BELEDİYELERİN AFET YÖNETİMİ KAPASİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Belediyelerin afet yönetiminde rollerini yerine getirebilmeleri için yetki ve kapasitelerinin yeterli olmasının yanında merkezi yapılarla farklı seviyelerde işbirliği ve koordinasyona ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırma, belediye çalışanlarının afet yönetiminde belediyelerin kapasiteleriyle ilgili görüşlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı türden olan araştırma, bir il ile ilçe belediyelerinde 20 Kasım 2023, 15 Ocak 2024 tarihleri arasında yürütüldü. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen “Çalışanları Tanıtıcı Form” ile “Çalışanların Afet Yönetiminde Belediyelerin Kapasiteleriyle İlgili Görüşlerini İçeren Form” kullanıldı. Araştırma evrenini, bir il ve ilçe belediyelerinde sürekli çalışan 260 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise işyerlerinde ulaşılabilen ve araştırmaya gönüllü katılan 148 (%56.92) belediye çalışanı oluşturdu. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanıldı. Yaşların ortalaması 40.53±9.48 olan çalışanların, %60.1’i erkek, %29.7’si lisans mezunu olup, %42.6’sı işçi olarak çalışmakta, %29.0’unun belediyelerde 1-4 yıl çalışma deneyimine sahip olduğu görülmüştür. Çalışanlara göre belediyelerde afet yönetiminde; eğitim verilmediği (%71,6’sı), son iki yılda herhangi bir tatbikat yapılmadığı (%87.2’sı), belediyelerin afet yönetimine hazır olmadığı (%79.7’u) ve afet yönetiminde belediye bütçesinin yetersiz (%86.5’i), insan kaynakları sayısının (%77.0’si) yetersiz olduğu görülmüştür. Ayrıca çalışanlara göre belediyelerin afet yönetiminde en önemli üç sorunun ise nitelikli teknik personel ve ekipman eksikliği (%59.5), yetersiz bütçe (%45.9) ile eğitim eksikliğinin olduğu (%37.2) saptanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre çalışanların büyük çoğunluğuna (%75’in üzerinde) göre belediyelerin afet yönetiminde kapasitelerinin yetersiz olduğu görülmüştür. Belediyelerin afet yönetiminde etkili ve başarılı olabilmeleri için yetkilerinin arttırılarak kapasitelerini geliştirici politikaların hayata geçirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• Afet Politikası
• Afet Yönetimi
• Belediyeler ve Afet
• Sağlık Yönetimi

EVALUATION OF MUNICIPALITIES' DISASTER MANAGEMENT CAPACITIES

Öz

For municipalities to fulfill their roles in disaster management, in addition to having sufficient authority and capacity, collaboration and coordination at different levels with central structures are essential. This study aimed to assess the opinions of municipal employees regarding the capacities of municipalities in disaster management. The descriptive research was conducted in municipal offices of a city and its districts between November 20, 2023, and January 15, 2024. The data collection instruments included the "Employee Profile Form" and the "Form Assessing Municipalities' Capacities in Employees' Perspectives on Disaster Management," developed by the researcher. The research population consisted of 260 permanent employees working in a city and district municipalities. The sample comprised 148 municipal employees (56.92%) who were accessible at their workplaces and voluntarily participated in the study. Data analysis involved the use of numbers, percentages, means, and standard deviations. Employees, with an average age of 40.53±9.48, are composed of 60.1% males, 29.7% of whom are graduates, and 42.6% are working as laborers. It has been observed that 29.0% of them have 1-4 years of work experience in municipalities. According to the employees, in disaster management within municipalities; it was observed that no training was provided (71.6%), no drills were conducted in the last two years (87.2%), municipalities were not prepared for disaster management (79.7%), and the budget for disaster management was insufficient (86.5%). Additionally, there was a perception among employees that there is an inadequacy in the number of qualified technical personnel and equipment (59.5%), insufficient budget (45.9%), and a lack of training (37.2%) as the top three problems in disaster management for municipalities. According to the findings of the study, the majority of employees (over 75%) perceive the municipalities' capacities in disaster management as inadequate. It is recommended that policies be implemented to enhance their capacities and increase their authority to enable municipalities to be more effective and successful in disaster management.

