Knidos Liman Duvarları
Abstract
Knidos, Datça Yarımadası’nın en uç noktasında, güneye bakan ve denize doğru alçalan eğimli bir arazi ile hemen önündeki küçük ada üzerine kurulmuştur. Topoğrafik yapısından kaynaklı bu özelliği nedeniyle Strabon tarafından çifte şehir olarak adlandırılan kentin yaklaşık olarak 4 km’lik uzunluğa sahip bir savunma hattı vardır. Kent surları planlanırken stratejik düşünce ve arazinin sağladığı imkanlardan faydalanılmış, arazinin şekli surların yapımında belirleyici olmuştur. Topoğrafya dikkate alınarak araziye oturtulan surlarda doğal tahkimli uçurum veya kayalık gibi bölümler akılcı bir şekilde sur hattına dahil edilmiştir. Surlar arazinin jeomorfolojik yapısına bağlı olarak yerel kireç taşı bloklardan örülmüştür. Bununla birlikte yer yer konglamera blokların kullanıldığı bölümler de bulunmaktadır. Kulelerin tamamı, sur bedenlerinin bir kısmı rektogonal bloklardan isodomos teknikte örülmüştür. Sur bedenlerinin büyük bir bölümünün ise polygonal bloklardan örüldüğü görülmektedir.
Bu çalışmada, Knidos kent surlarının bir parçası olan ticari ve askeri
liman çevresindeki duvarlar ve kuleler ele alınacaktır. Antikçağda Strabon’un
aktarımlarından bildiğimiz kadarıyla ana karadan Kap Krio’ya doğru inşa edilen
bir mendirekle ada ile ana kara birleştirilmiş arada ise dar bir kanal bırakılmıştır.
Ana kara ve Kap Krio’nun birleştirilmesi ile kıstağın doğusunda ve batısında
iki koy meydana gelmiştir. Oluşan koyların ağız kısımlarında yapılan
düzenlemelerle koylar koruma altına alınarak birer liman elde edilmiştir. Söz
konusu limanlar MÖ IV. yüzyılın 2. çeyreğinde başlayan imar faaliyetleri
çerçevesinde planlanan savunma sisteminin içine dahil edilmiştir. Özellikle
Askeri Liman çevresindeki ve girişindeki kulelerle “limen kleistos” olarak bilinen “kapalı veya kapatılabilen liman”
olgusunun en iyi örneklerinden biridir.
Keywords
References
- Hdt. (= Herodotos, Historiai) Kullanılan Metin ve Çeviri: Herodot Tarihi. Çev. M. Ökmen. İstanbul 2004.
- Paus. (= Pausanias, Periegesis tes Hellados) Pausanian Description of Greece I-V, translation by W. H. Jones, London-New York 1918-1935.
- Polyb. (= Polybios, Historiai) Kullanılan Metin ve Çeviri: The Histories. With an English translation by W.R. Paton, vols. I-IV. Cambridge, Mass. London 1922.
- Strab. (= Strabon, Geographika) Kullanılan Metin ve Çeviri: Strabon, Antik Anadolu Coğrafyası (Geographika: XII - XIII - XIV). Çev. Prof. Dr. Adnan Pekman. İstanbul 1993.
- Thuk. (= Thukydides) Kullanılan Metin ve Çeviri: Thucydides, History of the Peloponnesian War, Vol. 1. With an English translation by Ch. Forster Smith, London 1956 (Loeb Classical Library).
- Vitr. (= Vitruvius, De Architectura Libri Decem) Kullanılan Metin ve Çeviri: Mimarlık Üzerine On Kitap. Çev. S. Güven, Ankara 1990.
- Modern Literatür Archontidou-Argyri et al. 1989 A. Archontidou-Argyri – A. Simossi – J. Empereur, “The Underwater Excavation at the Ancient Port of Thasos, Greece”. IJNA 18/1 (1989) 51-59.
- Arslan 2003 M. Arslan, “İÖ. 188 Yılından İÖ. 67 yılına Kadar Lykia, Pamphylia ve Kilikia Trakheia Sahillerindeki Korsanlık Faaliyetleri: Nedenleri ve Sonuçları”. Adalya VI (2003) 91-118.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Archaeology
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
June 30, 2019
Submission Date
March 1, 2019
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2019 Volume: 7