Coping with Loneliness: Loneliness, Religious Coping, Religiosity, Life Satisfaction and Social Media Usage

Abstract

Loneliness that has spread rapidly today and has adversely affected the quality of life and happiness of people, has become one of the most important social problems especially in America and Europe. This fact led to the establishment of a ministry responsible for loneliness in England, and this research comprises loneliness as one of the main research topics, to comprehend the level of loneliness among university students who are representatives of a young generation in Turkey. This study was conducted on a 416 students sample from different faculties of the University of Ordu. In the questionnaire form; UCLA loneliness scale, religious coping and life satisfaction scales were used. In addition, questions were asked to determine the participants' perceptions of individual religiousness and social media use. As a result of analyzes made with SPSS statistical program; there is a negative relationship between religiousness and loneliness, negative religious achievement, level of visibility in social media, and the number of social media in use; a positive relationship was found between religiousness and positive religious achievement. It has also been understood that the subjective perception of religiousness does not lead to a difference in gender but leads to a difference in life satisfaction. While a negative relationship between loneliness and positive religious coping, life satisfaction and messaging is detected, a positive satisfaction between life satisfaction and positive religious achievement, the negative relationship between negative religious coping and the presence of interaction was detected. This study is important in that many variables deal with each other and their interactions. 

Keywords

• Psychology of Religion
• Loniliness
• Religious Coping
• Religiosity
• Life Satisfaction
• Social Media
• Internet

Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı

Öz

Günümüzde hızla yayılan, insanların hayat kalitesini ve mutluluğunu olumsuz olarak etkileyen yalnızlık, özellikle Amerika ve Avrupa’da en önemli toplumsal sorunlardan birine dönüşmüştür. İngiltere’de yalnızlıktan sorumlu bakanlık kurulmasına kadar varan bu olgunun, Türkiye’de özellikle genç nesli temsil eden üniversite öğrencilerinde ne düzeyde olduğu, bu araştırmanın temel araştırma konularından birini oluşturmaktadır. Bu araştırma, Ordu üniversitesinin değişik fakültelerinde öğrenim gören 416 öğrenci örneklemi üzerinde yürütülmüştür. Anket formunda; UCLA yalnızlık ölçeği, dini başa çıkma ve hayat memnuniyeti ölçekleri kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların bireysel dindarlık algıları ve sosyal medya kullanım düzeylerini belirlemeye yönelik sorular oluşturulmuştur. SPSS istatistik programıyla yapılan analizler sonucunda; dindarlık algısı ile yalnızlık, olumsuz dini başa çıkma, sosyal medyada görünürlük düzeyi ve kullanılan sosyal medya sayısı arasında negatif yönde; dindarlıkla olumlu dini başa çıkma arasında ise pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca öznel dindarlık algısı cinsiyet üzerinde farklılığa açmazken, hayat memnuniyeti üzerinde farklılığa yol açtığı anlaşılmıştır. Yalnızlık ile olumlu dini başa çıkma, hayat memnuniyeti ve mesajlaşma arasında negatif yönde ilişki ve etkileşim tespit edilirken, hayat memnuniyeti ile olumlu dini başa çıkma arasında pozitif, olumsuz dini başa çıkma arasında negatif yönde ilişki ve etkileşimin varlığı bulgulanmıştır. Bu çalışma birçok değişkenin birbiri ile ilişki ve etkileşimini ele alması bakımından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Din Psikolojisi
• Yalnızlık
• Dini Başa Çıkma
• Dindarlık
• Hayat Memnuniyeti
• Sosyal Medya
• İnternet

References

1. Abdel-Khalek, Ahmed M. “Religiosity, subjective well-being, self-esteem, and anxiety among Kuwaiti Muslim adolescents”. Mental Health, Religion & Culture 14/2 (2011): 129–140.
2. Abu Raiya, Hisham – Pergament, Kenneth I. – Mahoney, Annette – Stein, Catherine. “A Psychological Measure of Islamic Religiousness: Development and Evidence for Reliability and Validity”. The International Journal for the Psychology of Religion 18 (2008): 291–315.
