İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi

Hüseyin Boz; Hale Alan

doi:10.18026/cbayarsos.875242

EN TR

Investigation of Relationships between Worklife Loneliness, Work Engagement, Life Satisfaction and Job Satisfaction: Tourism Sector Analysis

Öz

An employee who has a feeling of loneliness due to the fact that he cannot communicate properly in his work life and thinks that he cannot get enough support, experiences job dissatisfaction and life dissatisfaction, and may harm the business he works within negative situations such as a decrease in his work engagement. The aim of this study is to examine the relationships between work-life loneliness and life satisfaction, job satisfaction and work engagement in a comprehensive and detailed way on the sample of tourism sector employees. Research data were collected using a simple random sampling method from 338 employees, most of whom worked as managers in the tourism sector in Antalya. This study is based on two stages and 6 hypotheses with the path analysis performed with the help of structural equation modelling. In the research, the relationships of work-life loneliness, job and life satisfaction, and work engagement were investigated. As a result of the research, job satisfaction is between work-life loneliness and life satisfaction in business life; it has been confirmed that work engagement plays a mediating role between work-life loneliness and life satisfaction, and work engagement plays a mediating role in the relationship between work-life loneliness and job satisfaction in business life.

Anahtar Kelimeler

Worklife Loneliness, Job Satisfaction, Life Satisfaction

İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi

Öz

İş yaşamında sağlıklı iletişim kuramayan ve yeteri kadar destek göremediğini düşündüğü için yalnızlık hissine kapılan bir çalışan, iş tatminsizliği ve yaşam tatminsizliği yaşamakta ve çalışmaya tutkunluğunun azalması gibi olumsuz durumlarla birlikte çalıştığı işletmeye zarar verebilmektedir. Bu çalışmanın amacı iş yaşamında yalnızlık ile yaşam tatmini, iş tatmini ve çalışmaya tutkunluk kavramları arasındaki ilişkileri kapsamlı ve detaylı olarak turizm sektörü çalışanları örneklemi üzerinde incelemektir. Araştırma verileri Antalya’da turizm sektöründe çoğunluğunun yönetici olarak görev yaptığı 338 çalışandan basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi yardımıyla gerçekleştirilen yol analizleri ile bu çalışma iki aşamalı ve 6 hipoteze dayanmaktadır. Araştırmada iş yaşamı yalnızlığı ile iş ve yaşam tatmini, çalışmaya tutkunluk ilişkileri ilk bölümde araştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda iş tatmininin iş yaşamında yalnızlık ile yaşam tatmini arasında; çalışmaya tutkunluğun iş yaşamında yalnızlık ile yaşam tatmini arasında ve çalışmaya tutkunluğun iş yaşamında yalnızlık ile iş tatmini ilişkisinde aracılık rolü üstlendiği teyit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

İş Yaşamı Yalnızlığı, İş Tatmini, Yaşam Tatmini, Çalışmaya Tutkunluk

Kaynakça

Abraham, S. (2012). Job satisfaction as an antecedent to employee engagement. SIES. Journal of Management, 8(2), 27-36.
Alarcon, G., ve Lyons, J. (2011). The relationship of engagement and job satisfaction in working samples. The Journal of Psychology, 145(5), 463-480.
Barnes, D. C. & Collier, J. E. (2013). Investigating work engagement in the service environment. Journal of Services Marketing, 27(6), 485–499.
Baron R. M., & Kenny, D.A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182.
Barron, C. R., Foxall, M. J., Dollen, K. V., Jones, P. A., & Kelly, A. S. (1994). Marital status social support and loneliness in visually impaired elderly people. Journal of Advanced Nursing 19, 272-280.
Biswas, S., & Bhatnagar, J. (2013). Mediator Analysis of Employee Engagement: Role of Perceived Organizational Support, P-O Fit, Organizational Commitment and Job satisfaction. The journal of Decision Makers, 38(1), 27-40.
Blenegen, M. A., (1993). Nurses’ Job Satisfaction: A Meta-Analysis of Related Variables. Nursing Research, Jan-Feb, 42(1)
Bone, P. F., Sharma, S., & Shimp, T.A. (1989). A Bootstrap Procedure for Evaluating Goodness-of-Fit Indices of Structural Equation and Confirmatory Factor Models. Journal of Marketing Research, 26(1), 105-111.
Boz, H. (2016). Yöneticilerin yetenek yönetimi yetkinliklerinin işten ayrılma niyeti ile ilişkisinde duygusal bağlılık, çalışmaya tutkunluk ve iş tatmininin aracılık etkisi: Bankacılık sektöründe bir araştırma, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
Burke, R. J., & MacDermid, G. (1999). Are workaholics job satisfied and successful in their careers? Career Development International, 4, 277-282.

