Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri ve Verim Performansları

Hafid Elmi Ahmed; Hakan Engin

doi:10.33202/comuagri.1106517

Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri ve Verim Performansları

Abstract

Çalışma, 2019-2020 arasında Somali’nin Shabelle bölgesindeki Afgoye şehrinden 10 km uzakta açık alanda yürütülmüştür. Araştırmada, Somali koşullarında farklı papaya çeşitlerinin fenolojik özelikleri ve verim açısından gösterdikleri performansları belirleyerek, üreticiye uygun çeşit önermek amaçlanmıştır. Denemede materyal olarak dişi ve erkek ağaç oranının dengelenmesine ihtiyaç duymaksızın, üreticilerin yetiştirebilecekleri, ihracatta tercih edilen ve hermafrodit çeşit olan ‘Eksotika II’ ve yerel bir çeşit olan ‘Somali Papaya’ kullanılmıştır. Hermafrodit çeşit ‘Eksotika II’ Malezya Tarımsal Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü’den (MARDI) temin edilmiştir. ‘Eksotika II’ ve ‘Somali Papaya’ tohumları maxpeat torf içeren 7x9’luk viyollerde çimlendirilerek gelişmeleri sağlanmıştır. Boyları 50 cm’e ulaşan papaya fidanları 3x3 metre olacak şekilde bahçeye dikilerek yetiştirilmiştir. ‘Eksotika II’ papaya ağaçları ve ‘Somali Papaya’ yerel çeşidinin dişi ağaçlarında ağaç yüksekliği (cm), gövde kalınlığı (cm), ağaç başına yaprak sayısı (adet), dikimden ilk çiçeklenmeye kadar geçen süre (gün), çiçeklenmeden hasada kadar geçen süre (gün), ağaç başına meyve ağırlığı (kg) ve meyve tutumu (adet/ağaç), değerleri araştırılmıştır. İn vivo ortamda, ‘Eksotika II’ ve ‘Somali Papaya’ çeşidinin tohumları 15 gün içerisinde çeşide bağlı olarak % 58 (Eksotika II) ile % 67 (Somali Papaya) arasında çimlenme göstermişlerdir. Ağaç yüksekliği, dikimden ilk çiçeklenmeye kadar geçen süre, çiçeklenmeden hasada kadar geçen süre, ağaç başına meyve ağırlığı ve meyve tutumu değerleri ‘Eksotika II’ ve ‘Somali Papaya’ çeşidinin dişi ağaçlarında birbirine benzer sonuçlar vermiştir. Gövde kalınlığı ve ağaç başına yaprak sayısı bakımından ‘Eksotika II’ çeşidi yerel çeşide göre daha yüksek değerlere sahiptir. Ağaç başına meyve ağırlığı en yüksek çeşit 41.17 kg ile ‘Eksotika II’ papaya’ çeşididir. ‘Somali Papaya’ yerel çeşidi (dioik) papaya ağaçlarından verim alınabilmesi için gerekli olan dişi ve erkek ağaç oranı yaklaşık 93 gün (dikimden ilk çiçeklenmeye kadar geçen süre) sonra belirlenebilmektedir. Çiçek yapılarına göre dişi veya erkek olduğu belirlenen ağaçlar arasından dişi ağaçlar ile verimsiz erkek ağaçların %25’ini bırakılarak diğerlerinin teklendiği ‘Somali Papaya’ sı gibi dioik çeşitlerin yerine, ‘Eksotika II’ çeşidi papaya yetiştiricilere önerilmektedir.

Keywords

Thanks

Bu çalışma Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalında Yüksek Lisans Eğitimini tamamlayan Hafid Elmi Ahmed’in tezinden özetlenmiştir.