3. Akalın, Şükrü Haluk. Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2010.
4. Al Khatib, Saleh A. “Exploring the Relationship Among Loneliness, Self-esteem, Self-efficacy and Gender in United Arab Emirates College Students”. Europe’s Journal of Psychology 8/1 (2012): 159-181.
5. Atli, Abdullah – Keldal, Gökay – Sonar, Osman. “Üniversite Öğrencilerinin Yabancılaşma İle Yalnızlık Düzeyleri Arasındaki İlişki”. Mustafa Kemal Ü.Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 (2015): 149-160.
6. Ayten, Ali – Anık, Evrim. “Dini İnanç/İnançsızlık, Din ve Tanrı Tasavvuru ve Dini/Manevi Başa Çıkma: LGBT Bireyler Üzerine Bir Araştırma”. Din, Erdem ve Sağlık. Ed. Ali Ayten. 313-344. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2015.
7. Ayten, Ali – Yıldız, Refik. “Dindarlık, hayat memnuniyeti ilişkisinde dinî başa çıkmanın rolü nedir? Emekliler Üzerine Bir Araştırma”. Din Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi 16/1 (2016): 281-308.
8. Ayten, Ali – Göcen, Gülüşan – Sevinç, Kenan – Öztürk, Eyüp E. “Dini Başa Çıkma, Şükür ve Hayat Memnuniyeti İlişkisi: Hastalar, Hasta Yakınları ve Hastane Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”. Din Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi 12/2 (2012): 45-79.

9. Ayten, Ali – Sağır, Zeynep. “Dindarlık, Dini Başa Çıkma ve Depresyon İlişkisinde Suriyeli Sığınmacılar Üzerine Bir Araştırma” Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 47 (2014): 5-18.
10. Ayten, Ali. “Din ve Sağlık: Bireysel Dindarlık, Sağlık Davranışları ve Hayat Memnuniyeti İlişkisi Üzerine Bir Araştırma”. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi 13/3 (2013): 7 -31.
11. Ayten, Ali. “Dindarlık Ruhsal ve Fiziksel Sağlığı Etkiler mi?”. Din, Erdem ve Sağlık. Ed. Ali Ayten, 21-90. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2015.
12. Ayten, Ali. “Dini Bağlılık ve Dini Kimliğin Ruh Sağlığına Katkısı Nedir? Din Eğitimi Alan Öğrenciler Üzerinde Bir Araştırma”. Din, Erdem ve Sağlık. Ed. Ali Ayten, 91-121. İstanbul: Çamlıca Yay., 2015.
13. Ayten, Ali. Empati ve Din. İstanbul: İz Yayınları, 2013.
14. Ayten, Ali. Tanrı’ya Sığınmak Dini Başa Çıkma Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma. İstanbul: İz Yayınları, 2012.
15. Barg, Frances K. – Huss-Ashmore, Rebecca – Wittink, Marsha N. – Murray, Genevra F. – Bogner, Hillary R. – Gallo, Joseph J. “A Mixed-Methods Approach to Understanding Loneliness and Depression in Older Adults”. Journal of Gerontology: Social Science 61/6 (Nov 2006): 329–339.
16. BBC. (2018): erişim 04 Şubat 2018, http://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-4271326.
17. Bilgin, Nuri. Sosyal Psikoloji Sözlüğü. İstanbul: Bağlam Yayınları, 2003.
18. Boss, Lisa – Branson, Sandy – Duck-Hee Kang, Stanley Cron. “Biobehavioral Examination of Religious Coping, Psychosocial Factors, and Executive Function in Homebound Older Adults”. Religions 7/42 (April 2016): 2-13
19. Buluş, Mustafa. “Üniversite Öğrencilerinde Yalnızlık”. Pamukkale Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi 3: 82-90.
20. Certel, Hüseyin – Yakut, Selahattin – Yakut, İdris – Gülsün, Bilal. “Öğrencilerde Yalnızlık Problemi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5/8 (2016): 3069-3084.
21. Cevherli, Kübra – Şentepe, Ayşe. “İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıkları”. Gençliğin Gelişimi ve Problemleri Karşısında Din Görevlileri 7. Uluslararası Din Görevlileri Sempozyumu Bildirileri ( Sakarya, 14-15 Mayıs 2016). Ed. Abdullah İnce. 124-143. İstanbul: Ensar Yayınları, 2016.