Anahtar Kelimeler

• Disaster
• Disaster Policy
• Disaster Management
• Municipalities And Disaster
• Health Management

Kaynakça

1. Bilgili, A., ve Aktaş, G. S. (2022). Afet yönetimindeki paradoks: 2020 Ege Denizi Depremi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 8(2), 408-420. DOI: 10.21324/dacd.1007612
2. Cartwright, C., Hall, M., and Lee, A. C. K. (2017). The changing health priorities of earthquake response and implications for preparedness: a scoping review. Public Health, 150, 60-70. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2017.04.024
3. Derthick, M. (2007). Where federalism didn’t fail. Public Administration Review, 67, 36-47. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2007.00811.x
4. Duruel, M. (2023). Afet yönetiminde yerel yönetimlerin etkinliği: 6 şubat depremi Hatay örneği. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(99), 2404-2418. https://doi.org/10.5281/zenodo.8396864
5. Deen, S. (2015). Pakistan 2010 floods. Policy gaps in disaster preparedness and response. International Journal Of Disaster Risk Reduction, 12, 341-349. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2015.03.007
6. Follosco-Aspiras, K., & Santiago, A. D. (2016). Assessing the effectiveness of the decentralisation policy on disaster risk reduction and management: the case of Hagonoy, Bulacan, Philippines. Decentralisation and regional development: experiences and lessons from four continents over three decades, 131-153. https://doi.org/10.1007/978-3-319-29367-7_8
7. Hermansson, H. (2019). Challenges to decentralization of disaster management in Turkey: The role of political-administrative context. International Journal of Public Administration, 42(5), 417-431. https://doi.org/10.1080/01900692.2018.1466898
8. Güven, A., & Kızılkaya, S. B. (2023). Afetlerde yerel yönetimlerin etkinliği üzerine bir değerlendirme. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(2), 1-20.

