Üniversite Öğrencilerinin Duygusal Farkındalık, Psikolojik Olgunluk ve Gelecek Kaygısı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 24 Sayı: 1 , 1 - 16 , 27.03.2026

Gülgün Uzun , Ahmet Taha Can , Abdullah Ensar Uzun , Ayşe Yılmaz

https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1616808

https://izlik.org/JA77UN95MY

Öz

Üniversite düzeyinde eğitim gören bireyler için duygusal farkındalık ve psikolojik olgunluk kavramları oldukça önemlidir. Bu kavramlar, kişisel, sosyal ve akademik alanlarda kendini gösterir ve bireylerin hayatlarının çeşitli alanlarında daha etkili olmalarına yardımcı olabilir. Duygusal farkındalık, duyguların farkında olma ve bunları sağlıklı bir şekilde ifade etme becerisini içerir. Eğer bireyler bu becerilere sahipse hem bireysel hem de toplumsal açıdan daha yetkin olabilirler. Öte yandan, psikolojik olgunluk, rol, görev ve sorumlulukları yerine getirme yeteneği ile ilişkilidir. Bu yetenekler, bireylerin akademik anlamdaki doyumunu ve gelişimini etkiler. Üniversite öğrencileri bu alanlarda kendilerini yetkin hissetmezlerse, gelecek kaygısı yaşamaları kaçınılmaz olabilir. Bu bağlamda Kayseri’de yapılan bu araştırma, 301 kadın 91 erkek lisans öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 23 programı kullanılmıştır. Ele alınan değişkenlerin demografik bilgilere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla t testi ve ANOVA yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak amacıyla çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre duygusal farkındalık ile psikolojik olgunluk arasında pozitif bir korelasyon, duygusal farkındalık ve psikolojik olgunluk düzeylerinin de gelecek kaygısı ile aralarında negatif bir korelasyon olduğu sonucu elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Üniversite öğrencleri , duygusal farkındalık , psikolojik olgunluk , gelecek kaygısı

Investigation of the Relationship between Emotional Awareness, Psychological Maturity and Future Anxiety of University Students

https://izlik.org/JA77UN95MY

Öz

The concepts of emotional awareness and psychological maturity are very important for individuals studying at university level. These concepts manifest themselves in personal, social and academic areas and can help individuals to be more effective in various areas of their lives. Emotional awareness includes the ability to be aware of emotions and to express them in a healthy way. If individuals have these skills, they can be more competent both individually and socially. On the other hand, psychological maturity is associated with the ability to fulfil roles, duties and responsibilities. These abilities affect individuals' academic satisfaction and development. If university students do not feel competent in these areas, it may be inevitable for them to experience future anxiety. In this context, this study was conducted in Kayseri with 301 female and 91 male undergraduate students. SPSS 23 software was used to analyse the data. T-tests and ANOVA were performed to determine whether the variables under consideration differed according to demographic information. Multiple regression analysis was used to reveal the relationship between the variables. According to the findings of the study, there is a positive correlation between emotional awareness and psychological maturity, and emotional awareness and psychological maturity levels have a negative correlation with future anxiety.

Anahtar Kelimeler

üniversty students , emotional awareness , psychological maturity , future anxiety

