırgızca’dan Tükçe’ye Sözlü Çeviri Uygulamaları’ ve ‘Kırgızca’dan Türkçe’ye Anında Çeviri Uygulamaları’ derslerini verdi.

2009 yılında Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesinden ayrılarak Sinop Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü kurucu öğretim üyesi olarak görevlendirildi. 2009-2012 yılları arası Sinop Üniversitesinde görev yaptı.

2012 yılında Giresun Üniversitesi, Fen- Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde öğretim üyesi olarak görev aldı. Ayrıca GRÜ TÖMER’i kurarak müdürlüğünü yürüttü. 2016-2019 yılları arası Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesinde Hazırlık Fakültesi Dekanı olarak görev yaptı.

Ahmet Güngör’e Kazakistan’ın Çimkent şehrinde yer alan Bölgesel Sosyal Girişimcilik Üniversitesi (Regional Social – Innovational University www.rsiu.kz/ru) tarafından “Profesör” (26.05.2017), Uluslararası Bilişim Akademisi (International İnformatization Academy, IIA, Kazakistan/Almatı) tarafından “Akademik” unvanına layık görülerek akademi üyeliğine kabul edilmiştir (06.06.2017). Ayrıca Kırgızistan’ın İ. Arabayev Kırgız Devlet Pedagoji Üniversitesi, Senato Meclisi 71 no’lu kararıyla “Fahri Profesörlük” unvanı verilmiştir ( 27.04.2018).

Ahmet Güngör Uluslararası Dünya Dilleri Üniversitesinin kurulmasına yönelik proje çalışmalarına –ekip arkadaşlarıyla- devam etmektedir.

Evli ve üç çocuk babasıdır.
Modern Turkic Languages and Literatures, North-West (Kipczak) Turkic Dialects and Literatures, Translation Studies, Linguistics
Cevdet Yakupoğlu
Cevdet YAKUPOĞLU
Turkish Cultural History, Medieval History, History of Seljuk, History of Muslim Turkish Countries and Societies
Belkıs Doğan
Belkıs DOĞAN
Islamic Arts, Art History, Marbling, Architectural, Fine-Arts in Turkish Islamic Art
Fatih Güzel
Fatih GÜZEL
History of Islam
Osman Zahid Çifçi
Osman Zahid ÇİFÇİ
Philosophy, Religion, Society and Culture Studies
Kemal Polat
Kemal POLAT
Christian Studies, Comparative Religious Studies
Bakıt Murzaraimov
Bakıt MURZARAİMOV
History of Religion
Default avatar
Ahmet ÖZCAN
Late Modern Military History, Late Modern Ottoman History
Default avatar
Mirzat RAKİMBEK UULU
North-West (Kipczak) Turkic Dialects and Literatures, Historical North East Turkish Language (Khwarezm, Kipchak, Chagatai), New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)
Musa Salan
Musa SALAN
North-West (Kipczak) Turkic Dialects and Literatures, Turkish Language and Literature, Historical North East Turkish Language (Khwarezm, Kipchak, Chagatai)
Cengiz Buyar
Cengiz BUYAR
Philosophy of History, History of Turkish Ideas, Historical Geography, Sociology of History, Studies of the Turkic World, General Turkish History, Pre-Islamic Turkish History, History of Central Asia, Turkish Savannah Culture, Turkish Society and Community, Turkish Cultural History