TURKMENIA'DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN'IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN'DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI

Volume: 2 June 1, 2014
  • Mehmet Tezcan
EN TR

TURKMENIA'DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN'IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN'DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI

Abstract

Apar adı, kaynaklarda Aparnoi veya Parni olarak zikredilmektedir. Bunların ise Sakaların bir kolu olarak Klasik Latin ve Hellen kaynaklarında zikredilen Da­hae’lerle bir alâkası olduğu anlaşılmaktadır. Herodo­tos’tan beri kaynaklarda farklı şekillerde bahsedilen Dahae’ler, M.Ö. IV. yüzyıldan itibaren Hazar Denizi ile daha doğudaki Oxus ırmağı arasına yerleşerek buradan sonraki dönemlerde daha batıya, Hazar’ın kuzey-doğu kıyı bölgesine yerleşmişler ve M.Ö. III. yüzyılın ikinci yarısında Parth Devleti’nin temelini oluşturmuşlardır. Ortaçağ’daki Dahistan veya Dihistan yer adının bun­lardan geldiği bilinmektedir. Orta-Asya’nın batısın­da ve İran’da Hellenistik bir krallık olan Parth Devleti’ni, aslında Arşak sülalesi kurmuştu. Kısa süre içerisinde İran’ın tamamını ve Türkiye’nin de Doğu ve Güney-Doğu Bölgesi’nin bir kısmını ele geçiren Parth’lar, batıda Roma İmparatorluğu’nun da en büyük rakiplerinden biri olmuşlardır. Devletlerini kurdukları bölge olan, Ortaçağ’daki adıyla Horasan Bölgesi, muhtemelen, onların uzak geçmişteki atalarından dolayı bu dönemde Aparşahr Apar Ülkesi olarak anılmıştır. Fakat Parth’lardan sonra M.S. V. yüzyılın başlarında Heftalit­ler, Orta-Asya’nın büyük kısmı, Kuzey Hindistan ve İran’ın doğu bölümlerini de içine alan büyük bir imparatorluk kurdular. Bunlar zamanında da bölgenin adı “Apar Ülkesi” idi. Türk ve Ermeni kaynaklarında “Apar” olarak zikredilen bu ismin, Çin kaynaklarında bazan Hua < Awar/Abar/Apar şeklinde zikredilen Heftalitler ile de bağlantısı olduğu anlaşılıyor.

Keywords

References

  1. AKGW Abhandlungen der Königlichen die Wissenschaften zu Göttingen.
  2. AM Asia Major.
  3. AMI Archaeologische Mitteilungen aus Iran.
  4. BAI Bulletin of the Asia Institute.
  5. CHI The Cambridge History of Iran. Vol. 2. The Median and Achaemenian Periods, edited by I. Gershevitch (1985, 5th printing: 2007); Vol. 3 (1) and 3 (2). The Seleucid, Parthian and Sasanian Periods, edited by E. Yarshater (1983), Cambridge University Press (CUP).
  6. DİA Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi.
  7. HdO Handbuch der Orientalistik.
  8. PDK Papers on the Date of Kaniska, Submitted to the Conference on the Date of Kaniska. London, 20-22 April, 1960, Edited by A. L. Basham, Leiden: E. J Brill.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Mehmet Tezcan This is me

Publication Date

June 1, 2014

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2014 Volume: 2

APA
Tezcan, M. (2014). TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI. Cedrus, 2, 55-73. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201406454
AMA
1.Tezcan M. TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI. Cedrus. 2014;2:55-73. doi:10.13113/CEDRUS.201406454
Chicago
Tezcan, Mehmet. 2014. “TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI”. Cedrus 2 (June): 55-73. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201406454.
EndNote
Tezcan M (June 1, 2014) TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI. Cedrus 2 55–73.
IEEE
[1]M. Tezcan, “TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI”, Cedrus, vol. 2, pp. 55–73, June 2014, doi: 10.13113/CEDRUS.201406454.
ISNAD
Tezcan, Mehmet. “TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI”. Cedrus 2 (June 1, 2014): 55-73. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201406454.
JAMA
1.Tezcan M. TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI. Cedrus. 2014;2:55–73.
MLA
Tezcan, Mehmet. “TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI”. Cedrus, vol. 2, June 2014, pp. 55-73, doi:10.13113/CEDRUS.201406454.
Vancouver
1.Mehmet Tezcan. TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI. Cedrus. 2014 Jun. 1;2:55-73. doi:10.13113/CEDRUS.201406454

Our journal has decided to continue its publication under the Continuous Publication Model as of January 1, 2026. A maximum of 15 articles will be published in the relevant annual volume. As of October 2024, Cedrus accepts articles only in foreign languages.