Tilbaşar Erken Tunç Çağı Taş Buluntu Topluluğu: Hanehalkının Günlük Faaliyetlerine Genel Bir Bakış
Abstract
Bu çalışma, Gaziantep ili Oğuzeli ilçesi Gündoğan mahallesi yakınlarında yer alan Tilbaşar Höyük’te Doğanpınar Barajı Projesi kapsamında 2015-2018 yılları arasında gerçekleştirilen kazılarda ele geçen Erken Tunç Çağı taş aletlerini incelemektedir. Buluntuların tamamı Güney Aşağı Şehrin doğu bölümünde ikamet eden halkın konutlarından ele geçmiştir. Çalışmanın temel amacı, taş aletlerin tipolojik ve işlevsel özelliklerini inceleyerek Erken Tunç Çağı’nda (yaklaşık MÖ 2700/2600 – 2100/2050) bölgede yaşayan toplumun ekonomik faaliyetlerine ışık tutmaktır. Taş aletler üretim tekniklerine göre yontmataş ve sürtmetaş aletler olmak üzere iki ana grup altında incelenmiştir. Yontmataş aletler, toplam taş alet buluntu grubunun %10'unu temsil etmektedir. Bunlar delici ve kesici işlevlere sahip aletlerdir. Sürtmetaş aletler ise hammadde ve tipolojik çeşitlilik bakımından zengin bir dağılım göstermektedir. Taş aletlerin yarıdan fazlasını besin hazırlama faaliyetlerinde kullanılan aletler oluşturmaktadır. Bazalt öğütme taşları ve havanlar bu grubun en yaygın buluntularıdır. Ayrıca taş aletler, bölge sakinlerinin ahşap ve taş işçiliği, tekstil üretimi, madencilik ve ticari faaliyetlerle uğraştığına dair kanıtlar sunmaktadır.
Keywords
Tilbaşar, Erken Tunç Çağı, Yontmataş Alet, Sürtmetaş Alet, MÖ 3. Binyıl
Supporting Institution
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Çukurova Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
Thanks
Tilbaşar’da yürütülen kazılar Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izinleri ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün maddi destekleri ile yürütülmüştür. İzin ve maddi destekler için teşekkürlerimizi sunarız. Ayrıca, bu çalışma Çukurova Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince “Tilbaşar Höyük Erken Tunç Çağı Taş Aletlerinin Arkeometrik Yöntemlerle İncelenmesi” başlıklı FLY-2020-12625 numaralı proje ile desteklenmiştir. Çukurova Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimine desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.
References
- Algaze, G., Greenfield, H., Hald, M.M., Hartenberger, B., Irvine, B., Matney, M., Nishimura, Y., Pornelle, J., Rosen, S.A. 2021 Early Bronze Age Urbanism in Southeastern Anatolia and Upper Mesopotamia. Anatolica XLVII: 1-70.
- Andersson, E.B., Martensson, L., Nosch, M.-L. B., Rahmstorf, L. 2008 New Research on Bronze Age Textile Production. Institute of Classical Studies of the University of London, Bulletin 51: 171-174.
- Ayter, P., Demirci, Ş. (Eds.). 2016 Türkiye Arkeolojisinde Taş: Arkeolojik ve Arkeometrik Çalışmalar, Prof. Dr. Hayriye Yeter Göksu Onuruna, Bilgin Kültür Sanat Yayınları, Ankara.
- Badreshany, K., Genz, H., Sader, H. 2005 An Early Bronze Age Site on the Lebanese Cost Tell Fadous- Kfarabida 2004 and 2005: Final Report. Bulletin d’archéologie et d’architecture libanaises 9: 5-115.
- Bamyacı, A.O. 2017 Prehistorik Gülpınar (Smintheion) Yerleşimi Sürtme Taş Alet ve Objeler: Tipolojik, Teknolojik ve Fonksiyonel bir Yaklaşım. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Çanakkale.
- Bamyacı, A.O. 2018 Öğütme Taşları: Tipolojik Gelişimi Sorunlar, Çalışma Metodolojisi ve Analitik Bir Yaklaşım Modeli. Anadolu Arkeolojisinde Taş Aletler Teori/Metot/Pratik, A. Baysal (ed.), Ege Yayınları, İstanbul: 271-293.
- Baysal, A. 2016 Materyal Kültür Elitizminin Göstergesi Olarak Arkeolojide Taşlar ve Diğer Taşlar. Türkiye Arkeolojisinde Taş: Arkeolojik ve Arkeometrik Çalışmalar, Prof. Dr. Hayriye Yeter Göksu Onuruna, P. Ayter, Ş. Demirci (ed.), Bilgin Kültür Sanat Yayınları, Ankara: 81-87.
- Baysal, A. (Ed.). 2018 Anadolu Arkeolojisinde Taş Aletler: Teori, Metot, Pratik. Ege Yayınları, İstanbul.
- Baysal, A. 2019 Taşı Gediğine Koymak: Taş Aletler Endüstrisinde Öğütme Taşlarının Yeri. Arkeolojiyle Geçen Yarım Asır: Sevil Gülçur Armağanı, P. Çaylı, I. Demirtaş, B. Eser (ed.), Bilgin Kültür Sanat Yayınları, Ankara: 47-59.
- Baysal, A. (Ed.). 2022 Lithic Studies: Anatolia and Beyond. Archaeopress. Oxford.