Chan, S.H., & Qiu, H. H. (2011). Loneliness, Job satisfaction, and organizational commitment of migrant workers: Empirical evidence from China. The International Journal of Human Resource Management, 22(5), 1109-1127.
Chen, C.-F., & Chen, S.C. (2012). Burnout and work engagement among cabin crew: antecedents and consequences. Int. J. Aviat. Psychol. 22, 41–58.
Chen, C.F., & Kao, Y.L. (2012). Moderating effects of work engagement and job tenure on burnout-performance among flight attendants. J. Air Transp. Manag. 25, 61–63.
Christian, M. S., Garza, A. S., & Slaughter, J. E. (2011). Work engagement: A quantitative review and test of its relations with task and contextual performance. Personnel Psychology, 64, 89-136.
Christopher, J. C. (1999). Situating psychological well-being: exploring the cultural roots of its theory and research. Journal of Counseling ve Development, 77(2), 141-153.
Cindiloğlu, M, Polatcı, S, Özçalık, F. ve Gültekin Z. (2017). İşyeri Yalnızlığının İş ve Yaşam Tatminine Etkisi: Lider-Üye Etkileşiminin Aracılık Rolü. Ege Akademik Bakış Dergisi, 17(2), 191-200.
Çetin, A., & Alacalar, A. (2016). İş yaşamında yalnızlığı yordamada kişilik özellikleri ile algılanan sosyal ve örgütsel desteğin rolü, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(27), 193-216.
Dağlı, A., & Baysal, N. (2016). Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59), 1250-1262.
Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale, Journal of Personality Assessment, 49 (1), 71-75.
Doğan, T., Çetin, B., & Sungur, M. Z. (2009). İş Yaşamında Yalnızlık Ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 10, 271-277.
Ertürk, E., & Erdirençelebi, M., (2018). Çalışanların Örgütsel Yalnızlık Algısının İş Tatmini ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkileri, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17(2), 603-618.
Faragher, E. B., Cass, M. & Cooper, C. L. (2005). The relationship between job satisfaction and health: A meta-analysis. Occupational and Environmental Medicine, 62, 105-112.
Garg, K., Dar, A. F., & Mishra, M. (2018). Job satisfaction and work engagement: A study using a private sector bank. Advances in Developing Human Resources, 20(10), 58–71.
Hair, J. F., Anderson, R. E., Tatham, R. L. ve Black, W. C. (1998). Multivariate Data Analysis, Pearson Education, New Jersey.
Havens, D. S., Gittell, J. H., & Vasey, J. (2018). Impact of relational coordination on nurse job satisfaction, work engagement and burnout: Achieving the quadruple aim. The Journal of Nursing Administration, 48(3), 132–140.
Hawkley, L. C., & Cacioppo, J. T. (2010). Loneliness matters: a theoretical and empirical review of consequences and mechanisms. Annals of Behavioral Medicine, 40(2), 218-227.
Hoppock, R. (1935). Job Satisfaction. Harper, Oxford.
Judge, T., & Watanabe, S. (1993). Another Look at the Job Satisfaction-Life Satisfaction Relationship. Journal of Applied Psychology, 78, 939-948.
Kahn, A. W. (1990). Psychological Conditions of Personal Engagement and Disengagement At Work. Academy of Management Journal, 33(4), 692–724.
Karacaoğlu, K., & Yumuk, Y. (2014). İşgören yalnızlığının bir öncülü olarak örgütsel dışlanma: beş yıldızlı otel işletmeleri çalışanları üzerine bir araştırma, 15.Ulusal Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı, 13-16 Kasım 2014, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 557-572.
Karanika-Murray, M., Duncan, N., Pontes, H.M., & Griffiths, M.D. (2015). Organizational identifi cation, work engagement, and job satisfaction. Journal of Managerial Psychology, 30, 1019-1033.
Karatepe, O.M., & Talebzadeh, N., (2016). An empirical investigation of psychological capital among flight attendants. J. Air Transp. Manag. 55, 193–202
Karatepe, O.M., & Eslamlou, A., (2017). Outcomes of job crafting among flight attendants. J. Air Transp. Manag. 62, 34–43.
Kavanagh M.J., & Halpern M. (1977). The Impact of Job Level and Sex Differences on the Relationship Between Life and Job Satisfaction. Academy of Management Journal, 20, 66-73
Lam, L. W., & Lau, D. C. (2012). Feeling lonely at work: Investigating the consequences of unsatisfactory workplace relationships. The International Journal of Human Resource Management, 23(20), 4265-4282.
Lavy, S., & Littman-Ovadia, H. (2017). My better self: Using strengths at work and work productivity, organizational citizenship behavior, and satisfaction. Journal of Career Development, 44(2), 95-109.
Linn, L. S., Yager, J., & Cope, D. (1985). Health status, job satisfaction, job stress and life satisfaction among academic andclinical faculty. JAMA, 254(19): 2775-2782.
Locke, E. A. (1969). What is job satisfaction? Organizational Behavior and Human Performance, 4, 309-336.
Lu, L., Gilmour, R., Kao, S.-F., & Huang, M.-T., 2006. A cross-cultural study of work/family demands, work/family conflict and wellbeing: the Taiwanese vs British. Career Dev. Int. 11, 9–27
Lyubomirsky, S., King, L., & Diener, E. (2005). The benefits of frequent positive affect: Does happiness lead to success?. Psychological Bulletin, 131(6), 803-855.
Marangoni, C., & Ickes, W. (1989). Loneliness: A theoretical review with implications for measurement. Journal of Social and Personal Relationships, 6(1), 93-128.
Mercan, N., Oyur, E., Alamur, B., Gul, S., & Bengul S. (2012). İş yeri yalnızlığı ve sosyal fobi arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(1), 213-226.
Meydan, C. H., & Şeşen, H. (2011). Yapısal Eşitlik Modellemesi AMOS Uygulamaları, Ankara, Detay Yayıncılık.