References

Ahmed, H.E., Engin, H. 2021. Phenological Characteristics and Yields of Eksotika-2 and Somali Local Papaya Cultivars under Somali Conditions. Usbık 2021 Onlıne Internatıonal Congress On Natural Scınencess E-Book 26-28 Feb.
Ali, A., Muhammad, M., Sijam, K., Siddiqui, Y. 2011. Effect of chitosan coatings on the physicochemical characteristics of Eksotika II papaya (Carica papaya L.) fruit during cold storage. Food chemistry, 124(2), 620-626.
Allan, P. 2005. Phenology and production of Carica papaya 'Honey Gold' under cool subtropical conditions. I International Symposium on Papaya 740 (pp. 217-223).
Allan, P., Carlson, C. 2007. Progress and problems in rooting clonal Carica papaya cuttings. South African Journal of Plant and Soil, 24(1), 22-25.
Anh NT, Trang PN, Hong NTB, Hoan NG., 2011. Evaluating agronomic characteristics of twelve local papaya (Carica papaya L.) varieties in Viet Nam. Bull. Inst. Trop. Agr. 34:15-22.
Aravind G., Bhowmik D., Duraivel S., Harish G., 2013. Traditional and Medicinal Uses of Carica papaya, Journal of Medicinal Plants Studies, 1:7-15.
Bedoya G.C., Nunez V., 2007. A SCAR marker for the sex types determination in Colombian genotypes of Carica papaya, Euphytica, 153:215-220.
Bhattacharya, J., Khuspe, S., 2001. In vitro and in vivo germination of papaya (Carica papaya L.) seeds. Scientia Horticulturae 91, 39-49.

Borokini, T. I. 2011. Ethnomedicinal Significance, Mineral Composition and Phytochemical Constituents of Carica Papaya in Oyo State, Nigeria. International Journal of Current Research, Vol. 4, Issue, 03, pp. 043-048.
Carvalho, C. P., Velasquez, M. A., Rooyen, Z. 2014. Determination of the minimum dry matter index for the optimum harvest of 'Hass' fruits in Colombia. Agronomía Colombiana, 32(3), 399-406.
Chan, Y. K. 1995. Development of F1 hybrids of papaya (Carica papaya L.) seed production and performance of F1 hybrids. Chan Ying Kwok (Doctoral dissertation, University of Malaya).
Chandrika U.G., Jansz E.R., Wickramasinghe S.M.D.N.,Warnasuriya N.D., 2003, Carotenoids in yellow- and red-fleshed papaya (Carica papaya L), J Sci Food Agric, 83:1279-1282.
Das, S. C., Dinesh, M. R., 2014. Studies on fruit set and germination in some papaya cultivars. Acta Hort., 1022: 87- 90.
Fitch, M. M. 2005. Carica Papaya. General Editor. Gabrielle J. Persley, The Doyle Foundation, Glasgow, Scotland., 174.
Kumar M, Prasad Y, Kumar M, Prakash S, Kumar S., 2015. Evaluation of genetic variability, genetic advance, heritability and character association for yield and its contributing traits in papaya. Society Plant Research. 28(2):99-102.
Kumar, R., Kumar, V. 2016. Physiological disorders in perennial woody tropical and subtropical fruit crops-A review.
McGuire, S. 2013. World Food Programme, and International Fund for Agricultural Development. The State of Food Insecurity in the World 2012. Economic growth is necessary but not sufficient to accelerate reduction of hunger and malnutrition. Rome, FAO. Advances in Nutrition, 4(1), 126-127.
Meena BS, Varma LR, Mehta RS., 2012. Evaluation of papaya varieties under North Gujarat conditions. Indian J Hort. 2012; 69(1):114-116.
Ming R., Hou S., Feng Y., Yu Q., Dionne-Laporte A., Saw J.H., Senin P., Wang W., Ly BV., Lewis K.L., 2008, The draft genome of the transgenic tropical fruit tree papaya (Carica papaya Linnaeus), Nature, 452(7190):991-996.
Morton, J., 1987. Carica papaya L. In. Fruits of warm climates, 336-346.
Mulyoutami, E., Rismawan, R., Joshi, L. 2009. Local knowledge and management of simpukng (forest gardens) among the Dayak people in East Kalimantan, Indonesia. Forest Ecology and Management, 257(10), 2054-2061.
Nakasone, H. Y., and Paull, R. E. 1998. Tropical Fruits. Oxon: CAB International.
Storey, W.B. 1969. Papaya (Carica papaya) F.P. Outlines of perennial crop breeding in the tropics. Ferwerda and F. Wit (eds.). Wageningen Netherlands. p. 389-407.
Tulasigeri, G., Prakash, D. P., Sagar, B. S., Beerappa, J. 2017. Evaluation of papaya varieties for yield and quality parameters under northern dry zone of Karnataka, India. Int J Curr Microbiol App Sci, 6(10), 2516-2523.
Tyagi, M., Singh, H., Jawandha, S. K., 2015. Performance of papaya cultivars grown under protected conditions. Indian J. Hort., 72 (3): 334-337.
Varu, D.K., 2020. Evaluation of various selections on growth, flowering, yield and quality in papaya. International Journal of Chemical Studies. 8(1): 1105-1111. Villegas V.N 1997. Carica papaya L. In: EWM Verheij, RE Coronel, eds. Plant Resources of Southeast Asia 2: Edible fruits and nuts. PROSEA Foundation, Bogor, Indonesia.
Villegas, M. F., Adelson, N. 2000. Civil Society Participation in World Bank and Inter-American Development Bank Programs. The Case of Mexico. Global Governance, 6, 473.
Villiers, E. A. 1999. The Cultivation of Papaya Book. Institute for Tropical and Subtropical Crops, ISBN 0-0620-23282- X, 98 p.
Williams, D., Pun, S., Chaliha, M., Scheelings, P., Hare, T. 2013. An unusual combination in papaya (Carica papaya). The good (glucosinolates) and the bad (cyanogenic glycosides). Journal of Food Composition and Analysis, 29(1), 82-86.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agricultural Engineering

