Orta Paleolitik Dönem İnsanlarının Akdeniz Kıyı Şeridine Adaptasyonu - Üçağızlı II Mağarası Kazısı / Hatay
Abstract
Orta Paleolitik Dönem’e tarihlenen Üçağızlı II Mağarası (Hatay, Türkiye), Levant Koridorunun en kuzey ucunda yer almasından dolayı Pleistosen Dönem insansılarının göç yollarının ve yayılımının anlaşılması için önemli bir rol oynamaktadır. Kısmen yıkılmış olan Üçağızlı II Mağarası, uranyum tarihlendirme yöntemine göre 75,000 ile 42,000 yıl öncesine tarihlendirilmektedir. Bu çalışmada, 2021 yılında Üçağızlı II Mağarası’nın Büst tabakasından elde edilen hayvan kalıntıları ile yontmataş buluntular incelenmiştir. Büst tabakasında, hayvan kalıntıları arasında, toynaklılar ve denizel yumuşakçalar yaygın olarak bulunmuş, yumuşakçalar arasında beslenmenin yanı sıra süslenme ile ilgili unsurlara da rastlanılmıştır. Yontmataş buluntular arasında Büst tabakasında Levallois endüstrisi baskındır. Bunun yanında, yonga ağırlıklı bir üretim, tek kutuplu Levallois çekirdekler, kenar kazıyıcılar ile uçlar (Mousterian ve Levallois) bulunmaktadır. Yontmataş buluntularda gözlenen bu özellikler, Büst tabakasında bulunan yontmataşların “Tabun C tip” endüstrisine benzediğine işaret etmektedir.
Keywords
Orta Paleolitik, Hatay, Levant, Levallois, Hayvan Kalıntıları
References
- Adler, D.S., Tushabramishvili, N. 2004 Middle Palaeolithic Patterns of Settlement and Subsistence in the Southern Caucasus. In. Settlement Dynamics of the Middle Paleolithic and Middle Stone Age, Nicholas J. Conard (ed.). Kerns Verlag, Tübingen: 91–132.
- Bar-Yosef, O. 1998 The Chronology of the Middle Paleolithic of the Levant. In. Neanderthals and Modern Humans in Western Asia, Takeru Akazawa, Kenichi Aoki, Ofer Bar-Yosef (eds.). Kluwer Academic Publishers, New York: 39-56.
- Bar-Yosef, O. 2000 The Middle and Early Upper Paleolithic in Southwest Asia and Neighboring Regions. In. The Geography of Neanderthals and Modern Humans in Europe and the Greater Mediterranean, Ofer Bar-Yosef - David Pilbeam (eds.). Peabody Museum of Archaeology and Ethnology, Cambridge: 130-156.
- Bar-Yosef, O., Goren-Inbar, N. 1993 The Lithic Assemblages of ‘Ubeidiya, a Lower Paleolithic Site in the Jordan Valley. Qedem 34: 1-266. Bar-Yosef, O., Meignen, L. 2001 The Chronology of the Levantine Middle Palaeolithic Period in Retrospect. Bulletins et mémoires de la Société d’Anthropologie de Paris 13(3-4): 269-289.
- Baumler, M., Speth, J.D. 1993 A Middle Paleolithic Assemblage from Kunji Cave, Iran. In. The Paleolithic Prehistory of the Zagros-Taurus, Harold L. Dibble, Deborah I. Olszewski (eds). University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology, Philadelphia: 1-75.
- Baykara, İ. 2013 Hatay Orta Paleolitik Dönem Endüstrilerinde Hammadde Kullanımı. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4(2): 19-33.
- Baykara, İ., Mentzer, S., Stiner, M., Asmerom, Y., Güleç, E., Kuhn, S. 2015 The Middle Paleolithic occupations of Üçağızlı II Cave (Hatay, Turkey): Geoarcheological and archeological perspectives. Journal of Archaeological Science: Reports 4: 409-426.
- Baykara, İ., Kuhn, S., Baykara, D.S. 2016 Mousterian Lithic Assemblages of Merdivenli Cave. Mediterranean Archaeology & Archaeometry 16(1): 101-115.
- Baykara, İ., Eren Kural, E., Açıkkol, A., Agras, K. 2021 Kuzey Levant’tan Bir Orta Paleolitik Dönem Yerleşimi: Üçağızlı II Mağarası Buluntuları. Anadolu Araştırmaları 24: 1-31.
- Baykara, İ., Sarıkaya, M., Şahin, S., Dinçer, B., Ünal, E. 2022 Late Acheulean Lithic Assemblages from locality 010 at Gürgürbaba Hill (Eastern Anatolia). European Journal of Archaeology 25(3): 289-308.