EN
TR
TARİH VE PROPAGANDA: MORGENTHAU’NUN ÖYKÜSÜ VE MAVİ KİTAP ÖRNEĞİ
Öz
19. yüzyıl boyunca Amerikan okullarının başlıca kurumlarından olan Amerikan
Board’a bağlı, Protestan propagandası yapan ve Ermenilere özgürlük adı altında bağımsızlık
fikrini aşılayan misyonerler ve yardımcıları, Amerikan diplomatlarının, öncelikli korunması
gerektiğini düşündükleri kişilerdi. 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Musevi kökenli ABD
Büyükelçisi Morgenthau, uygun gördükleri ve gerektiğini düşündükleri kimi ortamlarda
gelişme aşamasındaki Siyon hareketini de desteklemekteydi. Bununla birlikte öncelikli
olarak Protestan Hıristiyan halkın ve özellikle Rus ve İngiliz elçiliklerine karşın Ermenilerin
koruyuculuğunu üstlenmişti.
Morgenthau, anadili İngilizce dışında başka bir dil bilmediğinden Hagop Andonyan
adında Robert Koleji yeni bitirmiş zeki bir genci kendisine özel kalem olarak görevlendirdi.
Baş tercümanı/Dragoman ve danışmanı ise Arshag K. Şimovanyan adında yaptığı
işlerde oldukça deneyimli bir kişi idi. Kişisel mektupları ve tüm yazışmalarını Andonyan
yazmakta ve/veya çevirmekteydi. Şimavonyan ise aklı, kulağı ve dili olarak Morgentau’nun
hizmetindeydi. Bir diğer önemli propaganda bürosu ise ünlü Wellington House, İngiliz
Dışişleri Bakanlığının emrinde, propagandaya dayalı bilgi ve belge üretmekteydi. Arnold
Toynbee tarafından hazırlanan Mavi Kitap, Ermenilere yapılan mezalimi işleyen önemli bir
savaş propaganda aracıydı.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- UK Archives, WO 158/933, No. 5796, I, p.3.
- Newyork Times
- Radikal
- Takvim-i Vekayi
- Washington Post
- BALIOZYAN, Ara, The Horrible Silence, Maral Pres, Pasadena, 1982.
- BAYRAKDAR, Bayram, 20. Yüzyıl Dönemecinde Rus General Mayevski’nin Türkiye Gözlemleri, İnkılâp Kitabevi, İstanbul, 2007.
- BENSON, E.F., Crescent and Iron Cross, London, Hodder and Stoughton, 1918, New York, Doran, 1918.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
13 Ocak 2017
Gönderilme Tarihi
25 Haziran 2016
Kabul Tarihi
14 Aralık 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 16 Sayı: 33