Kaynakça

• American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
• American Psychological Association. (n.d.). Psychological maturity. APA Dictionary of Psychology. Erişim tarihi: 18 Aralık 2024, https://dictionary.apa.org/psychological-maturity
• Arnett, J. J. (2004). Emerging adulthood: The winding road from the late teens through the twenties. Oxford University Press.
• Bhat, T. A., Husain, A., & Wani, M. A. (2016). Environmental awareness and emotional maturity: A study on secondary school students. The International Journal of Indian Psychology, 3(4), 42. https://doi.org/10.25215/0304.120
• Budak, S. (2000). Psikoloji sözlüğü. Bilim ve Sanat Yayınları.
• Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F., & Kılıç, E. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Cheung, R. Y., & Ng, M. C. (2019). Mindfulness and symptoms of depression and anxiety: The underlying roles of awareness, acceptance, impulse control, and emotion regulation. Mindfulness, 10(6), 1124–1135. https://doi.org/10.1007/s12671-018-1069-y
• Cooper, R. K., & Sawaf, A. (1997). Executive EQ: Emotional intelligence in leadership and organizations. The Berkley Publishing Group.
• Cramer, P. (2012). Psychological maturity and change in adult defense mechanisms. Journal of Research in Personality, 46(3), 306–316. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2012.02.011
• Çakmak, Ö., & Hevedanlı, M. (2005). Eğitim ve Fen Edebiyat Fakülteleri Biyoloji Bölümü öğrencilerinin kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), 115–127.
• Dökmen, Ü. (2003). İletişim çatışmaları ve empati. Sistem Yayıncılık.
• Epstein, S. (1998). Constructive thinking: The key to emotional intelligence. Praeger Publishers. https://doi.org/10.5040/9798400631030
• Erikson, E. H. (1968). Identity, youth and crisis. Norton
• Eryılmaz, A., & Uzun, A. E. (2024). Embarking on the SAFE Route: Exploring the psychological maturity scale. Alpha Psychiatry, 25(1), 101. https://doi.org/10.5152/alphapsychiatry.2024.231453
• Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (7th ed.). McGraw-Hill.
• Gedikli, E., & Akdoğan, R. (2023). Sağlık yönetimi öğrencilerinin gelecek kaygısı ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 3(3), 1–12. Geylani, M., & Çiriş Yıldız, C. (2022). Üniversite öğrencilerinde gelecek kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 10(1), 284–300. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.1011330
• Greenberg, L. S. (2015). Emotion-focused therapy: Coaching clients to work through their feelings. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/14692-000
• Greenberger, E., & Sørensen, A. B. (1974). Toward a concept of psychosocial maturity. Journal of Youth and Adolescence, 3(4), 329–358. https://doi.org/10.1007/BF02214746
• Himanshu, D., & Deepa Sarkar, N. (2020). A review of behavioral tests to evaluate different types of anxiety and anti-anxiety effects. Clinical Psychopharmacology and Neuroscience, 18(3), 341–351. https://doi.org/10.9758/cpn.2020.18.3.341
• Kara, N. O., Akın, G., & Alp, S. (2020). Üniversite öğrencilerinin gelecek kaygısı ile sınav kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine bir araştırma. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 7(2), 150–169. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1462115
• Kaur, T., Maheshwari, S. K., Bahetra, M., & Kaur, M. (2015). Effectiveness of psycho-education on emotional maturity of adolescents. International Journal of Nursing Education, 7(2), 280–285. https://doi.org/10.5958/0974-9357.2015.00119.1
• Kaya, A. (2020). İnsan ilişkileri ve iletişim. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Kılıç, S. (2013). Örnekleme yöntemleri. Journal of Mood Disorders, 3(1), 44–46.
• Koçak, R. (2002). Aleksitimi: Kuramsal çerçeve, tedavi yaklaşımları ve ilgili araştırmalar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 35(1–2), 183–212. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000056
• Koçeroğlu, R., Karaduman, B., Durmuş, B., & Ünlü, Ç. (2024). Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin akademik başarılarının umutsuzluk düzeyi ve gelecek kaygısı üzerine etkisi. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 1–10.
• Kulu, M., Özsoy, F., Gürler, E. B., & Özbeyli, D. (2021). COVID-19 salgınının diş hekimleri üzerinde yarattığı gelecek kaygısı ve stresin değerlendirilmesi. Pamukkale Medical Journal, 14(1), 103–112. https://doi.org/10.31362/patd.777556
• Levitt, E. E. (2016). The psychology of anxiety (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315673127
• Mathews, B. L., Koehn, A. J., Abtahi, M. M., & Kerns, K. A. (2016). Emotional competence and anxiety in childhood and adolescence: A meta-analytic review. Clinical Child and Family Psychology Review, 19(2), 162–184. https://doi.org/10.1007/s10567-016-0204-3
• Moldovan, O. D. (2017). Emotional maturity and its relationship with anxiety and optimism in adolescence. Agora Psycho-Pragmatica, 11(1), 8–23.
• Morales-Vives, F., & Dueñas, J. M. (2018). Predicting suicidal ideation in adolescent boys and girls: The role of psychological maturity, personality traits, depression and life satisfaction. The Spanish Journal of Psychology, 21, E10. https://doi.org/10.1017/sjp.2018.12
• Morales-Vives, F., Ferrando, P. J., Dueñas, J. M., Martín-Arbós, S., Varea, M. D., & Castarlenas, E. (2024). Are older teens more frustrated than younger teens by the COVID-19 restrictions? The role of psychological maturity, personality traits, depression and life satisfaction. Current Psychology, 43(13), 12208–12220. https://doi.org/10.1007/s12144-023-04317-6
• Novick-Kline, P., Turk, C. L., Mennin, D. S., Hoyt, E. A., & Gallagher, C. L. (2005). Level of emotional awareness as a differentiating variable between individuals with and without generalized anxiety disorder. Journal of Anxiety Disorders, 19(5), 557–572. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2004.06.001 Pür, Ü. İ. (2023). Üniversite öğrencilerinde gelecek kaygısı ve dindarlık ilişkisi: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi örneği. Journal of Academic Social Science Studies, 16(96). https://doi.org/10.29228/JASSS.71789
• Rabei, S., Ramadan, S., & Abdallah, N. (2020). Self-efficacy and future anxiety among students of nursing and education colleges of Helwan University. Middle East Current Psychiatry, 27(39), 1–5. https://doi.org/10.1186/s43045-020-00049-6
• Salovey, P., & Mayer, J. D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, Cognition and Personality, 9(3), 185–211. https://doi.org/10.2190/DUGG-P24E-52WK-6CDG
• Szcześniak, M., Falewicz, A., Meisner, M., & Grodecka, K. (2024). The mediating effect of maturity on anxiety and the motives for postponing parenthood. Scientific Reports, 14(1), 20258. https://doi.org/10.1038/s41598-024-71043-9
• Şanlı Kula, K., & Saraç, T. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Gelecek Kaygısı / The Future Anxiety of the University Students. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(33), 227-242.
• Türk Dil Kurumu. (2024). Güncel Türkçe Sözlük. Erişim 18 Aralık 2024 tarihinde http://sozluk.gov.tr adresinden alınmıştır.
• Türk, A., Öztürk, M., & Gökkaya, V. B. (2022). Depresyon, anksiyete, stres ve gelecek kaygısı arasındaki ilişkinin kanonik korelasyon analizi ile incelenmesi. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 4(3), 262–270.
• Yu, S. O. (2015). Formation of personality psychological maturity and adulthood crises. Psychology in Russia: State of the Art, 8(2), 99–112. https://doi.org/10.11621/pir.2015.0209
• Zaleski, Z. (1996). Future anxiety: Concept, measurement, and preliminary research. Personality and Individual Differences, 21(2), 165–174. https://doi.org/10.1016/0191-8869(96)00070