Research Article

Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği

Number: 54 June 29, 2018
EN TR

Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği

Abstract

Günümüz dünyasında teknolojide yaşanan gelişmeler ve internet teknolojisinin getirdiği yenilikler, bireylerin benliklerini sosyal ağlarda sunmalarına olanak tanımaktadır. Benlik sunumu, bireylerin kendilerini diğerlerine karşı istediği şekilde gösterme çabası olarak tanımlanabilir. Bu noktada sosyal ağlar aracılığıyla benlik sunumu başka bir boyuta taşınmış, birçok çalışmaya konu olmuş ve önemli bir mesele haline gelmiştir. Benlik sunumu söz konusu olduğunda Amerikan sosyolojisinin önemli isimlerinden Erving Goffman’ın Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu (Presentation of Self in Everyday Life) adlı eserinde ele aldığı unsurlar, bu konuda yapılan çalışmalar için araştırmacılara rehberlik etmektedir. Sosyal ağlarda özellikle fotoğraf paylaşımında gelinen nokta, benlik sunumlarında görsel ögelerin artan önemini gözler önüne sermektedir. Bu çalışmada da Goffman’ın benlik sunumunda belirlediği ilkelere göre bireylerin kendilerini ifade edebilme, diğerlerini etkileme ve yönlendirme çabaları değerlendirilmiştir. Bu çalışmaya konu olan Black Mirror (Kara Ayna) adlı TV serisi, teknolojinin gelecekte insan hayatında nasıl bir role sahip olacağına yönelik tahminlerde bulunurken; yaratacağı olumsuzlukları da ele alan bir distopyadır. Black Mirror dizisinin üçüncü sezon ilk bölümü Nosedive’de kurgulanan distopik toplumda, insanların günlük yaşamının her anında sergiledikleri performansı ve toplumsal statüyü belirleyen şey diğerlerinden aldıkları puanlardır. Bireylerin her davranışı diğerleri tarafından puanlanmaktadır. Bu tür bir toplum, benlik sunumunu her şeyin önüne koyan ve her davranışını ‘beğenilme’ arzusuyla yapan bireyler yaratmaktadır. Bu çalışmada Erving Goffman’ın benlik sunumlarını incelemek amacıyla geliştirdiği dramaturjik yaklaşım, Black Mirror dizisinin Nosedive bölümünün incelenmesinde yol gösterici olmuştur. Nosedive’ın ana karakteri olan Lacie’nin bölüm boyunca kendisini ‘performansına’ nasıl hazırladığı ve ‘rolünü’ iyi oynamak için neler yaptığı yani benliğini nasıl sunacağı noktasındaki çabaları ‘seyircilere’ gösteren kısımlar göstergebilimsel analizden yararlanılarak çözümlenmiştir. Dizide anlatılan distopik toplumun aslında bugün içinde yaşadığımız toplum yapısından çok da farklı olmadığı ve giderek daha da yapmacık bir toplum haline dönüştüğü ifade edilebilir. 

Keywords

References

  1. Acar Şentürk, Z., & Fidan, Z. (2016). Inside Out (Ters Yüz) filminin iletişim mesajları açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Hakemli İletişim ve Edebiyat Araştırmaları, 10, 326-343.
  2. Akmeşe, Z., & Deniz, K. (2017). Stalk, benliğin izini sürmek. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli E-Dergisi, 8, 23-32.
  3. Altınkaya, M. T. (2016). Frankfurt Okulu’nun (aydınlanma eleştirisi) penceresinden: “The Road”, “Snowpiercer”, “Cloud Atlas” filmleri özelinde distopyalar. SineFilozofi, 1(1), 85-112.
  4. Aronson, E., Wilson, T. D., & Akert, R. M., (2012). Sosyal psikoloji (O. Gündüz, Trans.). İstanbul, Turkey: Kaknüs Yayınları.
  5. Barthes, R. (2009). Göstergebilimsel serüven (M. Rifat & S. Rifat, Trans.). İstanbul, Turkey: Yapı Kredi Yayınları.
  6. Binark, M., & Bayraktutan S. G. (2007). Teknogünlüklerdeki çok(lu) sessiz yaşamlar: Yeni medyanın sessiz enstrümanları- yeni orta sınıf gençlik. In İ. M. Binark (Ed.), Yeni medya çalışmaları (pp.147-175). Ankara, Turkey: Dipnot Yayınları.
  7. Debord, G. (2016). Gösteri toplumu (A. Ekmekçi & O. Taşkent, Trans.). İstanbul, Turkey: Ayrıntı Yayınları.
  8. Ertürk, Y. D. (2010). Davranış bilimleri. İstanbul, Turkey: Kutup Yıldızı Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication and Media Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 29, 2018

Submission Date

March 8, 2018

Acceptance Date

May 7, 2018

Published in Issue

Year 2018 Number: 54

APA
Baritci, F., & Fidan, Z. (2018). Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 54, 37-63. https://izlik.org/JA77LE32ZK
AMA
1.Baritci F, Fidan Z. Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences. 2018;(54):37-63. https://izlik.org/JA77LE32ZK
Chicago
Baritci, Fatih, and Zühal Fidan. 2018. “Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği”. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, nos. 54: 37-63. https://izlik.org/JA77LE32ZK.
EndNote
Baritci F, Fidan Z (June 1, 2018) Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences 54 37–63.
IEEE
[1]F. Baritci and Z. Fidan, “Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği”, Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, no. 54, pp. 37–63, June 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA77LE32ZK
ISNAD
Baritci, Fatih - Fidan, Zühal. “Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği”. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences. 54 (June 1, 2018): 37-63. https://izlik.org/JA77LE32ZK.
JAMA
1.Baritci F, Fidan Z. Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences. 2018;:37–63.
MLA
Baritci, Fatih, and Zühal Fidan. “Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği”. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, no. 54, June 2018, pp. 37-63, https://izlik.org/JA77LE32ZK.
Vancouver
1.Fatih Baritci, Zühal Fidan. Sosyal Ağlarda Benlik Sunumuna Dair Bir Distopya: Black Mirror Dizisi Örneği. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences [Internet]. 2018 Jun. 1;(54):37-63. Available from: https://izlik.org/JA77LE32ZK