9. Goto, E. A., and de Lima Picanço, J. (2021). The role of risk perception outreach courses in the context of disaster risk management: The example of São Paulo city, Brazil. International Journal of Disaster Risk Reduction, 60, 102307. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102307.
10. Gülsoy, H., Aslan, Z., Uslu, Ü. ve Nalbant, Ö. (2024). 60 Yaş ve üstü bireylere verilen afet bilinci eğitiminin afet bilinci ve hazırlığına etkisinin incelenmesi: Alanya Alaaddin Keykubat Tazelenme Üniversitesi örneği. Hastane Öncesi Dergisi, 8(3), 266-277. https://doi.org/10.54409/hod.1398082
11. Khunwishit, S., Choosuk, C., and Webb, G. (2018). Flood resilience building in Thailand: assessing progress and the effect of leadership. Int J Disaster Risk Sci. 9, 44–54. https://doi.org/10.1007/s13753-018-0162-0.
12. Korkın, E., ve Öztop, S. (2022). Büyükşehir belediyeleri stratejik planlarında afet yönetimi. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 7(1), 61-75. https://doi.org/10.52539/mad.1120801.
13. Kotaki, A. (2015). Initial responses of the government of Japan to the Great East Japan Earthquake (earthquake and tsunami) and lessons learned from them. Journal of Disaster Research, 10(sp), 728-735 https://doi.org/10.20965/jdr.2015.p0728
14. Putra, D. I., and Matsuyuki, M. (2020). The disaster-management capabilities of local governments: a case study in Indonesia. Journal of Disaster Research, 15(4), 471-480. https://doi.org/10.20965/jdr.2020.p0471
15. Sahin, S. (2019). The disaster management in Turkey and goals of 2023. Turk. J. Earthq. Res, 1(2), 180-196.
16. Şen, R. ve Akgül, S. K. (2023). WhatsApp dayanışma grupları ve iletişim uygulamaları: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri. Afet ve Risk Dergisi, 6(4), 1410-1428. https://doi.org/10.35341/afet.1291956
17. Şenol, B. M., Doğulu, C., Akdede, N., Akoğlu, H., Karakayalı, O., Yılmaz, S., ... ve Karancı, A. N. (2024). Emergency response, and community impact after February 6, 2023 Kahramanmaraş Pazarcık and Elbistan Earthquakes: reconnaissance findings and observations on affected region in Türkiye. Bulletin of Earthquake Engineering, 1-30. https://doi.org/10.1007/s10518-024-01867-3.
18. Sezer, Ö., ve Tozbey, Ş. (2023). Türkiye’de afet yönetiminin merkezi ve yerel düzeyde örgütlenmesi üzerine bir değerlendirme. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 8(1), 79-102.
19. Saydam, A. ve Eser, H. B. (2023). Yerel yönetimler ve afet, VI. Uluslararası Ekonomi, Siyaset ve Yönetim Sempozyumu, 12-13 Ekim 2023 Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (ss.347-361). Diyarbakır.
20. Nkombi, Z., and Wentink, G. J. (2022). The role of public participation in disaster risk reduction initiatives: The case of Katlehong township. Jàmbá-Journal of Disaster Risk Studies, 14(1), 1203. eISSN(Online): 1996-1421
21. Özer, Y. E. (2017). Afet Konusundaki algı ve yerel aktörlerin sorumlulukları. Sayıştay Dergisi, (106), 1-34. e-ISSN: 2651-351X.
22. Özdemir, A. (2023). Afet yönetiminde belediyelerin rolü. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(2), 828-839. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1275745.
23. Özkan, O., ve Uzun, A. (2024). Sivil toplum kuruluşlarının afet yönetimindeki ikametlerini sorgulamak: Balıkesir ili örneği. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(46), 267-312. https://dx.doi.org/10.21550/sosbilder.1326498
24. Öztek, Z. (2018). Temel sağlık hizmetleri 1978-2018, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER) Yayın No: 2018-3, ISBN: 978-605-66954-4-5.
25. Tekin, M., ve Merdivenci, F. (2024). Afet yönetiminde insani yardım lojistiğinin kritik başarı faktörlerinin belirlenmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 10(1), 29-48. https://doi.org/10.21324/dacd.1282439.
26. Tunceli' de Konteyner Kent Yapım Çalışmaları Devam ediyor, https://www.sondakika.com/tuneli/ (Son Erişim Tarihi: 11.02.2024).
27. Yılmaz, D. G. (2023). Geçmiş depremlerden 2023 Kahramanmaraş depremlerine: neden afete karşı hazır değiliz?. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 1009-1023. https://doi.org/10.35341/afet.1258947.
28. Valdivieso Fernandez, P. (2017). Municipal governance, environmental management and disaster risk reduction in Chile. Bulletin of Latin American Research, 36(4), 440-458. https://doi.org/10.1111/blar.12595
29. Varol, N., ve Kaya, Ç. M. (2018). Afet risk yönetiminde transdisipliner yaklaşım. Afet ve Risk Dergisi, 1(1), 1-8. https://doi.org/10.35341/afet.418307.
30. Yeşildal, A. (2020). Doğal afetlerle mücadelede yerel yönetimlerin rolü ve kapasite sorunları: esnek şehir uygulaması. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(1), 87-116.
31. Waldman, S., Yumagulova, L., Mackwani, Z., Benson, C., and Stone, J. T. (2018). Canadian citizens volunteering in disasters: From emergence to networked governance. Journal of Contingencies and Crisis Management, 26(3), 394-402. https://doi.org/10.1111/1468-5973.12206.
32. Waldmueller, J. M., Nogales, N., and Cobey, R. J. (2019). Assessment of local adaptive capacities in the context of local politics after the 2016 Ecuadorian earthquake. International Journal of Disaster Risk Reduction, 35, 101062. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2019.01.001.