532 (1138) yılında
Tigrit’te doğan Salâhaddîn Eyyûbî, genç yaşına rağmen Haçlılar’a karşı yapılan
seferlere katılmış ve önemli başarılar kazanmıştır. Salâhaddîn 566 (1171)
yılında Mısır’a hâkim olunca Sünnî Abbasi halifesi adına hutbe okutup sikke
bastırmış ve Fatımi hilafetine son vermiştir. 583 (1187) yılında Hittin’de
Haçlılarla yaptığı savaşta büyük bir zafer kazanarak Haçlı ordusunu mağlup
etmiştir. Sultan bu zaferden birkaç hafta sonra Kudüs’ü kuşatmış ve Cuma günü
kenti Haçlılardan geri alarak bütün İslam dünyasında bir kahraman haline
gelmiştir. Salâhaddîn Kudüs’ün fethiyle Türk İslam tarihinin en tanınmış
kahramanlarından biri olmuştur.
Yaptığımız araştırmada Salâhaddîn
Eyyûbî’nin adına basıldığını tespit ettiğimiz 15 sikkeye rastlanmıştır. Söz
konusu sikkeler Mardin Müzesi sikke koleksiyonundadır. Çalışma, hakkında çok az
yayın bulunan Salâhaddîn Eyyûbî dönemi sikkelerini kapsayan bir ön araştırma
niteliğindedir. Ne yazık ki müzenin sikke koleksiyonunda bulunan bütün
sikkeleri inceleme fırsatı olmamıştır. Şayet çok daha uzun bir sürede inceleme
yapılabilirse çok daha fazla örnek bulunabilecektir. Amacımız daha sonra
çalışacak araştırmacılara yol açmaktır. Yaptığımız araştırmada bakır ve gümüş
olmak üzere iki farklı madenden yapılmış sikkeler bulunmuştur. Sikkelerde
figürlü ve sadece yazılı şeklinde iki grup karşımıza çıkmaktadır. Figürlü
olanlar bakır üzerine basılmış, gümüş sikkelerde ise figürlü örneğe rastlanmamıştır.
Ortaçağ İslam sikkelerinin genelinde olduğu gibi Salâhaddîn Eyyûbî’nin
sikkeleri de genellikle sikkelerin ön yüzünde Salâhaddîn’nin unvan ve
lakablarına yer verilmiştir. Sikkelerin arka yüzünde ise sikkenin darp yeri ve
yılı yanında dönemin halifesinin adı ve unvanlarının yazılması bir gelenek
olarak sürdürülmüştür. Buna göre Salâhaddîn Eyyûbî’nin sikkelerinde dönemin
halifeleri olarak el-Nâsır Li-dinillâh’ın ve el-Müstedî bi-Emrullâh’ın isimleri
geçmektedir.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Journal Section | Beşeri Bilimler Sayısı |
Authors | |
Publication Date | March 31, 2018 |
Published in Issue | Year 2018 Volume: 16 Issue: 1 |