İkiztepe Kazılarının Dünü ve Bugünü

Aslıhan Yurtsever Beyazıt; Burhan Gülkan; Burçin Afşar

doi:10.58488/collan.1506216

EN TR

Öz

İkiztepe Excavations: From the Past to the Present

Abstract

İkiztepe, located in the Samsun Province of the Central Black Sea Region, is the longest-running excavation that provides data on the protohistoric periods of the region. Started in 1974 by Istanbul University and con- tinued uninterruptedly until 2012, the findings of the excavations have made the site an important reference in both Black Sea and Anatolian archaeology. Excavations were carried out at different times on all the four hills of İkiztepe and revealing that İkiztepe had an intermittently continuous chronological order from the Late Chalcolithic Age to the Hellenistic Period. In 2021, with the permission of the General Directorate of Cultural Heritage and Museums, excavations resu- med on behalf of Istanbul University. The aim of the excavations is to excavate unexplored areas of İkiztepe, one of the largest mounds in the region, to re-evaluate the settlement chronology and to analyse the findings with modern technological approaches. In line with this aim, the excavations carried out at Tepe I between 2021 and 2023 yielded new results about the settlement.

Keywords

İkiztepe , Black Sea Archaeology , Late Chalcolithic Age , Early Bronze Age , Middle Bronze Age

İkiztepe Kazılarının Dünü ve Bugünü

Öz

Orta Karadeniz Bölgesi’nin Samsun İli’nde yer alan İkiztepe, bölgenin protohistorik dönemlerine dair veri sunan en uzun soluklu kazısı niteliğindedir. 1974 yılında İstanbul Üniversitesi tarafından başlayan ve 2012 yılına kadar kesintisiz sürdürülen kazı çalışmalarında elde edilen bulgular, yerleşimi hem Karadeniz hem de Anadolu arkeolojisinde önemli bir referans haline getirmiştir. Dört tepeden oluşan İkiztepe yerleşmesinin tüm tepelerinde farklı dönemlerde kazı çalışmaları yürütülmüş ve İkiztepe’nin Geç Kalkolitik Çağ’dan Hellenistik Dönem’e kadar aralıklarla devam eden kronolojik sıra düzene sahip olduğu anlaşılmıştır. 2021 yılında Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izni ile İstanbul Üniversitesi adına tekrar başlayan kazılarda bölgenin en büyük höyüklerinden biri olan İkiztepe’de çalışılmamış alanların kazılması, yerleşim kronolojisinin yeniden değerlendirilmesi ve bulguların modern teknolojik yaklaşımlar ile incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda 2021-2023 yılları arasında Tepe I’de yürütülen kazı çalışmaları yerleşmeyle ilgili yeni sonuçlara ulaşılmasını sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

İkiztepe , Karadeniz Arkeolojisi , Geç Kalkolitik Çağ , Erken Kalkolitik Çağ , Orta Tunç Çağı

References

Alkım, U. B. 1975 Samsun Bölgesi Çalışmaları 1973, Türk Arkeoloji Dergisi XXII/1: 5-12.
Alkım, U. B. 1975 Samsun Bölgesi Çalışmaları 1973, Türk Arkeoloji Dergisi XXII/1: 5-12.
Alkım U. B., Alkım, H., Bilgi Ö. 1988 İkiztepe I, Birinci ve İkinci Dönem Kazıları, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
Alkım U. B., Alkım, H., Bilgi Ö. 1988 İkiztepe I, Birinci ve İkinci Dönem Kazıları, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
- 2003 İkiztepe II, Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı, Yedinci Dönem Kazıları, Türk Tarihi Kurumu Yayınları, Ankara.
- 2003 İkiztepe II, Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı, Yedinci Dönem Kazıları, Türk Tarihi Kurumu Yayınları, Ankara.
Aykurt, A., Boyükulusoy, K., Oğuzhanoğlu, U. 2024 Çaltılar Höyük 2022 Yılı Kazıları, 43. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt 4, Ankara: 333-351.
Aykurt, A., Boyükulusoy, K., Oğuzhanoğlu, U. 2024 Çaltılar Höyük 2022 Yılı Kazıları, 43. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt 4, Ankara: 333-351.
Bilgi, Ö. 1987 İkiztepe’den Ünik Bir Hançer, Belleten, Cilt: LI, Sayı: 201, Türk Tarih Kurumu, Ankara: 1109-1112.
Bilgi, Ö. 1987 İkiztepe’den Ünik Bir Hançer, Belleten, Cilt: LI, Sayı: 201, Türk Tarih Kurumu, Ankara: 1109-1112.

