EN
TR
TARİH VE PROPAGANDA: MORGENTHAU’NUN ÖYKÜSÜ VE MAVİ KİTAP ÖRNEĞİ
Öz
19. yüzyıl boyunca Amerikan okullarının başlıca kurumlarından olan Amerikan
Board’a bağlı, Protestan propagandası yapan ve Ermenilere özgürlük adı altında bağımsızlık
fikrini aşılayan misyonerler ve yardımcıları, Amerikan diplomatlarının, öncelikli korunması
gerektiğini düşündükleri kişilerdi. 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Musevi kökenli ABD
Büyükelçisi Morgenthau, uygun gördükleri ve gerektiğini düşündükleri kimi ortamlarda
gelişme aşamasındaki Siyon hareketini de desteklemekteydi. Bununla birlikte öncelikli
olarak Protestan Hıristiyan halkın ve özellikle Rus ve İngiliz elçiliklerine karşın Ermenilerin
koruyuculuğunu üstlenmişti.
Morgenthau, anadili İngilizce dışında başka bir dil bilmediğinden Hagop Andonyan
adında Robert Koleji yeni bitirmiş zeki bir genci kendisine özel kalem olarak görevlendirdi.
Baş tercümanı/Dragoman ve danışmanı ise Arshag K. Şimovanyan adında yaptığı
işlerde oldukça deneyimli bir kişi idi. Kişisel mektupları ve tüm yazışmalarını Andonyan
yazmakta ve/veya çevirmekteydi. Şimavonyan ise aklı, kulağı ve dili olarak Morgentau’nun
hizmetindeydi. Bir diğer önemli propaganda bürosu ise ünlü Wellington House, İngiliz
Dışişleri Bakanlığının emrinde, propagandaya dayalı bilgi ve belge üretmekteydi. Arnold
Toynbee tarafından hazırlanan Mavi Kitap, Ermenilere yapılan mezalimi işleyen önemli bir
savaş propaganda aracıydı.
Anahtar Kelimeler
References
- UK Archives, WO 158/933, No. 5796, I, p.3.
- Newyork Times
- Radikal
- Takvim-i Vekayi
- Washington Post
- BALIOZYAN, Ara, The Horrible Silence, Maral Pres, Pasadena, 1982.
- BAYRAKDAR, Bayram, 20. Yüzyıl Dönemecinde Rus General Mayevski’nin Türkiye Gözlemleri, İnkılâp Kitabevi, İstanbul, 2007.
- BENSON, E.F., Crescent and Iron Cross, London, Hodder and Stoughton, 1918, New York, Doran, 1918.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
January 13, 2017
Submission Date
June 25, 2016
Acceptance Date
December 14, 2016
Published in Issue
Year 2016 Volume: 16 Number: 33