22. Christopher, Alan Lewis – Maltby, John – Burkinshaw, Sue. “Religion and Happiness: still no association”. Journal of Beliefs & Values 21/2 (2000): 233-236.
23. Çam, Semra Sarı. Yaşlılık Döneminde Yalnızlıkla Başa Çıkmada Dinin Rolü. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2016.
24. Çıtır, Yasemin Yılmaz. Ergenlik Döneminde Dindarlık, Şükür Ve Hayat Memnuniyeti İstanbul Pendik Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 2016.
25. Çubukçuoğlu, Mehmet Emre – Haşıloğlu, Selçuk Burak. “Dindarlık Olgusunun Satınalma Davranışı Faktörleri Üzerinde Etkisi”. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi 4/1 (Haziran 2012): 1-18.
26. Ünür, Ece – Duman, Didem Doğanyılmaz. “Sosyal Kimlik Olarak İslam’ın Sosyal Medyaya Yansıması: #Gerçekislam”. Din Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi 16/3 (2016): 37-61.
27. Ercan, Nülüfer. Facebook’ta Benlik: Kullanım ve Doyum Kuramı Çerçevesinde Sosyal Psikolojik Bir İnceleme. Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 2016.
28. Folkman, S. – Moskowitz, J. Tedlie. “Coping: Pitfallsand Promise”. Annual Review of Psychology 55 (2004): 745-74.
29. Folkman, Susan – Moskowitz, Judith Tedlie. “Positive Psychology From A Coping Perspective”. Psychological Inquiry 14/2 (2003): 121-125. French, Sarah – Joseph, Stephen. “Religiosity and its association with happiness, purpose in life, and self-actualisation”. Mental Health, Religion & Culture 2/2 (1999): 117-120.
30. Fromm, Erich. Psikanaliz ve Din. İstanbul: Arıtan Yayınları, 1993.
31. Gashi, Fehim. “Dua ve Hayat Memnuniyeti Üzerine Karşılaştırmalı Bir Araştırma Kırklareli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve Fen-Edebiyat Fakültesi Öğrencileri Örneği”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 25/2 (2016): 1-29.
32. Göka, Erol. “’Uyandım ben ıpıssız bir tokatla’: Yalnızlık”. Erişim: 04 Şubat 2018, https://www.yenisafak.com/yazarlar/erolgoka/uyandim-ben-ipissiz-bir-tokatla-yalnizlik-2040678.
33. Green, Laura R. – Richardson, Deborah S. – Lago, Tania – Schatten-Jones, Elizabeth C. “Network correlates of social and emotional loneliness in young and older adults”. Personality and Social Psychology Bulletin 27 (March 2001): 281-288.
34. Gündoğdu, Yusuf Bahri. “Mahremiyet Eğitiminin Temeli İnsanlık Şerefi: Ailenin Mesuliyetleri”. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 7/2 (Temmuz 2017): 387-394.
35. Harma, Mehmet. “Yalnızlık Paylaşılmaz, Paylaşılsa Yalnızlık Olmaz”. Erişim: 4 Ocak 2015. http://ucbucukinchdisket.blogspot.com.tr/2013/03/yalnzlk-paylaslmaz-paylaslsa-yalnzlk.html
36. Hu, Mu. Social Use of The Internet and Loneliness. Doctoral Dissertation, Ohio State University, 2007.
37. Huang, Chiungjung. “Time Spent on Social Network Sites and Psychological Well-Being: A Meta-Analysis”. Cyberpsychol Behav Soc Netw 20/6 (2017): 346-354.
38. Kağıtçıbaşı, Çiğdem – Çemalcılar, Zeynep. Dünden Bugüne İnsan ve İnsanlar Sosyal Psikolojiye Giriş. İstanbul: Evrim Yayınları, 2017.
39. Kartopu, Saffet – Hacıkeleşoğlu, Hızır. “Dindarlık Eğiliminin Kimlik Duygusu Kazanımındaki Rolü”. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi 4/29 (Ağustos 2016):244-268.