Murthy, V. (2017). Work and the Loneliness Epidemic, Harward Busiess Rewiev, the Big Idea Series
Newman, D. A., & Harrison D. A. (2008). Been there, bottled that: Are state and behavioral work engagement new and useful construct “wines”? Industrial and Organizational Psychology, 1, 31-35
Öge, E., Çetin, M., & Top, S. (2018). The effects of paternalistic leadership on workplace loneliness, work family conflict and work engagement among air traffic controllers in Turkey, Journal of Air Transport Management, 66, 25-35
Özçelik, H., & Barsade, S. G. (2018). No Employee an Island: Workplace Loneliness and Job Performance. Academy of Management Journal, 61 (6).
Perlman, D., & Peplau, L. A. (1998). Loneliness, H Friedman (eds) Encyclopedia of Mental Health (Vol. 2), San Diego, CA: Academic Press. pp 571-581.
Rayton, B.A., & Yalabik, Z.Y. (2014). Work engagement, psychological contract breach and job satisfaction. The International Journal of Human Resource Management, 25, 2382-2400.
Saks, A. M. (2006). Antecedents and consequences of employee engagement. Journal of Managerial Psychology, 21, 600-619.
Saks, A. M., & Gruman, J. A. (2018). Socialization resources theory and newcomers’ work engagement: A new pathway to newcomer socialization. Career Development International, 23(1), 12–32.
Schueller, S. M., & Seligman, M. E. P., (2008). Optimism and Pessimism, Risk Factors in Depression. 171-194.
Simpson, M. R. (2009). Engagement at work: A review of the literature. International Journal of Nursing Studies, 46, 1012–1024.
Shin, D., & Johnson, D. (1978). Avowed happiness as an overall assessment of the quality of life. Social Indicators Research, 5(4), 475-492.
Schaufeli, W. B., Salanova, M., Gonzalez-Roma, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two sample confirmatory factor analytic approach, Journal of Happiness Studies, 3, 71–92.
Sekhon, S. K., & Srivastava, M. (2019). Conquering workplace loneliness Individual or organization accountability. Human Resource Management International Digest. Emerald Insight (listed in ABDC journal category)
Sobel, M. E. (1982). Asymptotic confidence intervals for indirect effects in structural equation models, Sociological Methodology, 13, 290-312.
Steel, R. P., Rentsch, J. R., & Hendrix, W. H. (2002). Cross-level replication and extension of Steel and Rentsch´s (1995) longitudinal absence findings. Journal of Business & Psychology, 16, 447-456.
Swider, B. W., Boswell, W. R., & Zimmerman, R. D. (2011). Examining the job searchturnover relationship: The role of embeddedness, job satisfaction, and available alternatives. Journal of Applied Psychology, 96, 432-441.
Şişman, M., & Turan, S. (2004). Bazı örgütsel değişkenler açısından çalışanların iş doyumu ve sosyal-duygusal yalnızlık düzeyleri (meb şube müdür adayları üzerinde bir araştırma), Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 117-128.
Theeke, L. A., Goins, R. T., Moore, J., & Campbell, H. (2012). Loneliness, depression, social support, and quality of life in older chronically ill Appalachians. The Journal of Psychology, 146 (1-2), 155-171.
Turgut, T. (2010). Çalışmaya Tutkunluk, G. İslamoğlu (der.), Kurumlarda İyilik de Var. Nobel, Ankara, ss.57-89.
Turgut, T. (2011). Çalışmaya Tutkunluk: İş Yükü, Esnek Çalışma Saatleri, Yönetici Desteği ve İş-Aile Çatışması İle İlişkileri, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(3-4), 155-179.
Van Wingerden, J., Bakker, A. B., & Derks, D. (2017). Fostering employee well-being via a job crafting intervention. Journal of Vocational Behavior, 100, 164-174.
Veenhoven, R. (1996). The study of life satisfaction. In: W. E. Saris, R. Veenhoven, A. C. Scherpenzeel, ve B. Bunting (Eds). A comparative study of satisfaction with life in Europe. pp. 11-48. Eötvös University Press.
Yeh, C. M. (2013). Tourism involvement, work engagement and job satisfaction among frontline hotel employees. Annals of Tourism Research, 42, 214-239.
Yılmaz, E., & Altınok, V. (2009). Okul Yöneticilerinin yalnızlık ve yaşam doyum düzeylerinin incelenmesi kuram ve uygulamada eğitim yönetimi, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(59), 451-469.
Yılmaz, E., & Aslan, H. (2013). Öğretmenlerin İş Yerindeki Yalnizliklari Ve Yaşam Doyumlari Arasindaki İlişkinin İncelenmesi, Pegem Journal of Education & Instruction, 3(3), 59-69
Yoon, J., & Thye, S. R. (2002). A dual process model of organizational commitment: Job satisfaction and organizational support. Work and Occupations, 29, 97-124.
Yurcu, G., & Kocakula, Ö. (2015). Konaklama İşletmelerinde Çalışan Yalnızlığının Öznel İyi Oluş Üzerine Etkisi, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 1 (Sf. 30-41).
Weiss, D. J., Dawis, R. W., England, G. W., & Lofquist, L. H. (1967). Manual for the Minnesota Satisfaction Questionnaire, Minnesota Studies in Vocational Rehabilitation.
Weiss, R. S. (1973). Loneliness: The experience of emotional and social isolation. Cambridge, MA: MIT Press.
West, D. A., Keliner, R., & West, M. M. (1986). The Effects of loneliness: A review of the literature. Compr Psychiatry, 27(4), 351-363.
Wright, S. L. (2005). Loneliness in the workplace. Stat. Ber. http://dx.doi.org/10.1016/ S1746-9791(05)01106-5.
Wright, S. L., Burt, C. D. B., & Strongman, K. T. (2006). Loneliness in the workplace: Construct definition and scale development, NZ J Psychol, 35, 59-68.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hüseyin Boz
0000-0003-1191-4097
Türkiye

