Araştırma Makalesi

Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022)

Cilt: 15 Sayı: 4 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022)

Öz

Bu çalışma, 2011–2022 döneminde 42 Avrupa ve Orta Asya ülkesinde enerji verimliliğini incelemekte olup, ülkeler Dünya Bankası sınıflamasına göre yüksek gelirli ve üst orta gelirli olarak kategorize edilmiştir. Modelde sermaye, işgücü, birincil enerji ve elektrik tüketimi girdi; nominal GSYH arzu edilen çıktı; CO₂ emisyonları ise arzu edilmeyen çıktı olarak kullanılmıştır. Bulgular, yüksek gelirli ülkelerde enerji tüketiminin azalırken, üst orta gelirli ülkelerde arttığını göstermektedir. Enerji ve emisyon yoğunluğu açısından yüksek gelirli ülkeler daha verimli olup, ortalama verimsizlik oranı %3,1 iken üst orta gelirli ülkelerde bu oran %5’tir. Bu sonuçlar, enerji verimliliği politikalarının gelir düzeyine bağlı olarak farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ang, B. W. (2006). "Monitoring changes in economy-wide energy efficiency: From energy–GDP ratio to composite efficiency index". Energy Policy, 34(5), 574-582. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2005.11.011
  2. Apergis, N., & Payne, J. E. (2010). Renewable energy consumption and economic growth: Evidence from a panel of OECD countries. Energy Policy, 38(1), 656-660
  3. Apergis, N., Aye, G. C., Barros, C. P., Gupta, R., & Wanke, P. (2015). "Energy efficiency of selected OECD countries: A slacks based model with undesirable outputs". Energy Economics, 51, 45-53. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2015.06.013
  4. Bennedsen, M., Hillebrand, E., & Lykke, J. Z. (2024). Energy, economy, and emissions: A non-linear state space approach to projections. arXiv preprint arXiv:2312.06600.
  5. Charnes, A., Cooper, W. W., & Rhodes, E. (1978). "Measuring the efficiency of decision making units". European Journal of Operational Research, 2(6), 429-444. https://doi.org/10.1016/0377-2217(78)90138-8
  6. Choi, Y., Zhang, N., & Zhou, P. (2012). "Efficiency and abatement costs of energy-related CO2 emissions in China: A slacks-based efficiency measure". Applied Energy, 98, 198-208. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2012.02.032.
  7. Coelli, T. J., Rao, D. S. P., O'donnell, C. J., & Battese, G. E. (2005). "An introduction to efficiency and productivity analysis". Springer Science & Business Media. https://doi.org/10.1007/978-1-4615-5493-6.
  8. Cook, W. D., & Seiford, L. M. (2009). "Data envelopment analysis (DEA)–Thirty years on". European Journal of Operational Research, 192(1), 1-17. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2008.01.032

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Bölgesel Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

28 Kasım 2024

Kabul Tarihi

28 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Baykul, A. (2025). Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022). Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(4), 1278-1304. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1592832
AMA
1.Baykul A. Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022). Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15(4):1278-1304. doi:10.18074/ckuiibfd.1592832
Chicago
Baykul, Ayşegül. 2025. “Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022)”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 (4): 1278-1304. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1592832.
EndNote
Baykul A (01 Aralık 2025) Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022). Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 4 1278–1304.
IEEE
[1]A. Baykul, “Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022)”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 4, ss. 1278–1304, Ara. 2025, doi: 10.18074/ckuiibfd.1592832.
ISNAD
Baykul, Ayşegül. “Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022)”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15/4 (01 Aralık 2025): 1278-1304. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1592832.
JAMA
1.Baykul A. Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022). Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15:1278–1304.
MLA
Baykul, Ayşegül. “Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022)”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 4, Aralık 2025, ss. 1278-04, doi:10.18074/ckuiibfd.1592832.
Vancouver
1.Ayşegül Baykul. Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde Enerji Verimliliğinin Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Değerlendirilmesi: Gelir Grupları, Yapısal Değişim ve CO2 Emisyon Yoğunluğu Üzerine Bir Analiz (2011-2022). Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2025;15(4):1278-304. doi:10.18074/ckuiibfd.1592832