Supplier Selection With Entropy Based MAUT and VIKOR Methods: A Public Institution Case Study

Öz

Supplier selection is a very important process that requires multiple criteria to be taken into consideration for enterprises to make profit, to provide maximum benefit with minimum resources and to use scarce resources effectively and efficientlyThe aim of this study is to select the most optimal supplier among 4 suppliers for the emerging camera needs of a public institution. The importance of the 11 criteria determined in the decision process was determined by the Entropy method and the most important criteria were After Sales Support, Past Business Performance and Impact criteria, respectively. Since the price and labor cost values of the suppliers are close to each other, these two criteria are considered as the least significant criteria. Supplier alternatives were evaluated with MAUT and VIKOR methods which are multi-criteria decision making methods and the results were compared. According to the results of VIKOR and MAUT methods, supplier rankings are the same and the ranking is A1, A2, A4 and A3 respectively.

Entropy Tabanlı MAUT ve VIKOR Yöntemleriyle Tedarikçi Seçimi: Bir Kamu Kurumu Örneği

Öz

Tedarikçi seçimi işletmelerin, kâr elde edebilmesi, minimum kaynaklarla maksimum faydayı sağlaması ve kıt kaynaklarını etkin ve verimli kullanabilmesi için son derece önemli ve birden fazla kriterin göz önünde bulundurulması gerektiren bir süreçtir. Bu çalışmanın amacı bir kamu kurumunun ortaya çıkan kamera ihtiyacı için 4 tedarikçi arasından en optimal tedarikçinin seçilmesidir. Karar sürecinde belirlenen 11 kriterin önem dereceleri Entropy yöntemi ile belirlenmiş ve en önemli kriterlerin sırasıyla Satış Sonrası Destek, Geçmiş İş Performansı ve Etki kriterleri olduğu görülmüştür. Tedarikçilerin ürünlere ait fiyat ve işçilik maliyet değerleri birbirine yakın olduğundan bu iki kriter en önemsiz kriterler olarak değerlendirilmiştir. Tedarikçi alternatifleri çok kriterli karar verme yöntemlerinden MAUT ve VIKOR yöntemleri ile değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Buna göre VIKOR ve MAUT yöntemleriyle yapılan analiz sonucunda elde edilen tedarikçi sıralamalarını aynı olduğu ve sırasıyla A1, A2, A4 ve A3 olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Tedarikçi Seçimi
• Çok Kriterli Karar Verme
• VIKOR
• MAUT

Kaynakça

1. Ağaç, G. ve Baki B. (2016). Sağlık Alanında Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri Kullanımı: Literatür İncelemesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 19(3), s.343-363.
2. Akyüz, Gökhan (2012). Bulanık VIKOR Yöntemi İle Tedarikçi Seçimi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 26(1): s.197-215.
3. Alp, İ., Öztel, A. ve Köse M, S. (2015). Entropy Tabanlı Maut Yöntemi İle Kurumsal Sürdürülebilirlik Performansı Ölçümü: Bir Vaka Çalışması. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 11(2): s.65-81.
4. Altan, S. ve Özpehlivan M. (2019). Bilişim Sektöründe Entelektüel Sermaye, İş Tatmini Ve İnovasyon Yönlülük Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: İstanbul İlinde Bir Uygulama. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi. 10(1): s.154-167.
5. Altan, Ş. ve Ediz, A. (2019). Türkiye’deki İllerin Kültürel Veriler Açısından Performanslarının Değerlendirilmesi. Journal of Strategic Research in Social Science. 5(1): s.91-108.
6. Amir Sanayei, S.Farid Mousavi, M. R. Abdi ve Ali Mohaghar (2008). An integrated group decision-making process for supplier selection and order allocation using multi-attribute utility theory and linear programming. Journal of the Franklin Institute. 345(7): p.731-747.
7. Anjali A., Kannan G. and Stefan G. (2018). Multi-tier sustainable global supplier selection using a fuzzy AHP-VIKOR based approach. International Journal of Production Economics. 195: p.106-117.
8. Apan, M., Alp, İ. ve Öztel, A. (2018). Veri Zarflama Analizi (VZA) Ve Çok Nitelikli Fayda Teorisi (Maut) Yöntemleri İle Finansal Etkinliklerin Karşılaştırmalı Analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 18(4): s.115-140.

