Research Article

Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli

Volume: 2 Number: 77 April 14, 2023
  • Aslı Şahankaya Adar
  • Saniye Dedeoğlu
  • Güneş Kurtuluş

Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli

Abstract

Türkiye hala toplumsal cinsiyet normlarının çok güçlü olduğu ve kadınların ekonomik yönden birçok dezavantajı yaşadıkları bir ülkedir. Bunun en bariz gözlemlenebildiği alan ise, işgücü piyasasıdır. Türkiye’de kadınların işgücü piyasasına katılımları ve istihdam oranları OECD ve AB ülkeleriyle karşılaştırıldığında oldukça düşüktür. Son dönemde kadın ekonomik ve sosyal hayata katılımlarının artırılması amacıyla alternatif bir güçlenme aracı ve istihdam modeli olarak kadın kooperatifleri öne çıkmaktadır. Nitekim kadın kooperatiflerinin yaygınlaşması amacıyla kamu kurumları, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve STK’lar kadın kooperatiflerini maddi olarak ve kooperatiflerin kuruluş ve işletilmesiyle ilgili eğitimler aracılığıyla teknik açıdan desteklemektedirler. Ancak desteklerle sayıları gün geçtikçe artan kadın kooperatiflerinin mevcut durumunu ortaya koyan çalışmaların sınırlı olmasının yanında aktif kadın kooperatifleri ve bunların ortakları sayıları ile faaliyet alanları gibi bilgilere ulaşmak da oldukça güçtür. Bu alandaki bilgi eksikliği kadın kooperatiflerinin hem nicelik hem de nitelik açısından değerlendirilmesini zorlaştırmakta, kuruluş hedefleri ile faaliyetleri arasındaki ilişkinin analiz edilmesini engellemektedir. Bu çalışmada Türkiye’de kadın kooperatiflerinin mevcut durumu, kadın kooperatiflerinin istatistiki bölge sınıflandırmalarına göre düzey 2’de yer alan 26 bölgedeki dağılımları ve üretim ile hizmet sınıflandırmaları da dikkate alınacak şekilde incelenmiştir. Bunu yaparken Ticaret Bakanlığı’nın resmî sitesindeki verilerden, üst birliklerden elde edilen verilerden ve çalışma süresinde doğrudan iletişime geçilerek ulaşılan kadın kooperatiflerinin verilerinden yararlanılmıştır. Bu çalışma son yıllarda kadın kooperatif sayılarındaki hızlı artışa rağmen, kadın kooperatiflerinin kadın istihdamını arttırmada ve kadın güçlenmesini desteklemekte epey zayıf etkiler yarattığını göstermektedir. Fakat yine de uzun vadede kadın kooperatiflerinin toplumsal yaşamda ve çalışma yaşamında toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin ortadan kaldırılmasında veya azaltılmasında önemli bir güçlenme aracı olduğu söylenebilir.

Keywords

References

  1. Acar, S. Bilen Kazancık, L., Meydan, M. C. Ve Işık, M. (2019) İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması SEGE-2017, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü Yayını: 3.
  2. Act Human (2021) Sosyal Dayanışma Ekonomisi için Güçlü Kooperatifçilik, Ingev Yayını.
  3. Aksoy Demirci, A. Ve Günay, G. (2018) “Türkiye'de Kadın Kooperatifçiliği”, Third Sector Social Economic Review, 53, 77-90. Aldırmaz Akkaya, F. (2018) “Türkiye’de Kadın Kooperatiflerinin Sürdürülebilir Kırsal Turizmdeki Önemi ve Finansal Performanslarının Analizi”, İnönü Üniversitesi, SBE, YL Tezi.
  4. Alsop, R., Bertelsen, M. Ve Holland, J. (2006) Empowerment in Practice: From Analysis to Implementation, The World Bank Publication.
  5. Ambler, K., Jones, K. Ve O’Sullivan, M. (2021) “Facilitating Women’s Access to an Economic Empowerment Initiative: Evidence from Uganda”, World Development, 138, 1-13.
  6. Bilgin, N. Ve Tanıyıcı, Ş. (2008) “Türkiye’de Kooperatif ve Devlet İlişkilerinin Tarihi Gelişimi”, KMU İİBF Dergisi, 10, 136-159.
  7. Bülbüller, G. (2022) “Türkiye’de Kadın Kooperatiflerinin Sosyal Dayanışma Ekonomisi Kapsamında İncelenmesi: İzmir İli Örneği”, İstanbul Üniversitesi, SBE, YL Tezi.
  8. Cazgır, K. D. (2022) “Women’s Empowerment through Co-Operatıves: The Case of Women’s Co-Operatıves in Izmir”, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, SBE, YL Tezi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Aslı Şahankaya Adar This is me
0000-0002-8834-7564
Türkiye

Saniye Dedeoğlu This is me
0000-0003-2174-3076
Türkiye

Güneş Kurtuluş This is me
0000-0002-6675-330X
Türkiye

Publication Date

April 14, 2023

Submission Date

January 18, 2023

Acceptance Date

April 3, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 2 Number: 77

APA
Şahankaya Adar, A., Dedeoğlu, S., & Kurtuluş, G. (2023). Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. Çalışma Ve Toplum, 2(77), 1174-1208. https://doi.org/10.54752/ct.1280833
AMA
1.Şahankaya Adar A, Dedeoğlu S, Kurtuluş G. Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. Çalışma ve Toplum. 2023;2(77):1174-1208. doi:10.54752/ct.1280833
Chicago
Şahankaya Adar, Aslı, Saniye Dedeoğlu, and Güneş Kurtuluş. 2023. “Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi Ve İstihdam Yaratma Potansiyeli”. Çalışma Ve Toplum 2 (77): 1174-1208. https://doi.org/10.54752/ct.1280833.
EndNote
Şahankaya Adar A, Dedeoğlu S, Kurtuluş G (April 1, 2023) Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. Çalışma ve Toplum 2 77 1174–1208.
IEEE
[1]A. Şahankaya Adar, S. Dedeoğlu, and G. Kurtuluş, “Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli”, Çalışma ve Toplum, vol. 2, no. 77, pp. 1174–1208, Apr. 2023, doi: 10.54752/ct.1280833.
ISNAD
Şahankaya Adar, Aslı - Dedeoğlu, Saniye - Kurtuluş, Güneş. “Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi Ve İstihdam Yaratma Potansiyeli”. Çalışma ve Toplum 2/77 (April 1, 2023): 1174-1208. https://doi.org/10.54752/ct.1280833.
JAMA
1.Şahankaya Adar A, Dedeoğlu S, Kurtuluş G. Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. Çalışma ve Toplum. 2023;2:1174–1208.
MLA
Şahankaya Adar, Aslı, et al. “Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi Ve İstihdam Yaratma Potansiyeli”. Çalışma Ve Toplum, vol. 2, no. 77, Apr. 2023, pp. 1174-08, doi:10.54752/ct.1280833.
Vancouver
1.Aslı Şahankaya Adar, Saniye Dedeoğlu, Güneş Kurtuluş. Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. Çalışma ve Toplum. 2023 Apr. 1;2(77):1174-208. doi:10.54752/ct.1280833

Cited By

muratozverister@gmail.com
dergicalismavetoplum@gmail.com
www.calismatoplum.org