Araştırma Makalesi

DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Cilt: 23 Sayı: 56 19 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Öz

Borsa hakkında tahminlerde bulunmak oldukça zordur ve veri kalıplarına ilişkin kapsamlı bir araştırma gerektirir. Finans analistleri, büyük veri çağında hisse senedi fiyat tahminlerinde genellikle derin öğrenme tekniklerine başvurmaktadır Bu teknikler, tahminlerin doğruluğunu artırarak yatırımcıların daha bilinçli kararlar almasına olanak tanıyabilmektedir. Ancak, hisse senedi fiyat tahmini, borsa piyasasının karmaşık yapısı ve dinamik etkileşimleri nedeniyle finansal tahminler alanındaki en zorlu ve öngörülemez görevlerden biri olarak kalmaktadır. Derin öğrenme teknolojisi, öncelikle hisse senedi fiyatlarına dayalı finansal zaman serisi tahminini iyileştirmek için finans sektöründe yaygın olarak kullanılmaktadır. Geleneksel hisse senedi fiyat tahmin modellerindeki düşük uyum ve zayıf doğruluk sorununu çözmek için bu makale, derin öğrenme algoritmalarına dayalı bir hisse senedi fiyat tahmin modeli önermektedir. Bu çalışmada, finans piyasalarının en köklü şirketlerinden biri olan Nike'ın (NKE) hisse senedi fiyat hareketleri, modern derin öğrenme yaklaşımları kullanılarak analiz edilmiştir. 1993'ten 2024'e uzanan 31 yıllık süreçte, Nike hissesinin günlük açılış, yüksek, düşük, kapanış fiyatları ve işlem hacimlerini içeren bir veri seti kullanılmıştır. Bu amaçla, Uzun-Kısa Süreli Bellek (LSTM) Kapılı Tekrarlayan Birim (GRU) Yinelemeli Sinir Ağları (RNN) Çok Katmanlı Algılayıcı (MLP) olmak üzere dört farklı derin öğrenme modeli ele alınmıştır. Analiz sonuçlarına göre, eğitim metrikleri, LSTM modelinin en düşük MAE (1.606) ve RMSE (0.821) değerleriyle en başarılı eğitim performansını sergilediğini ve 0.998 R² değeriyle veri setindeki varyansın büyük bir kısmını açıkladığını göstermektedir. GRU modeli ise biraz daha yüksek hata metriklerine (MAE: 1.009, RMSE: 1.190) sahip olmakla birlikte, 0.996 R² değeriyle güçlü tahmin yeteneğini korumaktadır. Buna karşılık, RNN ve MLP modelleri, sırasıyla 1.827 ve 1.786 RMSE değerleri ile daha yüksek hata oranları göstermiş ve zaman serisi verilerindeki karmaşık bağımlılıkları yakalamada yetersiz kalmıştır. Sonuçlar, finansal zaman serisi tahminlerinde LSTM ve GRU modellerinin sağladığı avantajları vurgularken, bu modellerin kullanımının özellikle uzun vadeli analizlerde güvenilir sonuçlar üretebileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akita, R., Yoshihara, A., Matsubara, T., and Uehara, K. (2016,). Deep learning for stock prediction using numerical and textual information. In 2016 IEEE/ACIS 15th International Conference on Computer and Information Science (ICIS) (pp. 1-6). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICIS.2016.7550882
  2. Akşehir, Z. D., and Kilic, E. (2022). How to handle data imbalance and feature selection problems in CNN-based stock price forecasting. IEEE Access, 10, 31297-31305. doi: 10.1109/ACCESS.2022.3160797
  3. Albayrak, E., ve Saran, N. (2023). İstatistiksel ve Derin Öğrenme Modellerini Kullanarak Hisse Senedi Fiyat Tahmini. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, 16(2), 161-169. https://doi.org/10.54525/tbbmd.1031017
  4. Al-Tamimi, H. A. H., Alwan, A. A., and Abdel Rahman, A. A. (2011). Factors affecting stock prices in the UAE financial markets. Journal of Transnational Management, 16(1), 3-19. https://doi.org/10.1080/15475778.2011.549441
  5. Bao, W., Yue, J., and Rao, Y. (2017). A deep learning framework for financial time series using stacked autoencoders and long-short-term memory. PloS one, 12(7), e0180944. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0180944
  6. Baek, Y., and Kim, H. Y. (2018). ModAugNet: A new forecasting framework for stock market index value with an overfitting prevention LSTM module and a prediction LSTM module. Expert Systems with Applications, 113, 457-480. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2018.07.019
  7. Bentoumi, M., Daoud, M., Benaouali, M., & Taleb Ahmed, A. (2022). Improvement of emotion recognition from facial images using deep learning and early stopping cross validation. Multimedia Tools and Applications, 81(21), 29887-29917.
  8. Booth, G. G., Martikainen, T., Sarkar, S. K., Virtanen, I., and Yli-Olli, P. (1994). Nonlinear dependence in Finnish stock returns. European Journal of Operational Research, 74(2), 273-283. https://doi.org/10.1016/0377-2217(94)90096-5

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

4 Aralık 2024

Kabul Tarihi

18 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 56

Kaynak Göster

APA
Çolak, Z. (2025). DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi, 23(56), 1250-1286. https://izlik.org/JA49FM38JR
AMA
1.Çolak Z. DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2025;23(56):1250-1286. https://izlik.org/JA49FM38JR
Chicago
Çolak, Zeynep. 2025. “DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi 23 (56): 1250-86. https://izlik.org/JA49FM38JR.
EndNote
Çolak Z (01 Mart 2025) DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi 23 56 1250–1286.
IEEE
[1]Z. Çolak, “DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”, Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 56, ss. 1250–1286, Mar. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49FM38JR
ISNAD
Çolak, Zeynep. “DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi 23/56 (01 Mart 2025): 1250-1286. https://izlik.org/JA49FM38JR.
JAMA
1.Çolak Z. DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2025;23:1250–1286.
MLA
Çolak, Zeynep. “DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 56, Mart 2025, ss. 1250-86, https://izlik.org/JA49FM38JR.
Vancouver
1.Zeynep Çolak. DERİN ÖĞRENME MODELLERİ İLE HİSSE SENEDİ FİYAT TAHMİNİ: LSTM, GRU, RNN, MLP MODELLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Mart 2025;23(56):1250-86. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49FM38JR

 

Sayın Araştırmacı;

Dergimize gelen yoğun talep nedeniyle halihazırda yaklaşık 100 makalenin süreçleri devam etmektedir. Bu makalelerin süreçleri nihayete erdirildikten sonra dergimiz yeni makale alımına başlayacaktır.

Dergimize göndereceğiniz çalışmalar linkte yer alan taslak dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Çalışmanızı aktaracağınız taslak dergi yazım kurallarına göre düzenlenmiştir. Bu yüzden biçimlendirmeyi ve ana başlıkları değiştirmeden çalışmanızı bu taslağa aktarmanız gerekmektedir.

Türkçe Makale Şablonu için tıklayınız...

İngilizce Makale Şablonu için tıklayınız...

Ücret politikası için tıklayınız..

Saygılarımızla,