9. Ayvaz, B., Boltürk, E., Kaçtıoğlu, S. (2015) Bulanık Ortamda Topsis Yöntemi İle Tedarikçi Seçimi: Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama. Sigma Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi (Sigma J Eng & Nat Sci). 33(3): s.351-362.
10. Çetinbaş, M. Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Excel Uygulamaları. Pamukkale İşletme ve Bilişim Yönetimi Dergisi. 4(1): s.12-29.
11. Dinçer E.S. ve Demir E. (2018). Türkiye’de İllerin Bölgesel Bazlı Sosyo Gelişmişlik Düzeylerinin Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden Vikor Metodu Yaklaşımı ile Analizi. Social Sciences Research Journal. 7(1): s.55-75.
12. Erbaşı A. (2012). Kamu İdarelerinin Mal Alımı İhalelerinde En Uygun Tedarikçinin Analitik Hiyerarşi Proses Yaklaşımı İle Belirlenmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi. 5(9): s.165-182.
13. Eslamıan, S. S.(2014). Tedarikçi Kriterlerinin ve Tedarikçinin Seçiminde Bütünleşik Bulanık TOPSIS - Bulanık VZA Yaklaşımı. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
14. Freitas, L.V., Freitas, A.P.B.R., Veraszto, E.V., Marins, F.A.S and Silva, M.B. (2013). Decision-Making with Multiple Criteria Using AHP and MAUT:An Industrial Application. European International Journal of Science and Technology. 2(9): s.93-100.
15. Gül M., Çelik E., Güneri A.F. ve Gümüş A. T. (2012). Simülasyon İle Bütünleşik Çok Kriterli Karar Verme: Bir Hastane Acil Departmanı İçin Senaryo Seçimi Uygulaması. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 11(22): s.1-18.
16. Işık, Ö. (2019). Türk Mevduat Bankacılığı Sektörünün Finansal Performanslarının Entropy Tabanlı Aras Yöntemi Kullanılarak Değerlendirilmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (FESA). 4(1): s.90-99.
17. Kaplanoğlu, E. (2019). Entropy Tabanlı Maut Yöntemiyle Performans Ölçümü: MKEK Fabrikalarının Sıralanması. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi. 2(1): s.7-18.
18. Karaoğlan S. ve Şahin S. (2016). DEMATEL ve AHP Yöntemleri İle İşletmelerin Satın Alma Problemine Bütünleşik Bir Yaklaşım, DSLR Kamera Örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi. 8(2): s.359-375.
19. Konuşkan, Ö., Uygun, Ö. (2014). Çok Nitelikli Karar Verme (MAUT) Yöntemi ve Bir Uygulaması, Karabük/Sakarya Üniversitesi Ortak Program. Akademik Platform. s.1403- 1412.
20. Küçükönder, H. ve Demirarslan, P.Ç. (2017). PROMETHEE ve MAUT Yöntemlerinin Karşılaştırılması Üzerine Bir Çalışma: Karadeniz Bölgesi Örneği. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 8(16): s.203-228.
21. Narges B., Hossein M., Behnam F., Nielsen I. and Omida M. (2018). Green supplier selection using fuzzy group decision making methods: A case study from the agri-food industry. Computers & Operations Research. 89: p.337-347.
22. Ömürbek N., Karaatlı M. ve Balcı H.F. (2016). Entropy Temelli MAUT ve SAW Yöntemleri İle Otomotiv Firmalarının Performans Değerlemesi. İzmir İktisat Dergisi (İzmit Journal of Economics). 31(1): s.227-255
23. Ömürbek, N. ve Kişi, E. (2019). Entropy Temelli Maut Yöntemi ile Yenilikçi Girişimlerin Faaliyetlerinin Değerlendirilmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 12 (2): s.264-288.
24. Palvisha I., Sharfuddin A.K. and Moiz-ul H. (2018).A multi-criteria decision-making approach to rank supplier selection criteria for hospital waste management: A case from Pakistan. Waste Management & Research. 36 (4): p.386-394
25. Pan, Ümit (2018). Tedarik Zinciri Yönetimi Kapsamında Kamu Mal Alımlarında Tedarikçi Seçimi ve Uygulama. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
26. Rajnish K., Sidhartha S. P. and Ashutosh S. (2019). Supplier selection of an Indian heavy locomotive manufacturer: An integrated approach using Taguchi loss function, TOPSIS, and AHP. IIMB Management Review. 31: p.78–90.
27. Samet R. ve Atılgan M. (2018). Güvenlik Kamera Görüntülerindeki Tarih ve Zaman Sayacı Üzerinde Yapılan Manipülasyonların Tespit Edilebilirliği. Bilişim Teknolojileri Dergisi 11(4): s.333-347.
28. Sung-Kyun K. and Ohseop S. (2009). A MAUT approach for selecting a dismantling scenario for the thermal column in KRR-1. Annals of Nuclear Energy. 36 (2): p.145-150.
29. Supçiller A.A. ve Deligöz K. (2018). Tedarikçi Seçimi Probleminin Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Uzlaşık Çözümü, UİİİD-IJEAS (18. EYİ Özel Sayısı): s.355-368 ISSN 1307-9832, International Journal of Economic and Administrative Studies-Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi.
30. Şimşek, A. vd. (2015). TOPSIS ve MOORA Yöntemleri İle Tedarikçi Seçimi: Turizm Sektöründe Bir Uygulama. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 18 (33): s.138-161.
31. Tayyar, Nezih vd. (2014). BİST’e Kayıtlı Bilişim ve Teknoloji Alanında Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performanslarının Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Gri İlişkisel Analiz (GİA) Yöntemiyle Değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi. s.19-40.
32. Tunca, Z., Ömürbek, N., Cömert, H.G., Aksoy, E. (2016). OPEC Ülkelerinin Performanslarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden Entropy ve MAUT İle Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi. 7(14): s.1-12.
33. Türkmen, S.Y. ve Çağıl, Gülcan (2012). İMKB’ye Kote Bilişim Sektörü Şirketlerinin Finansal Performanslarının TOPSİS Yöntemi İle Değerlendirilmesi. Maliye Finans Yazıları. 95: s.59-78.
34. Yangınlar, Gözde (2018). Tedarikçi Seçim Kriterlerinin Önemi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), Eurasian Journal of Researches in Social and Economics (EJRSE). 5(8): s.236-250.
35. Yavuz, Oğuzhan (2013). ELECTRE I Karar Modeli ile Tedarikçi Seçim Süreci ve Perakende Sektöründe Bir Uygulama, İşletme Araştırmaları Dergisi. s.210-226.
36. Yıldırım, B.F. ve Önder, E. (2018). İşletmeciler, Mühendisler ve Yöneticiler İçin Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri, Dora Yayıncılık.