40. Kartopu, Saffet. “Narsizmin Dindarlık Eğilimleriyle İlişkisi: Gümüşhane Üniversitesi Örneği”. The Journal of Academic Social Science Studies 6/6 (June 2013): 625-649.
41. Kılavuz, M. Akif. “Batı Kültüründe Yaşlanma Dönemi Yalnızlık Duygusunu Azaltma ve Arkadaş İlişkilerini Geliştirme Açısından Dinî Etkinliklerin Önemi”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 14/2 (2005): 25-39.
42. Kızılgeçit, Muhammed. “Modern Psikolojide ve Tasavvufta Yalnızlık”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (2012): 131-150.
43. Kızılgeçit, Muhammed. Yalnızlık Umutsuzluk ve Dindarlık Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma. Ankara: Gece Kitaplığı, 2015.
44. Kızılgeçit, Muhammed. “Dindarlık Üzerine Meta-Analitik Bir Çalışma Doğu Karadeniz Örneği”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5/4 (Nisan 2016): 1143-1163.
45. Kızılgeçit, Muhammed. “Yalnızlık Dindarlık İlişkisi”. Din, Değerler ve Sağlık, Ed. Hayati Hökelekli, 517-555. İstanbul: Dem Yayınları, 2017.
46. Kim, Harris Hyun-soo. “The impact of online social networking on adolescent psychological well-being (WB): a population-level analysis of Korean schoolaged children”. International Journal of Adolescence and Youth 22/3 (2017): 364-376.
47. Kimter, Nurten. Benlik Saygısı ve Dindarlık İlişkisi. Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2008.
48. Koç, Mustafa. “Dinsel Pratiklerin Sıklık Düzeyleri ile Dini Başa Çıkma Arasındaki İlişki: Ergenler Üzerine Ampirik Bir Araştırma”. Bilimname 16/1 (2009): 140-182.
49. Kraut, Robert – Burke, Moira. “Internet Use and Psychological Well-Being: Effects of Activity and Audience”. Communications of the ACM 58/12 (2015): 94-100.
50. Krok, Dariusz “The Role of Meaning in Life Withinthe Relations of Religious Coping and Psychological Well-Being. J. Relig Health 54 (2015): 2292–2308.
51. Kula, Naci. “Deprem ve Dini Başa Çıkma”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (2002): 234 – 255.
52. Kurtulan, Merve Halıcı – Karaırmak, Özlem. “Ölüm Kaygısı, Tinsellik, Dindarlık Eğilimi ve Varoluş Kaygısı Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Spiritual Psychology And Counseling 1/2 (2016): 163–187.
53. Küçükcan, Talip – Köse, Ali. Doğal Afetler ve Din: Marmara Depremi Üzerine Psiko-Sosyal Bir İnceleme. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2000.
54. Lau, Jennifer. “Social Intelligence and The Next Generation”. (2016). Accessed: 23 October 2017. http://www.ncsyes.co.uk/sites/default/files/Social%20Intelligence%20Report%20FINAL.PDF
55. Leondari, Angeliki – Gialamas, Vasilios. “Religiosity and psychological well-being”. International Journal of Psychologie 44/4 (Aug 2009): 241-8.
56. Marjoribanks, David – Bradley, Anna Darnell. “You’re Not Alone The Quality of the UK’s Social Relationships”. Relationships Scotland. (2017). Accessed: 16 October 2017. https://www.relate.org.uk/sites/default/files/the_way_we_are_now_-_youre_not_alone.pdf
57. McWhirter, Benedict T. “Loneliness: A Review of Current Literature, With Implications for Counseling and Research”. Journal of Counseling & Development 68/4 (1990): 417-422.
58. Mehmedoğlu, Ali Ulvi. Kişilik ve Din. İstanbul: Dem Yayınları, 2004.
59. Moore, De Wayne – Schultz, Morman R. “Loneliness at Adolescence Correlates Attributions, and Coping”. Journal of Youth and Adolescence 12/2 (Apr 1983): 95-100.
60. Murat, Ayşe – Kızılgeçit, Muhammed. “Dini Başa Çıkma ve Psikopatoloji İlişkisi (Rize Örneği)”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6/11 (Haziran 2017): 111-151.
