Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Umut Tepekule; Eren Ergen

doi:10.18026/cbayarsos.1099594

EN TR

Evaluation of the Relationship Between Productivity Increase and Public Expenditures in the Framework of Balassa Samuelson Hypothesis

Öz

Public investment expenditures are the economic policy instrument used by governments. The main objective of economic policy is to increase welfare. One of the important sources of welfare increase is productivity increase. Productivity is used as an explanatory criterion in explaining the differences in welfare levels between countries. For this reason, it is a problem that is sought for a solution today, as it was in the past. There is great interest in the subject due to the increase in the welfare of the country as a result of the appreciation of the real effective exchange rate. This relationship is referred to as the Balassa-Samuelson Hypothesis (BSH). The aim of the study is to analyze the Balassa-Samuelson Hypothesis for Turkey. Unlike other studies, the contribution of the study to the literature is the inclusion of public investment expenditures in the relevant model. The ARDL model was used for the period 1994-2020 in the analysis. In the long run, a 1% increase in productivity increases the real effective exchange rate by 1.77%. It is seen that public investment expenditures also have a positive sign in line with expectations.

Anahtar Kelimeler

Balassa-Samuelson, Productivity, Public Investment Expenditure, Cointegration

Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Öz

Kamu yatırım harcamaları hükümetler tarafından kullanılan iktisat politikası aracıdır. İktisat politikasının temel hedefi ise refahın arttırılmasıdır. Refah artışının önemli kaynaklarından biri de verimlilik artışıdır. Ülkeler arasındaki refah seviyesi farklılıklarının açıklanmasında verimlilik açıklayıcı bir kriter olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle geçmişte olduğu gibi günümüzde de çözüm aranılan sorunsaldır. Diğer taraftan verimlilik artışı reel efektif döviz kurunu da etkilemektedir. Reel efektif döviz kurunun değerlenmesi sonucunda ülke refahının artması nedeniyle konuya yoğun ilgi bulunmaktadır. Bu ilişki Balassa-Samuelson Hipotezi (BSH) olarak anılmaktadır. Çalışmada verimlilik artışı ve kamu yatırım harcamalarının reel efektif döviz kuru ile ilişkisi Türkiye için analiz edilmektedir. Çalışmanın literatüre katkısı yapılan çalışmalardan farklı olarak ilgili modele kamu yatırım harcamalarının dahil edilmesidir. Analizde 1994-2020 dönemi için ARDL modeli kullanılmıştır. İncelenen dönemde Türkiye için Balassa-Samuelson Hipotezinin geçerli olduğu bulunmuştur. Uzun dönemde verimlilikte meydana gelen %1’lik artış reel efektif döviz kurunu %1.77 artırmaktadır. Kamu yatırım harcamalarının da beklentiler doğrultusunda pozitif işarete sahip olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Balassa-Samuelson, Verimlilik, Kamu Yatırım Harcaması, Eşbütünleşme

Kaynakça

Alakbarov, N., Gündüz, M., & Erkan, B. (2018). Türkiye’de ekonomik büyümenin belirleyicisi olarak toplam faktör verimliliği, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 57, 253-270.
Altunöz, U. (2014). Balassa Samuelson Hipotezi: Türkiye Ekonomisi İçin Sınır Testi Yaklaşımı, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 107-122.
Asea, P. K., & Mendoza, E. G. (1994). The Balassa-Samuelson model: a general-equilibrium appraisal, Review of International Economics, 2(3), 244-267.
Balassa, B. (1964). The purchasing-power parity doctrine: A reappraisal, Journal of Political Economy, 72(6), 584-596.
Bordo, M. D., Choudhri, E. U., Fazio, G., & MacDonald, R. (2017). The real exchange rate in the long run: Balassa-Samuelson effects rocnsidered, Journal of International Money and Finance, 75, 69-92.
Cassel, G. (1918). Abnormal deviations in international exchanges, The Economic Journal, 28(112), 413-415.
Chen, L. L., Choi, S., & Devereux, J. (2007). Searching For Balassa-Samuelson in Post-War Data, Frank J. Petrilli Center For Research in International Finance, CRIF Working Paper Series.
Choudhri, E. U., & Khan, M. S. (2005). Real exchange rates in developing countries: Are Balassa-Samuelson effects present?, IMF Staff Papers, 52(3), 387-409.
Chowdhury, K. (2011). Modelling the Balassa-Samuelson effect in Austalia, Australasian Accounting Business and Finance Journal, 5(1), 77-91.
De Gregorio, J., & Wolf, H. C. (1994). Terms of trade, productivity, and the real exchange rate, NBER Working Paper, 4807.