Hale Alan ^*
0000-0002-2444-1551
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

5 Şubat 2021

Kabul Tarihi

14 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 19 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.18026/cbayarsos.875242

IZ

https://izlik.org/JA56DX47EJ

APA

Boz, H., & Alan, H. (2021). İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 253-272. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.875242

AMA

1.Boz H, Alan H. İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;19(2):253-272. doi:10.18026/cbayarsos.875242

Chicago

Boz, Hüseyin, ve Hale Alan. 2021. “İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19 (2): 253-72. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.875242.

EndNote

Boz H, Alan H (01 Haziran 2021) İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19 2 253–272.

IEEE

[1]H. Boz ve H. Alan, “İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 19, sy 2, ss. 253–272, Haz. 2021, doi: 10.18026/cbayarsos.875242.

ISNAD

Boz, Hüseyin - Alan, Hale. “İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19/2 (01 Haziran 2021): 253-272. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.875242.

JAMA

1.Boz H, Alan H. İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;19:253–272.

MLA

Boz, Hüseyin, ve Hale Alan. “İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 19, sy 2, Haziran 2021, ss. 253-72, doi:10.18026/cbayarsos.875242.

Vancouver

1.Hüseyin Boz, Hale Alan. İş Yaşamında Yalnızlık, Çalışmaya Tutkunluk, Yaşam Tatmini ve İş Tatmini Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Turizm Sektörü İncelemesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Haziran 2021;19(2):253-72. doi:10.18026/cbayarsos.875242