TURKMENIA'DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN'IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN'DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI

Cilt: 2 1 Haziran 2014
  • Mehmet Tezcan
PDF İndir
EN TR

TURKMENIA'DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN'IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN'DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI

Öz

Apar adı, kaynaklarda Aparnoi veya Parni olarak zikredilmektedir. Bunların ise Sakaların bir kolu olarak Klasik Latin ve Hellen kaynaklarında zikredilen Da­hae’lerle bir alâkası olduğu anlaşılmaktadır. Herodo­tos’tan beri kaynaklarda farklı şekillerde bahsedilen Dahae’ler, M.Ö. IV. yüzyıldan itibaren Hazar Denizi ile daha doğudaki Oxus ırmağı arasına yerleşerek buradan sonraki dönemlerde daha batıya, Hazar’ın kuzey-doğu kıyı bölgesine yerleşmişler ve M.Ö. III. yüzyılın ikinci yarısında Parth Devleti’nin temelini oluşturmuşlardır. Ortaçağ’daki Dahistan veya Dihistan yer adının bun­lardan geldiği bilinmektedir. Orta-Asya’nın batısın­da ve İran’da Hellenistik bir krallık olan Parth Devleti’ni, aslında Arşak sülalesi kurmuştu. Kısa süre içerisinde İran’ın tamamını ve Türkiye’nin de Doğu ve Güney-Doğu Bölgesi’nin bir kısmını ele geçiren Parth’lar, batıda Roma İmparatorluğu’nun da en büyük rakiplerinden biri olmuşlardır. Devletlerini kurdukları bölge olan, Ortaçağ’daki adıyla Horasan Bölgesi, muhtemelen, onların uzak geçmişteki atalarından dolayı bu dönemde Aparşahr Apar Ülkesi olarak anılmıştır. Fakat Parth’lardan sonra M.S. V. yüzyılın başlarında Heftalit­ler, Orta-Asya’nın büyük kısmı, Kuzey Hindistan ve İran’ın doğu bölümlerini de içine alan büyük bir imparatorluk kurdular. Bunlar zamanında da bölgenin adı “Apar Ülkesi” idi. Türk ve Ermeni kaynaklarında “Apar” olarak zikredilen bu ismin, Çin kaynaklarında bazan Hua < Awar/Abar/Apar şeklinde zikredilen Heftalitler ile de bağlantısı olduğu anlaşılıyor.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKGW Abhandlungen der Königlichen die Wissenschaften zu Göttingen.
  2. AM Asia Major.
  3. AMI Archaeologische Mitteilungen aus Iran.
  4. BAI Bulletin of the Asia Institute.
  5. CHI The Cambridge History of Iran. Vol. 2. The Median and Achaemenian Periods, edited by I. Gershevitch (1985, 5th printing: 2007); Vol. 3 (1) and 3 (2). The Seleucid, Parthian and Sasanian Periods, edited by E. Yarshater (1983), Cambridge University Press (CUP).
  6. DİA Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi.
  7. HdO Handbuch der Orientalistik.
  8. PDK Papers on the Date of Kaniska, Submitted to the Conference on the Date of Kaniska. London, 20-22 April, 1960, Edited by A. L. Basham, Leiden: E. J Brill.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Mehmet Tezcan Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2014

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 2

Kaynak Göster

APA
Tezcan, M. (2014). TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI. Cedrus, 2, 55-73. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201406454
AMA
1.Tezcan M. TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI. Cedrus. 2014;2:55-73. doi:10.13113/CEDRUS.201406454
Chicago
Tezcan, Mehmet. 2014. “TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI”. Cedrus 2 (Haziran): 55-73. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201406454.
EndNote
Tezcan M (01 Haziran 2014) TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI. Cedrus 2 55–73.
IEEE
[1]M. Tezcan, “TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI”, Cedrus, c. 2, ss. 55–73, Haz. 2014, doi: 10.13113/CEDRUS.201406454.
ISNAD
Tezcan, Mehmet. “TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI”. Cedrus 2 (01 Haziran 2014): 55-73. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201406454.
JAMA
1.Tezcan M. TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI. Cedrus. 2014;2:55–73.
MLA
Tezcan, Mehmet. “TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI”. Cedrus, c. 2, Haziran 2014, ss. 55-73, doi:10.13113/CEDRUS.201406454.
Vancouver
1.Mehmet Tezcan. TURKMENIA’DA HÜKÜM SÜREN ÖNEMLİ BİR KABİLE OLARAK SAKALARIN A PARNİ BOYU VE BUNUN, İRAN’IN KUZEY-DOĞU BÖLGESİ HORASAN’DAKİ APAR BÖLGESİ İLE ALÂKASI. Cedrus. 01 Haziran 2014;2:55-73. doi:10.13113/CEDRUS.201406454

Dergimiz 01.01.2026  tarihi itibariyle yayın hayatına Sürekli Yayın Modeli ile devam edecektir.  İlgili yılın sayısında en fazla 15 makale yayımlanacak olup  2024 yılı Ekim ayı itibariyle Cedrus sadece yabancı dilde makale kabul edecektir.