Journal Section

Research Article

Authors

Hafid Elmi Ahmed
0000-0003-3872-5106
Türkiye

Hakan Engin ^*
0000-0001-6897-8708
Türkiye

Publication Date

July 19, 2023

Submission Date

April 20, 2022

Acceptance Date

September 28, 2022

Published in Issue

Year 2023 Volume: 11 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.33202/comuagri.1106517

IZ

https://izlik.org/JA55DX96BN

Cite

RIS / Bibtex

APA

Ahmed, H. E., & Engin, H. (2023). Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri ve Verim Performansları. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 11(1), 1-10. https://doi.org/10.33202/comuagri.1106517

AMA

1.Ahmed HE, Engin H. Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri ve Verim Performansları. COMU J. Agri. Fac. 2023;11(1):1-10. doi:10.33202/comuagri.1106517

Chicago

Ahmed, Hafid Elmi, and Hakan Engin. 2023. “Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri Ve Verim Performansları”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 11 (1): 1-10. https://doi.org/10.33202/comuagri.1106517.

EndNote

Ahmed HE, Engin H (July 1, 2023) Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri ve Verim Performansları. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 11 1 1–10.

IEEE

[1]H. E. Ahmed and H. Engin, “Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri ve Verim Performansları”, COMU J. Agri. Fac., vol. 11, no. 1, pp. 1–10, July 2023, doi: 10.33202/comuagri.1106517.

ISNAD

Ahmed, Hafid Elmi - Engin, Hakan. “Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri Ve Verim Performansları”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 11/1 (July 1, 2023): 1-10. https://doi.org/10.33202/comuagri.1106517.

JAMA

1.Ahmed HE, Engin H. Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri ve Verim Performansları. COMU J. Agri. Fac. 2023;11:1–10.

MLA

Ahmed, Hafid Elmi, and Hakan Engin. “Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri Ve Verim Performansları”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 11, no. 1, July 2023, pp. 1-10, doi:10.33202/comuagri.1106517.

Vancouver

1.Hafid Elmi Ahmed, Hakan Engin. Somali Koşullarında Yetiştirilen Farklı Papaya Çeşitlerinin Fenolojik Özellikleri ve Verim Performansları. COMU J. Agri. Fac. 2023 Jul. 1;11(1):1-10. doi:10.33202/comuagri.1106517