Değer, M. K., & Recepoğlu, M. (2018). Yerel ekonomik büyümede devletin rolü: Kamu yatırım harcamaları mı yoksa yatırım teşvikleri mi?. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 27(1), 1-22.
Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root, Econometrica, 49(4), 1057-1072.
Doğan, İ. (2016) Verimlilik, ekonomik büyüme ve sağlik ilişkisi; türkiye için doğrusal olmayan nedensellik testi. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 21-48.
Durmaz, A., & Pabuçcu, H. (2020). Kamu sağlık harcamaları-işgücü verimliliği ilişkisi: sinirsel bulanık yaklaşım. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(5), 1375-1382.
Egert, B., Drine, I., Lommatzsch, K., & Rault, C. (2003). The Balassa-Samuelson effect in central and eastern Europe: Myth or reality, Journal of Comparative Economics, 31, 552-572.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (2022), Enflasyon Raporu, 2022-I, https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/75635e65-74bf-4d04-83ca-415ffea1f032/enfocak_2022_i_tam.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-75635e65-74bf-4d04-83ca-415ffea1f032-nWqBrwE#:~:text=Enflasyonun%2C%20y%C3%BCzde%2070%20olas%C4%B1l%C4%B1kla%2C%202022,(Grafik%201.2.1).&text=Kaynak%3A%20TCMB%2C%20T%C3%9C%C4%B0K., Erişim Tarihi: 23.03.2022.
Esen, E., Yıldırım, S., & Kostakoğlu, F. (2012). Feldstein-Horioka hipotezinin Türkiye ekonomisi için sınanması: ARDL modeli uygulaması, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(1), 251-267.
Gubler, M., & Sax, C. (2011). The Balassa-Samuelson effect reversed: New evidence from OECD countires, Swiss Journal of Economics and Statistics, 155(1), 1-21.
Halpern, L., & Wyplosz, C. (2001). Economic transformation and real exchange rates in the 2000s: The Balassa-Samuelson connection, Economic Survey of Europe, 1(1), 227-239.
Iyke, B., & Odhiambo, N. (2017). An empirical test of the Balassa-Samuelson hypothesis: Evidence from eight middle-income countries in Africa, Deakin University, Economic Systems, 41, 297-304.
Karadam, D. Y., & Gedikoğlu, B. (2021). Balassa-Samuelson hipotezi: farklı gelir grupları üzerine bir panel veri analizi, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 30, 89-106.
Karagöl, E., Erbaykal, E., & Ertuğrul, H. M. (2007). Türkiye’de ekonomik büyüme ile elektrik tüketimi ilişkisi: sınır testi yaklaşımı, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 8(1), 72-80.
Lee, J., & Tang, M. K. (2007). Does productivity growth appreciate the real exchange rate?, Review of International Economics, 15(1), 164-187.
Lopçu, K., Burgaç, A., & Dülger, F. (2012). Balassa Samuelson hipotezi: Türkiye ekonomisi için bir sınama, Anadolu University Journal of Social Sciences, 12(4), 1-21.
Muter, N.B., Çelebi A.K., & Sakınç S. (2012). Kamu Maliyesi, Emek Matbaası, Manisa.
Obstfeld, M., & Rogoff, K. (1996). Foundations of international macroeconomics, MIT Press, London, England.
Peseran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001) Bounds testing approaches to the analysis of level relationships, Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326.
Phillips, P. C. B., & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression, Biometrika, 75(2), 335-346.
Pınar, A. (2013). Maliye Politikası Teori ve Uygulama, 6. Baskı, Turhan Kitabevi, Ankara.
Rogoff, K. (1992). Traded goods consumption smoothing and the random walk behavior of the real exchange rate, NBER Working Papers Series, 4119, 1-34.
Sonora, R. J., & Tica, J. (2009). Harrod, Balassa and Samuelson (re) visit eastern Europe, EFZG Working Paper Series, 07, 1-20.
Tica, J., & Druzic, I. (2006). The Harrod-Balassa-Samuelson effect: a survey of empirical evidence, EFZG Working Paper Series, 07, 1-38.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2019), On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023), Ankara, On Birinci Kalkınma Planı 2019-2023 (sbb.gov.tr) Erişim Tarihi:22.03.2022
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2022), Orta Vadeli Program (2022-2024), Ankara, Orta-Vadeli-Program-2022-2024.pdf (sbb.gov.tr) Erişim Tarihi:22.03.2022
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2022), 2022 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Ankara, 2022-Yili-Cumhurbaskanligi-Yillik-Programi-26102021.pdf (sbb.gov.tr) Erişim Tarihi:22.03.2022
Tintin, C. (2009). Testing the Balassa Samuelson hypothesis: Evidence from 10 OECD countries, Master Thesis, Lund University, School of Economics and Management Department of Economics, Lund.
Yıldırım, A. (2007). Samuelson-Balassa hipotezi ve reel döviz kuru: Türkiye, ABD, İngiltere, Fransa ve Almanya için sınanması, Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 44(509), 9-20.
Yüksel, C., & Songur, M. (2011). Kamu harcamalarının bileşenleri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: ampirik bir analiz (1980-2010). Maliye Dergisi, 161, 365-380.
Yaylalı, M., & Karaca, Z. (2018). Bölgesel kalkınmada yatırım ve verimlilik: TRA1 bölgesi için hesaplanabilir genel denge modeli analizi. Akdeniz İİBF Dergisi, 19(1), 54-105.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Umut Tepekule
0000-0001-7822-546X
Türkiye