- 2001 Protohistorik Çağ’da Orta Karadeniz Bölgesi Madencileri: Hind-Avrupalıların Anavatanı Sorununa Yeni Bir Yaklaşım / Protohistoric Age Metallurgists of the Central Black Sea Region, A New Perspective on the Question of the Indo-Europeans Original Homeland, TASK Vakfı, İstanbul.
- 2001 Protohistorik Çağ’da Orta Karadeniz Bölgesi Madencileri: Hind-Avrupalıların Anavatanı Sorununa Yeni Bir Yaklaşım / Protohistoric Age Metallurgists of the Central Black Sea Region, A New Perspective on the Question of the Indo-Europeans Original Homeland, TASK Vakfı, İstanbul.
- 2003 İkiztepe Mezarlık Kazıları ve Ölü Gömme Gelenekleri: 2000 ve 2001 Dönemleri, Belleten, Cilt 67, Sayı 249: 383-402.
- 2003 İkiztepe Mezarlık Kazıları ve Ölü Gömme Gelenekleri: 2000 ve 2001 Dönemleri, Belleten, Cilt 67, Sayı 249: 383-402.
Burney, C. A. 1956 Northern Anatolia Before Classical Times, Anatolian Studies VI: 181-189.
Burney, C. A. 1956 Northern Anatolia Before Classical Times, Anatolian Studies VI: 181-189.
Doğan, N. 2006 İkiztepe İlk Tunç Çağı Mezarlık Buluntularının Sosyokültürel Açıdan Değerlendirilmesi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul.
Doğan, N. 2006 İkiztepe İlk Tunç Çağı Mezarlık Buluntularının Sosyokültürel Açıdan Değerlendirilmesi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul.
Dönmez, Ş. 2000 İlk Tunç Çağı II Öncesi Orta Karadeniz Bölgesi’nin Kültürel Gelişimi (İkiztepe Çanak Çömleği ile Küçük Eserleri Işığında), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul.
Dönmez, Ş. 2000 İlk Tunç Çağı II Öncesi Orta Karadeniz Bölgesi’nin Kültürel Gelişimi (İkiztepe Çanak Çömleği ile Küçük Eserleri Işığında), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul.
Duru, R. 1974 Değirmentepe 1973, Anatolian Studies XXIV: 30.
Duru, R. 1974 Değirmentepe 1973, Anatolian Studies XXIV: 30.
Ekmen, H., Mercan, A., Ekmen, F. G., Güney, A. 2019 İnönü Mağarası 2018 Yılı Kazı Çalışmaları, 41. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt 2, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara: 309-330.
Ekmen, H., Mercan, A., Ekmen, F. G., Güney, A. 2019 İnönü Mağarası 2018 Yılı Kazı Çalışmaları, 41. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt 2, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara: 309-330.
Erdal, Y. S. 2010 İkiztepe Yerleşimi Işığında Orta Karadeniz Bölgesi İnsanlarının Antropolojik Yapısı, Anadolu Araştırmaları 19/1: 67-97.
Erdal, Y. S. 2010 İkiztepe Yerleşimi Işığında Orta Karadeniz Bölgesi İnsanlarının Antropolojik Yapısı, Anadolu Araştırmaları 19/1: 67-97.
Gerritsen, F. Özbal, R. 2019 Barcın Höyük, a Seventh Millennium Settlement in the Eastern Marmara Region of Turkey, Documenta Praehistorica, 46: 58-69.
Gerritsen, F. Özbal, R. 2019 Barcın Höyük, a Seventh Millennium Settlement in the Eastern Marmara Region of Turkey, Documenta Praehistorica, 46: 58-69.
Hauptmann, H. 1976 Die Grabung auf dem Norşuntepe, Türk Arkeoloji Dergisi XXIII-1: 69-70.
Hauptmann, H. 1976 Die Grabung auf dem Norşuntepe, Türk Arkeoloji Dergisi XXIII-1: 69-70.
Helms, S. 1973 Taşkun Mevkii 1970-71, Anatolian Studies XXIII: 113-114.
Helms, S. 1973 Taşkun Mevkii 1970-71, Anatolian Studies XXIII: 113-114.
Korfmann, M. 1977-78 Demirci Hüyük. Vorbericht über die Ergebnisse der Grabung von 1973, Istanbuler Mitteilungen 27/28: 5-59.
Korfmann, M. 1977-78 Demirci Hüyük. Vorbericht über die Ergebnisse der Grabung von 1973, Istanbuler Mitteilungen 27/28: 5-59.
Koruyucu, M. M. 2019 Anadolu Erken Tunç Çağı Topluluklarında Ağız ve Diş Sağlığı, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antropoloji Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara.
Koruyucu, M. M. 2019 Anadolu Erken Tunç Çağı Topluluklarında Ağız ve Diş Sağlığı, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antropoloji Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara.
Kökten, İ. K., Özgüç T., Özgüç N.1945 1940 ve 1941 Yılında Türk Tarih Kurumu Adına Yapılan Samsun Bölgesi Kazıları Hakkında İlk Kısa Rapor, Belleten IX/35: 361-400.
Kökten, İ. K., Özgüç T., Özgüç N.1945 1940 ve 1941 Yılında Türk Tarih Kurumu Adına Yapılan Samsun Bölgesi Kazıları Hakkında İlk Kısa Rapor, Belleten IX/35: 361-400.
Müller-Karpe, H. 1968 Handbuch der Vorgeschichte II. Zweiter Band. Jungsteinzeit, Te x t , C.H.Beck, München.
Müller-Karpe, H. 1968 Handbuch der Vorgeschichte II. Zweiter Band. Jungsteinzeit, Te x t , C.H.Beck, München.
Müller-Karpe, H. 1974 Handbuch der Vorgeschihte III. Dritter Band. Kupferzeit, Erster Teilband. Text, C.H. Beck, München.
Müller-Karpe, H. 1974 Handbuch der Vorgeschihte III. Dritter Band. Kupferzeit, Erster Teilband. Text, C.H. Beck, München.
Özdoğan, E. 2011 Settlement Organization and Architecture in Aşağı Pınar Early Neolithic Layer 6, Beginnings – New Research in the Appearance of the Neolithic between Northwest Anatolia and the Carpathian Basin, Menschen-Kulturen-Traditionen: Forschung Cluster 1, Bd.1, R. Krauss (Ed.)., VML GmbH, Rahden / Westf. : 213-223
Özdoğan, E. 2011 Settlement Organization and Architecture in Aşağı Pınar Early Neolithic Layer 6, Beginnings – New Research in the Appearance of the Neolithic between Northwest Anatolia and the Carpathian Basin, Menschen-Kulturen-Traditionen: Forschung Cluster 1, Bd.1, R. Krauss (Ed.)., VML GmbH, Rahden / Westf. : 213-223
Roodenberg, J. 2000 Ilıpınar: an Early Farming Village in the İznik Lake Basin, The Neolithic of Turkey, M. Özdoğan ve N. Başgelen (ed.), İstanbul, Arkeoloji ve Sanat:193-202.
Roodenberg, J. 2000 Ilıpınar: an Early Farming Village in the İznik Lake Basin, The Neolithic of Turkey, M. Özdoğan ve N. Başgelen (ed.), İstanbul, Arkeoloji ve Sanat:193-202.
Tuna, C. 2009 İkiztepe Kazıları Işığında MÖ 2. Binyıl öncesi Orta Karadeniz Bölgesi Kıyı Kesimi Mimarisi: İkiztepe Yapıları. Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.
Tuna, C. 2009 İkiztepe Kazıları Işığında MÖ 2. Binyıl öncesi Orta Karadeniz Bölgesi Kıyı Kesimi Mimarisi: İkiztepe Yapıları. Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.
Türker, A., Sürül, K., Tırıl Özbilgin, C.G., Meriç, G.N. 2023 Dombalaktepe Kazısı 2021: Başlangıç Raporu ve İlk Sonuçlar, 42. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt 1, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara: 253-268.
Türker, A., Sürül, K., Tırıl Özbilgin, C.G., Meriç, G.N. 2023 Dombalaktepe Kazısı 2021: Başlangıç Raporu ve İlk Sonuçlar, 42. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt 1, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara: 253-268.
Van Loon, M., Güterbock H. G. 1969 The 1969 Excavation at Korucutepe Near Elazığ, Türk Arkeoloji Dergisi 30: 123-128.
Van Loon, M., Güterbock H. G. 1969 The 1969 Excavation at Korucutepe Near Elazığ, Türk Arkeoloji Dergisi 30: 123-128.
Warner, J. 1979 The Megaron and Apsidal House in Early Bronze Age Western Anatolia, American Journal of Archaeology LXXXIII: 140.
Warner, J. 1979 The Megaron and Apsidal House in Early Bronze Age Western Anatolia, American Journal of Archaeology LXXXIII: 140.
Yurtsever, A. 2004 MÖ 2. Binyılı Orta Karadeniz Bölgesi Çanak Çömleği (İkiztepe Kazıları Işığında), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul
Yurtsever, A. 2004 MÖ 2. Binyılı Orta Karadeniz Bölgesi Çanak Çömleği (İkiztepe Kazıları Işığında), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of Old Asia Minor