61. Mustafayeva, Lale. İş-Aile Çatışmalarının Hayat Memnuniyeti Üzerindeki Etkisi: Türkiye ve İngiltere’deki Akademisyenlerin Karşılaştırılması. Doktara Tezi, Sakarya Üniversitesi, 2013.
62. Necati, M. Osman. Kur’an ve Psikoloji. Trc. H. Aydın Ankara: Fecr Yayınları, 1998. OECD. Erişim: 11 Ocak 2018. http://www.oecdbetterlifeindex.org/topics/life-satisfaction/
63. Onay, Ahmet. Dindarlık Etkileşim ve Değişim. İstanbul: Dem Yayınları, 2004.
64. Oyman, Nihat. “Sosyal Medya Dindarlığı”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Dergisi 28 (2016): 125-167.
65. Özgel, İshak. “Sosyolojik Tefsir Bağlamında ‘Yalnızlık Sorunu’ Karşısında Kur’an”. Ekev Akademi Dergisi 18/59 (Bahar 2014): 331-353.
66. Paloutzian, Raymond F. – Janigian, Aris S. “Interrlationships Between Religiousness and Loneliness”. Psychotherapy and the Lonely Patien. Ed. Samuel M. Natale, 3-15. London and New York: Routledge, 2013. Accessed: 28 August 2017. https://www.kobo.com/us/en/ebook/psychotherapy-and-the-lonely-patient
67. Pargament, Kenneth I. The Psychology of Religion and Coping Theory, Research, Practice. New York: The Guilford Press, 1997. Accessed: 21 September 2017. https://books.google.com.tr/booksid=Vn5XObcpnd4C&printsec=frontcover&hl=tr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
68. Pargament, Kenneth I. – Smith, Bruce W. Koenig, Harold G. – Perez, Lisa. “Patterns of Positive and Negative Religious Coping with Major Life Stressors”. Journal For The Scientific Study of Religion 37/4: 710-724. Pekdemir, Şevket. “Evlilikte Denklik Konuları Üzerine Bir Değerlendirme”. Din Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi 15/1 (2015): 113-149.
69. Pekdemir, Şevket. “Namazın Karakter İnşasındaki Yeri”. Uluslararası Kişilik ve Karakter İnşasında Dinin Yeri Sempozyumu, ed. Yavuz Ünal, Şevket Pekdemir, Yusuf Bahri Gündoğdu, Orhan İyibilgin, Sait Kar, 371-391. Ankara: Ordu İlahiyat Vakfı Yayınları, 2017.
70. Peplau, Letitita Anne – Perlman, Daniel. “Perspectives on Loneliness”. Loneliness: A book Of CurrentTheory, Research And Therapy. Ed. Daniel Perlman and Letitita Anne Peplau, 1-20. New York: A Wiley Interscience Publication, 1982.
71. Perlman, Daniel – Peplau, Letitia Anne. “Lonelıness Research: A Survey of Empirical Findings”. Preventing the Harmful Consequences of Severe and Persistent Lonliness. Ed. Letitia Anne Peplau and S. Goldston. U.S: Government Printing Office, 1984. Accessed: 23 October 2017. https://www.researchgate.net/publication/242557070
72. Primack, Brian A. – Shensa, Ariel – Sidani, Jaime E. – Whaite, Erin O. – Lin, Liu yi – Rosen, Daniel – Colditz, Jason B. – Radovic, Ana – Miller, Elizabeth. “Social Media Use and Perceived Social Isolation Among Young Adults in the U.S.”. American Journal of Preventive Medicine 53/1 (Jul 2017): 1-8. Rokach, Ami – Brock, Heather. “Coping With Loneliness”. The Journal of Psychology 132/1 (1998): 107-127.
73. Rote, Sunshine – Hill, Terrence D. – Ellison, Christopher G. “Religious Attendance and Loneliness in Later Life”. The Gerontologist 53/1 (Feb 2013): 39-50.
74. Ryan, Tracii – Xenos, Sophia, S. “Who uses Facebook? An investigation into the relationship between the Big Five, shyness, narcissism, loneliness, and Facebook usage”. Computers in Human Behavior 27 (September 2011): 1658-1664.