Eren Ergen ^*
0000-0002-8756-5148
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

6 Nisan 2022

Kabul Tarihi

7 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 20 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1099594

IZ

https://izlik.org/JA86NZ45DU

APA

Tepekule, U., & Ergen, E. (2022). Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(4), 187-200. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1099594

AMA

1.Tepekule U, Ergen E. Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;20(4):187-200. doi:10.18026/cbayarsos.1099594

Chicago

Tepekule, Umut, ve Eren Ergen. 2022. “Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (4): 187-200. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1099594.

EndNote

Tepekule U, Ergen E (01 Aralık 2022) Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 4 187–200.

IEEE

[1]U. Tepekule ve E. Ergen, “Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 4, ss. 187–200, Ara. 2022, doi: 10.18026/cbayarsos.1099594.

ISNAD

Tepekule, Umut - Ergen, Eren. “Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20/4 (01 Aralık 2022): 187-200. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1099594.

JAMA

1.Tepekule U, Ergen E. Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;20:187–200.

MLA

Tepekule, Umut, ve Eren Ergen. “Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 4, Aralık 2022, ss. 187-00, doi:10.18026/cbayarsos.1099594.

Vancouver

1.Umut Tepekule, Eren Ergen. Verimlilik Artışı ve Kamu Harcamaları Arasındaki İlişkinin Balassa Samuelson Hipotezi Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2022;20(4):187-200. doi:10.18026/cbayarsos.1099594