Journal Section

Research Article

Authors

Aslıhan Yurtsever Beyazıt ^*
0000-0003-0457-3351
Türkiye

Burhan Gülkan
0009-0000-5384-8425
Türkiye

Burçin Afşar
0009-0007-8260-1748
Türkiye

Publication Date

December 29, 2024

Submission Date

June 27, 2024

Acceptance Date

November 24, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 23

DOI

https://doi.org/10.58488/collan.1506216

IZ

https://izlik.org/JA22RE99PJ

EndNote

Yurtsever Beyazıt A, Gülkan B, Afşar B (December 1, 2024) İkiztepe Kazılarının Dünü ve Bugünü. Colloquium Anatolicum 23 123–148.

Lisanslar – Creative Commons Türkiye . File:Open Access PLoS.svg - Wikipedia

All articles published in Colloquium Anatolicum are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0), unless otherwise stated.

This license permits users to copy, distribute, and reuse the material, provided that appropriate credit is given, but does not allow commercial use.

Authors retain the copyright of their work and grant the journal the right of first publication. Published content may be shared and reused by third parties with proper attribution.

For more information about the license, please visit:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Öz

Öz

İkiztepe Excavations: From the Past to the Present

Abstract

Keywords

İkiztepe Kazılarının Dünü ve Bugünü

Öz

Anahtar Kelimeler

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite