Research Article

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN İLK ELLİ YILINDA: KÖY VE KÖYLÜ, GÖÇ VE GECEKONDULAŞMA SORUNU

Volume: 25 Number: 50 July 31, 2025
EN TR

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN İLK ELLİ YILINDA: KÖY VE KÖYLÜ, GÖÇ VE GECEKONDULAŞMA SORUNU

Öz

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan itibaren toplumsal yapı içerisinde köylülerin sorunları devlet yöneticileri tarafından sıklıkla dile getirilmiştir. Nüfusun savaşlar, toprak kayıpları ve salgın hastalıklar nedeniyle azalması, yeni kurulmuş olan devletin nüfus politikalarını doğrudan etkilemiştir. Bir taraftan nüfusun artırılması çalışmaları sürdürülmüş, diğer taraftan büyük çoğunluğu kırsal kesimde yaşayan toplumun sorunları üzerine politikalar geliştirilmiştir. Köylerde yaşayan ve tarımla uğraşan ailelerin ülke nüfusunun büyük çoğunluğunu oluşturması, köy ve köylü sorunlarının devlet yöneticilerinin ve aydınların gündeminde olmasını sağlamıştır. Köylerden şehirlere vatandaşların sorunlarına ağırlık verilmiş, iktisadi gelişmenin gerçekleştirilmesi amacıyla programlar hazırlanmış ve bu konuda çeşitli kongreler düzenlenmiştir. Tarımda modern usullerin uygulanması yanında sanayinin de geliştirilerek sektörler arasında denge oluşturulmak istenmiştir. Cumhuriyet’in ilk elli yılında köy ve köylü merkezli gelişmeler, çalışmada değerlendirilmiştir. Toprağı olmayan, yahut yeteri kadar toprağı bulunmayan köylülerin toprak talepleri ve hükûmetlerin toprak reformu çalışmaları, nüfus artış hızının İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yükselmesi, kırsalda ekilebilir tarım arazisi gelirlerinin aileleri geçindiremeye yetmemesi, mirasla toprakların parçalanması, şehirlerde sanayi kuruluşlarının yeni iş arayışlarında ilgi odağı haline gelmesi, köylerden şehirlere göç ve göçün doğurduğu gecekondulaşma sorunu çalışma içinde analiz edilmiştir. Bu süreçte köylülerin hükûmet politikalarını benimsemesi konusunda yapılan çalışmalar ve çok partili siyasi hayatın fiilen başlaması, köylerin ve köylülerin sorunlarının yöneticiler tarafından değerlendirilmesine katkı sağlamıştır. Diğer taraftan, köylerin ve köylülerin Cumhuriyet’in ilk elli yılındaki sorunları ve sorunlara yönelik çözüm arayışları, sonraki yıllarda devlet politikalarının belirlenmesinde etkili olmuştur. Köylerden şehirlere göçün sonucu oluşan gecekondular ise büyük şehirlerde yeni bir dönemin başlangıcını oluşturmuştur. Bu çalışma ile köylerden şehirlere göçün sebeplerinin ve sonuçlarının, nüfus hareketliliği ile oluşabilecek olası sorunların tarihi arka planının analiz edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın hazırlanması sürecinde arşiv belgelerinden, meclis tutanaklarından, gazetelerden ve tetkik çalışmalardan istifade edilmiştir. Nihayet, nüfus artışının ve istihdam olanaklarının hem bireysel hem de toplumsal kararları doğrudan etkilediği anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Adalet Partisi, Milli Hakimiyet Mücadelesinde Adalet Partisi. Ankara: Adalet Partisi Genel Merkez Neşriyatı No 1, Şark Matbaası, 1963.
  2. Adalet Partisi Propaganda Başkanlığı, Yeni Bir Türkiye. Ankara, 1970.
  3. Ahmad, Feroz, Demokrasi Sürecinde Türkiye (1945-1980). Türkçeleştiren: Ahmet Fethi, 4. Baskı, İstanbul: Hil Yayınları, 2010.
  4. Arzık, Nimet, Demirel’in İçi-Dışı. İstanbul: Milliyet Yayınları 50, 1985.
  5. Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi, CKMP’nin 5 Haziran 1966 Tarihinde Yapılan Kısmi Senato Seçimleri Münasebetiyle Yaptığı Radyo Konuşmaları. Ankara: Arı Matbaası, 1966.
  6. Cumhuriyet Halk Partisi, Kalkınma Meselemiz (Hürriyet İçinde Hızla Kalkınma CHP’nin Ana Davasıdır). Ankara: CHP Araştırma ve Yayın Bürosu No 22, Rüzgarlı Matbaası, 1961.
  7. Çavdar, Tevfik, Türkiye 1968. İstanbul: İzlem Yayınları 59, 1969.
  8. Demirel, Süleyman, 1971 Buhranı ve Aydınlığa Doğru. Ankara: Doğuş Matbaası, 1973.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of The Republic of Turkiye

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 31, 2025

Submission Date

September 11, 2024

Acceptance Date

March 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 25 Number: 50

Chicago
Salep, Mustafa. 2025. “TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN İLK ELLİ YILINDA: KÖY VE KÖYLÜ, GÖÇ VE GECEKONDULAŞMA SORUNU”. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 25 (50): 451-88. https://doi.org/10.18244/cttad.1548693.