75. Salem Press Encyclopedia of Health. “Type of Psychology: Stress”. Accessed: 23 October 2017.
76. Sayar, Kemal. “Sosyal Medya Bağımlılığı”. YEĞİTEK. 16 (2016): 16-19.
77. Shaheen, Hameeda – Jahan, Musaddiq – Shaheen, Sayeeda. “A Study of Loneliness in Relation to Well-Being Among Adolescents”. International Journal of Education and Rsychological Resarch 3/4: 46-49.
78. Sidani, Jaime E. – Shensa, Ariel – Radovic, Ana – Miller, Elizabeth – Colditz, Jason B. – Hoffman, Beth – Giles, Leila M.. “Social media use linked to depression” (2016). Accessed: 05 November 2017. https://www.utimes.pitt.edu/?p=38616.
79. Şentepe, Ayşe – Güven, Metin. “Kişilik Özellikleri ve Dindarlık İlişkisi Üzerine Ampirik Bir Araştırma”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/31 (Haziran 2015): 27-44.
80. Tanrıverdi, Hasan. İnancın Rasyonelliği Sorunu. Gümüşhane: Gümüşhane Üniversitesi Yayınları, 2012.
81. Turan, Yahya. Kişilik ve Dindarlık. İstanbul: Ensar Yayınları, 2017.
82. Uysal, Veysel – Göktepe, Ayşe Kaya – Karagöz, Sema – İlerisoy, Melike. “Dinî Başa Çıkma ile Umut, Hayat Memnuniyeti ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki Etkileşim Üzerine Bir Araştırma”. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 52 (Haziran 2017): 139-160.
83. Uysal, Veysel. “Genç Yetişkinlerde Affetme Eğilimleri ve Dinî Yönelim/Dindarlık”. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 48 (Haziran 2015): 35-56.
84. Uysal, Veysel. Psikol Sosyal Açıdan Oruç. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1994.
85. Uysal, Veysel. Türkiye'de Dindarlık ve Kadın. İstanbul: Dem Yayınları, 2006.
86. Weeks, David G. – Michela, John L. – Peplau, L Anne – Bragg, Martin E. “Relation between loneliness and depression: A structural equation analysis”. Journal of Personality and Social Psychology 39/6: 1238-44.
87. Whitehouse, Andrew J.O. – Durkin, Kevin – Jaquet, Emma – Ziatas, Kathryn. “Friendship, loneliness and depression in adolescents with Asperger's Syndrome”. Journal of Adolescence 32/2 (2009): 309-322.
88. Yakut, Selahattin. Öğretmenlerde Yabancılaşma, Yalnızlık ve Dindarlık İlişkisi: Polatlı Örneği. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, 2016.
89. Yapıcı, Asım. “Türk Toplumunda Cinsiyete Göre Dindarlık Farklılaşması: Bir Meta-Analiz Denemesi”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/2 (2012): 1-34.
90. Yapıcı, Asım. “Gençlerde Dindarlığın Farklı Görüntüleri ile Yalnızlık Arasındaki İlişkiler: Çukurova Üniversitesi Örneği”, Değerler Eğitimi Dergisi 9/22 (Aralık 2011): 181-205.
91. Yapıcı, Asım. Ruh Sağlığı ve Din: Psiko-Sosyal Uyum ve Dindarlık. Adana: Karahan Kitabevi, 2007.
92. Yaşar, Murat Ruhat. “Yalnızlık”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17/1 (Ocak 2007): 237-260.
93. Yıldız, Mehmet Ali – Karadaş, Cemal. “Multiple Mediation of Self-Esteem and Perceived Social Support in the Relationship Between Loneliness and Life Satisfaction”. Journal of Education and Practice 8/3 (2017): 130-139.
94. Yılmaz, Emel – Yılmaz, Ela – Karaca, Fatoş. “Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Destek ve Yalnızlık Düzeylerinin İncelenmesi”. Celal Bayar Üniversitesi Manisa Sağlık Yüksekokulu Genel Tıp Dergisi 18/2 (2008): 71-79.